Η Αριστερά και η Βενεζουέλα

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο μηνών η Βενεζουέλα έχει έρθει αντιμέτωπη με ένα τρομερό κύμα βίας. Αυτό έχει ήδη οδηγήσει σε περισσότερους από 60 θανάτους μαζί με λεηλατημένα σχολεία, καμμένα δημόσια κτίρια, κατεστραμμένα και άδεια νοσοκομεία και μέσα μαζικής μεταφοράς. Τα κύρια μέσα ενημέρωσης, ωστόσο, συμμετέχουν στην αναμετάδοση φρικιαστικών καταγγελιών κατά της κυβέρνησης. Προωθούν την εικόνα ενός δικτάτορα σε σύγκρουση με τους δημοκράτες της αντιπολίτευσης.

Αλλά οι στατιστικές δεν επιβεβαιώνουν αυτό το αφήγημα,, ειδικά όταν πρόκειται για τα θύματα. Όταν ο αριθμός είχε αυξηθεί σε 39, μια αρχική έκθεση έδειξε μόνο τέσσερις, που ήταν θύματα των δυνάμεων ασφαλείας. Τα υπόλοιπα είναι θύματα, σε λεηλασίες ή ανταλλαγές πυρών (shoot-outs) εντός των κινητοποιήσεων της αντιπολίτευσης. Μια άλλη εκτίμηση σημειώνει ότι 60 τοις εκατό των θυμάτων δεν είχε απολύτως καμμία σχέση με τις συγκρούσεις.

Αυτές οι εκτιμήσεις είναι συνεπείς με εκείνες που αποδίδουν τις δολοφονίες σε ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών που συνδέονται με την αντιπολίτευση. Πιο πρόσφατες έρευνες αναφέρουν ότι τα περισσότερα από τα θύματα έχασαν τη ζωή τους μέσα από βανδαλισμούς ή ξεκαθάρισμα προσωπικών λογαριασμών.

Υπάρχουν πολυάριθμες καταγγελίες καθώς και ξαφνικές, σύντομες επιθέσεις από παραστρατιωτικές ομάδες που συνδέονται με τη Δεξιά. Και υπάρχουν ενδείξεις ότι μεγάλο μέρος της βίας προστατεύεται από τους τοπικούς δήμους που ελέγχονται από την αντιπολίτευση.

Αυτος ο φόρος αίματος συνάδει με την φασιστική βαρβαρότητα που στόχευε άτομα που συνδέονται με τον τσαβισμό. Το να καίς ζωντανό ένα στέλεχο του κυβερνητικού κόμματος συνδέεται περισσότερο με τις κολομβιανές παραστρατιωτικές οργανώσεις ή τον ποινικό υπόοσμο παρά με ό,τι έχει σχέση με τις πρακτικές των παραδοσιακών πολιτικών οργανώσεων. Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ακόμη ότι από το σύνολο των 60 θανάτων, 27 ήταν συμπαθούντες του τσαβισμού.

Άλλοι λένε ότι στις κινητοποιήσεις της αντιπολίτευσης υπάρχουν περίπου 15.000 άτομα εκπαιδευμένα στη διαμόρφωση ομάδων σοκ (shock groups). Χρησιμοποιούν μάσκες, ασπίδες και σπιτικά όπλα για να δημιουργήσουν ένα χαοτικό κλίμα και να δημιουργήσουν «απελευθερωμένες περιοχές.»

Αξιολόγηση της Βίας

Οι εκτιμήσεις που παρουσίασε η αντιπολίτευση είναι διαμετρικά αντίθετες, αλλά έχουν καταρριφθεί από λεπτομερείς εκθέσεις σχετικά με τα θύματα. Δεδομένου ότι κανείς δεν αναγνωρίζει την ύπαρξη «ανεξάρτητης» εκτίμησης, θα κρίνουμε τι συμβαίνει, λαμβάνοντας υπόψη τα προηγούμενα. Στην Guarimba τον Φεβρουάριο 2014, 43 άτομα έχασαν τη ζωή τους. Η μεγάλη πλειοψηφία δεν είχε σχέση με τις πολιτικές συγκρούσεις ή την αστυνομική καταστολή.

Ομοίως, θα πρέπει να αξιολογήσουμε πώς αντέδρασε η αντιπολίτευση όταν βρέθηκε αντιμέτωπη με μια παρόμοια πρόκληση. Οι κυβερνήσεις της αποτελείωσαν το «Caracazo» του 1989, με εκατοντάδες νεκρούς και χιλιάδες τραυματίες.

Η κατάσταση είναι δραματική στη Βενεζουέλα, αλλά αυτό δεν εξηγεί την κεντρική θέση της χώρας σε όλα τα δελτία ειδήσεων. Σοβαρότερα προβλήματα σε άλλες χώρες αγνοούνται εντελώς από τα ίδια μέσα ενημέρωσης.

Στην Κολομβία, από την αρχή του έτους, 46 ηγέτες κοινωνικών κινημάτων δολοφονήθηκαν και τους τελευταίους 14 μήνες, 120 έχουν χαθεί. Μεταξύ 2002 και 2016 οι παραστρατιωτικές δυνάμεις έσφαξαν 558 ηγέτες μαζικών κινημάτων, και κατά τις δύο τελευταίες δεκαετίες έχουν δολοφονηθεί μέχρι 2.500 αυνδικαλιστές. Γιατί δεν γίνεται αναφορά από τα ανάλογα ραδιοτηλεοπτικά μέσα, αυτής της συνεχιζόμενης αιματοχυσίας στην πλησιέστερη γείτονα της Βενεζουέλας;

Πιο τρομακτική είναι η σκηνή στο Μεξικό. Κάθε μέρα κάποιος δημοσιογράφος προστίθεται στον μακρύ κατάλογο των μαθητών, των εκπαιδευτικών και των κοινωνικών αγωνιστών που δολοφονήθηκαν. Στο κλίμα του πολέμου της κοινωνίας, που επιβάλλεται από τις «δράσεις κατά των ναρκωτικών της εμπορίας», 29.917 άνθρωποι έχουν εξαφανιστεί. Δεν θα έπρεπε αυτό το επίπεδο των δολοφονιών να τραβήξει την προσοχή των μεγαλύτερων  δημοσιογραφικών οργανισμών, από το να εστιάζονται στην Βενεζουέλα;

Οι Ονδούρες είναι μια άλλη ανατριχιαστική υπόθεση. Μαζί με την Berta Cáceres 15 άλλοι αγωνιστές έχουν δολοφονηθεί. Μεταξύ του 2002 και 2014 ο αριθμός των δολοφονημένων  υπερασπιστών του περιβάλλοντος έχει ανέλθει σε 111. Η λίστα του τρόμου των θυμάτων που αγνοούνται από την καταπίεση της εξουσίας θα μπορούσε να επεκταθεί και στους πολιτικούς κρατούμενους του Περού. Επιπλέον, πολύ λίγοι γνωρίζουν τις ταλαιπωρίες που αντιμετώπισε ο ηγέτης της Ανεξαρτησίας του Πουέρτο Ρίκο Oscar López Rivera, κατά τη διάρκεια των 35 χρόνων φυλάκισής του.

Η πλειοψηφία του πληθυσμού της Λατινικής Αμερικής απλά δεν γνωρίζει τις τραγωδίες που επικρατούν στις χώρες που διέπονται από τη Δεξιά. Το ¨δυο μέτρα και δυο σταθμά» των ΜΜΕ επιβεβαιώνει ότι η ανάδειξη της Βενεζουέλας στις τηλεοπτικές οθόνες δεν οφείλεται σε ανθρωπιστικές ανησυχίες.

Μορφές πραξικοπήματος

Η κάλυψη από τα ΜΜΕ φέρνει στην επιφάνεια την προώθηση πραξικοπήματος της αντιπολίτευσης. Δεδομένου ότι δεν μπορεί να πραγματοποιήσει τις κλασικές κοινωνικές διαταραχές όπως αυτές που οδήγησαν στο πραξικόπημα του Πινοσέτ, προσπαθούν να απομακρύνουν τον πρόεδρο Maduro μέσα από την εξάρθρωση της κοινωνίας. Θα επαναλάβω αυτό που επιχειρήθηκε το Φεβρουάριο του 2014, προκειμένου να διαπράξουν ένα θεσμικό πραξικόπημα παρόμοιο με αυτά που πραγματοποιούνται στην Ονδούρα (2009), Παραγουάη (2014) ή τη Βραζιλία (2016). Ελπίζουν να επιβάλουν με τη βία αυτό που θα επικυρώσει αργότερα η κάλπη.

Η Δεξιά δεν έχει τη στρατιωτική δύναμη που χρησιμοποιούσε στο παρελθόν για να επιστρέψει στην κυβέρνηση. Αλλά προσπαθεί να αναδημιουργήσει μια τέτοια παρέμβαση με την οργάνωση αψιμαχιών σε στρατώνες, βάζοντας φωτιά σε αστυνομικά τμήματα ή βαδίζοντας στο στρατιωτικό αρχηγείο.

Το σχέδιο της είναι να συνδυάζει το σαμποτάζ της οικονομίας, με ταραχές από ένοπλες ομάδες που, σε αντίθεση με την Κολομβία, δρουν ανώνυμα. Αυτές οι ενέργειες είναι αναμειγμένες με τον ποινικό υπόκοσμο. Θα τρομοκρατούν και τους εμπόρους.

Οι δράσεις περιλαμβάνουν φασιστικές μεθόδους με χορηγό τα πιο βίαια ρεύματα του αντι-τσαβισμού. Οικειοποιούνται την επαναστατική διαδικασία κατά της εξουσίας από τα λαϊκά κινήματα για να παρουσιάσουν τις λεηλασίες τους ως μια ηρωική χειρονομία. Ο αρχηγός τους Leopoldo López δεν είναι κάποιος αθώος πολιτικός. Κάθε δικαστήριο που λειτουργεί στο πλαίσιο του κράτους δικαίου θα τον καταδίκαζε σε ισόβια κάθειρξη για την ποινική ευθύνη του.

Η Δεξιά προωθεί ένα κλίμα εμφυλίου πολέμου, προκειμένου να κάμψει το ηθικό των βάσεων του Τσάβες, που πλήττονται από την έλλειψη τροφίμων και φαρμάκων. Είναι σαφές το αίτημά του για ξένη επέμβαση και διαπραγματεύεται με τις πιστώτριες τράπεζες για την διακοπή της πρόσβασης της χώρας, στις πιστώσεις.

Η αντιπολίτευση ελπίζει να λυντσάρει τον Maduro, προκειμένου να θάψει το κίνημα του τσαβισμού. Μεταφέρει τη μάχη της, στους δρόμους, για να κατακτήσει την κοινή γνώμη και να προκαλέσει την κατάρρευση της οικονομίας. Δεν θεωρεί τις εκλογές, τίποτα περισσότερο από μια απλή στέψη του επιθετικού της σχεδίου.

Αλλά αντιμετωπίζει αυξανόμενο εμπόδια. Η επικράτηση της βίας στις πορείες της Δεξιάς αποξενώνει την πλειοψηφία εκείνων που είναι δυσαρεστημένοι και προκαλεί φθορά στους δικούς της διαδηλωτές. Όπως έγινε και το 2014, με το να αποκρούονται οι φασίστες, υπονομεύεται το σύνολο της αντιπολίτευσης. Η σταθερότητα του Maduro, εξάλλου, αποτρέπει τη συμμετοχή στις πορείες. Η Δεξιά δεν έχει καταφέρει να διεισδύσει στις λαϊκές γειτονιές όπου εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο μιας ανεπιθύμητης ένοπλης σύγκρουσης.

Η μεγαλοαστική τάξη στη Βενεζουέλα υποκινεί το πραξικόπημα με την περιφερειακή υποστήριξη των Macri, Temer, Santos και Peña Nieto. Για μήνες η μεγαλοαστική τάξη προωθούσε ένα σχέδιο αποσταθεροποίησης στον Οργανισμό Αμερικανικών Κρατών (Organization of American States). Αλλά απέτυχε να έχει τα αναμενόμενα αποτελέσματα του σχεδίου της. Οι προτεινόμενες κυρώσεις κατά της Βενεζουέλας ηττήθηκαν λόγω της αντίθεσης των διαφόρων Υπουργείων Εξωτερικών. Δεν πέτυχαν την ομοφωνία, όπως είχε επιτευχθεί, με την εκδίωξη της Κούβας από τον ΟΑΚ, στην δεκαετία του 1960.

Διαβόητη, επίσης, είναι η προώθηση των πραξικοπημάτων από τις ΗΠΑ, με στόχο την επανάκτηση του ελέγχου των μεγάλων αποθεμάτων του αργού πετρελαίου στην αμερικάνικη ήπειρο. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ επιθυμεί να επαναλάβει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις που χρησιμοποιήθηκαν στο Ιράκ ή τη Λιβύη, γνωρίζοντας ότι μετά την ανατροπή του Maduro, κανείς δεν θα θυμάται ούτε που βρίσκεται η Βενεζουέλα. Αρκεί να δούμε πώς τα ΜΜΕ παραλείπουν οποιαδήποτε αναφορά, στις ειδήσεις, των χωρών, όπου το Πεντάγωνο έχει ήδη παρέμβει. Μόλις ο αντίπαλος εξουδετερωθεί, τα ΜΜΕ ​​ασχολούνται με άλλα θέματα.

Οι στρατηγικοί στόχοι του ιμπεριαλισμού δεν καταγράφονται από εκείνους που τονίζουν το φλερτ κάποιας εφημερίδας των ΗΠΑ με τον πρόεδρο της Βενεζουέλας ή τις λεκτικές ασάφειες του Trump. Φαντάζονται ό,τι τα εν λόγω άσχετα γεγονότα απεικονίζουν την απουσία σύγκρουσης μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και τσαβισμού. Εκείνο όμως που δεν καταλαβαίνουν είναι ό,τι η τεράστια πλειοψηφία του Τύπου επιτίθεται κακόβουλα στον Μαδούρο, και ο,τι ο πολυεκατομμυριούχος στο Λευκό Οίκο αρνείται κάθε μέρα, τα όσα είπε την προηγούμενη ημέρα.

Ο Trump δεν είναι αδιάφορος ή ουδέτερος. Απλώς μεταφέρει την δικαιοδοσία στη CIA και το Πεντάγωνο για την εφαρμογή μιας συνωμοσίας που σχεδιάζεται μέσω του σχεδίου  «Venezuela Freedom 2» και του G. Sharp. Αυτές οι επιχειρήσεις περιλαμβάνουν κατασκοπεία, αποστολή στρατευμάτων και κάλυψη της τρομοκρατίας. Αναπτύσσονται με έναν υπόγειο τρόπο, ενώ τα ΜΜΕ δυσφημίζουν οποιαδήποτε καταδίκη των εν λόγω σχεδίων. Αμφισβητούν τις «υπερβολές της αριστεράς», έτσι ώστε κανείς δεν θα ενοχλεί τους συνωμότες.

Ορισμένοι αναλυτές πιστεύουν ότι η παρουσία της Chevron στη Βενεζουέλα – ή η συνέχιση των επιχειρήσεων PDVSA (Petroleos de Venezuela SA) στις Ηνωμένες Πολιτείες – απεικονίζουν τη στενή συνεργασία μεταξύ των δύο κυβερνήσεων. Οι ίδιοι αναλυτές καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι από αυτή τη σχέση, δεν υπάρχει σενάριο πραξικοπήματος. Αυτές οι διασυνδέσεις, όμως, δεν αλλάζουν στο ελάχιστο την απόφαση της Αυτοκρατορίας να ανατρέψει την Μπολιβαριανή κυβέρνηση.

Οι δραστηριότητες των εταιρειών των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα (και των ομολόγων τους στις Ηνωμένες Πολιτείες) έχουν διατηρηθεί με επιμονή από την αρχή της διακυβέρνησης Τσάβες. Αλλά ο Μπους, ο Ομπάμα και ο Τραμπ προσπάθησαν να ανακτήσουν τον άμεσο ιμπεριαλιστικό έλεγχο του πετρελαίου. Δεν μπορούν να το πετύχουν μέσα από την τεταμένη σχέση μεταξύ των εταίρων ή των πελατών. Θέλουν να εγκαταστήσουν το μοντέλο της  ιδιωτικοποίησης που επικρατεί και στο Μεξικό και να διώξουν την Ρωσία και την Κίνα από την περιοχή.

Στάση της Αριστεράς

Αν η διάγνωση που κάναμε μέχρι τώρα, για το αντιδραστικό πραξικόπημα, είναι σωστή, η θέση του αριστερού κινήματος δεν θα πρέπει να οδηγεί σε διαφωνίες. Οι κύριοι εχθροί μας είναι η Δεξιά και ο ιμπεριαλισμός, και προτεραιότητά μας είναι να τους συντρίψουμε. Αυτή η βασική αρχή θα πρέπει να επιβεβαιώνεται σε κρίσιμες στιγμές, όταν το προφανές περνάει στη σφαίρα της σύγχυσης.

Όποια και αν είναι η κριτική μας στον Salvador Allende, ο κεντρικός μας στόχος ήταν ενάντια στον Pinochet. Ομοίως, υιοθετήσαμε την αντίστοιχη γραμμή συμπεριφοράς προς τους γορίλες της Αργεντινής του 1955 ή τους υπονομευτές των Arbenz, Torrijos και των άλλων αντι-ιμπεριαλιστικών κυβερνήσεων της περιοχής. Η θέση αυτή, στην υπόθεση της Venezuela, σημαίνει σήμερα, την ανάγκη για κοινή δράση ενάντια στην Δεξιά κλιμάκωση.

Όταν ένα πραξικόπημα είναι στον ορίζοντα, είναι απαραίτητο να ξεχωρίσουμε εκείνους που είναι υπεύθυνοι για την κρίση. Εκείνοι που προκαλούν την καταστροφή δεν είναι το ίδιο με αυτούς που είναι ανήμποροι να την αντιμετωπίσουν.

Αυτή η διάκριση ισχύει στον οικονομικό τομέα. Τα σφάλματα που διαπράχθηκαν από τον Maduro είναι και πολυάριθμα και αδικαιολόγητα, αλλά ένοχοι της παρούσας καταστροφής είναι οι καπιταλιστές. Η κυβέρνηση είναι ανεκτική ή ανίκανη, αλλά δεν πρέπει να κατατάσσεται στο ίδιο στρατόπεδο με την Δεξιά. Εκείνοι από μας που διαπράττουμε το μνημειώδες σφάλμα, χαράζοντας την κόκκινη γραμμή απέναντι και στους δυο χώρους (κυβέρνηση-Δεξιά), συγχέουμε τις αρμοδιότητες διαφορετικής φύσης.

Τα λάθη της κυβέρνησης έχουν φανεί στο μη λειτουργικό σύστημα των νομισματικών συναλλαγών, στο απαράδεκτο εξωτερικό χρέος, ή στην έλλειψη ελέγχου των τιμών και του λαθρεμπορίου. Αλλά η κατάρρευση της οικονομίας έχει προκληθεί από τους ευπόρους που χειραγωγούν την νομισματική πολιτική, πυροδοτούν τον πληθωρισμό, χειρίζονται τα εισαγόμενα προϊόντα και περιορίζουν τις προμήθειες βασικών αγαθών.

Η Εκτελεστική εξουσία παραμένει αδρανής ή ενεργεί λανθασμένα για πολλούς λόγους: αναποτελεσματικότητα, ανοχή της διαφθοράς, προστασία της bolibourgeoisie, συμπαιγνία με εκατομμυριούχους που υποδύονται ότι είναι φίλοι του Τσάβες. Γι ‘αυτό δεν κόβει την υποστήριξη στις ιδιωτικές ομάδες που λαμβάνουν φθηνά δολάρια για την εξαγορά ευνοιακών σχέσεων. Αλλά η κατάρρευση της παραγωγής έχει πραγματοποιηθεί από την άρχουσα τάξη για να ανατρέψει τον Maduro. To να μην βλέπει κάποιος αυτή την σύγκρουση δεν είναι παρά μια, πρωτοφανούς επιπέδου μυωπία.

Αυτή η τύφλωση αποτρέπει την αναγνώριση ενός άλλου βασικού γεγονότος, αυτή τη στιγμή: την αντίσταση του τσαβισμού στην επίθεση της δεξιάς. Αν και με μεθόδους και συμπεριφορές εξαιρετικά αμφίβολες, ο Maduro δεν εγκαταλείπει. Εμμένει στην κάθετη δομή του PSUV, ευνοεί την απαγόρευση των κρίτικων ρευμάτων, και διατηρεί τη γραφειοκρατία που στραγγαλίζει τις αντιδράσεις από κάτω. Αλλά σε αντίθεση με Ντίλμα ή Lugo, ο ίδιος δεν ενδίδει. Η συμπεριφορά του είναι ακριβώς αντίθετη από τη συνθηκολόγηση που πραγματοποιήθηκε από τον ΣΥΡΙΖΑ, στην Ελλάδα.

Αυτή η στάση εξηγεί και το μίσος των ισχυρών. Η κυβέρνηση έχει πάρει την εξαιρετική απόφαση να αποχωρήσει από τον ΟΑΚ. Έχει εγκαταλείψει το Υπουργείο Αποικιών και προχώρησε στην ρήξη, που η Αριστερά πάντα απαιτούσε. Η απόφαση αυτή θα έπρεπε να είχε δημιούργήσει μια συντριπτική υποστήριξη, που πολύ λίγοι έχουν εκφράσει.

Όπως κάθε διοίκηση που δέχετα την επίθεση της Δεξιάς, η κυβέρνηση έχει αναγκαστεί να καταφύγει  σε δυναμικά μέτρα για να αυτοαμυνθεί. Τα συστημκά ΜΜΕ καταγγέλουν με ασυνήθιστη υστερία την κυβερνητική αντίδραση. Ξεχάστηκαν οι συνηθισμένες δικαιολογίες που γίνονται από τις κυβερνήσεις άλλου χαρακτήρα, όταν αντιμετωπίζουν παρόμοιες καταστάσεις. Αλλά ο Maduro έχει επίσης αμφισβητηθεί για τη σχετική ανοχή του απέναντι στους φασίστες, επειδή δεν έχει πάρει ανάλογα αυστηρά μέτρα..
Έχει απλά υιοθετήσει μέτρα ασφαλείας, για την αντιμετώπιση της αγριότητας της αντιπολίτευσης.

Με αυτή την στάση της, η κυβέρνηση έχει υποπέσει σε αδικίες. Αυτό είναι το λυπηρό κόστος κάθε σημαντικής αντιπαράθεσης με την αντεπανάσταση. Αυτές οι ατυχείς συγκυρίες όμως υπήρξαν σε όλες τις μάχες με την αντίδραση, από τον Bolivar μέχρι τον Φιντέλ. Υπάρχει ανάγκη να αποφευχθεί η αυτο-ανοχή σε αυτό το ευαίσθητο θέμα, αλλά χωρίς να επαναλαμβάνουμε τις συκοφαντίες που διαδίδονται από την αντιπολίτευση.

Ο Maduro στρέφεται ενάντια στην Δεξιά βαρβαρότητα και όχι εναντίον του λαού. Έτσι, δεν έχει νόημα να τον συγκρίνουν με τον Καντάφι ή τον Σαντάμ Χουσεΐν. Δεν έχει πραγματοποιηθεί καμία σφαγή αριστερών ακτιβιστών ούτε έχει συμμετάσχει σε πολεμικές περιπέτειες υποκεινούμενες από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η αναλογία με τον Στάλιν είναι πιο γελοία, αλλά μας θυμίζει ότι το φάντασμα του Χίτλερ πλανιέται πάνω από πολλούς από τους ηγέτες της αντιπολίτευσης, που σχετίζονται με τον Uribe ή νοσταλγούν τον Πινοσέτ.

Σοσιαλδημοκρατικές Θέσεις

Τους τελευταίους μήνες, επίσης, μεταξύ των αντιπάλων της Δεξιάς έχει σημειωθεί αύξηση στις απόψεις ότι φταίει ο Maduro για την αγωνία της Βενεζουέλας. Αυτές οι απόψεις επαναλαμβάνουν την παλιά σοσιαλδημοκρατική στάση της συμπαράταξης με την αντίδραση, σε κρίσιμες στιγμές.

Αμφισβητούν τη νομιμότητα της κυβέρνησης, χρησιμοποιώντας τα ίδια επιχειρήματα της αντιπολίτευσης. Αντί να κατηγορούν τη CIA, τους escuálidos [αυτούς τους άθλιους, η φράση της Βενεζουέλας για τους βρώμο-πλούσιους], ή τον ΟΑΚ, επικεντρώνουν τις αντιρρήσεις τους κατά του τσαβισμού. Το κάνουν αυτό στο όνομα ενός δημοκρατικού ιδανικού, που είναι τόσο αφηρημένο, καθώς έχει πάρει διαζύγιο από τη πάλη που θα καθορίσει ποιός θα επικρατήσει στη διακυβέρνηση του κράτους.

Αυτή η θέση έχει επηρεάσει διάφορους «κριτικά αριστερούς» στοχαστές [pensadores del post-progresismo] που συνδέονται με τον αυτονομισμό. Όχι μόνον κατηγορούν τον Maduro  για την παρούσα κατάσταση, αλλά λένε ότι έχει μια αυταρχική ηγεσία προκειμένου να διατηρηθεί το μοντέλο που βασίζεται στα ενοίκια από την εκμετάλλευση υδρογονανθράκων, για έσοδα.

Αυτός ο χαρακτηρισμός είναι πολύ παρόμοιος με τη φιλελεύθερη θέση που αποδίδει τα χαρακτηριστικά όλων των προβλημάτων στην λαϊκίστικη πολιτική της Βενεζουέλας, υλοποιούμενη από τυράννους που κατασπαταλούν τους πόρους του κράτους. Χρησιμοποιούν μόνον, γλώσσα που είναι πιο διπλωματική στη διάγνωση τους.

Άλλες απόψεις στο ίδιο μήκος κύματος,  επισημαίνουν, ακόμη πιο κατηγορηματικά, την ευθύνη του ηγέτη Τσάβες. Μας καλούν να αποφύγουμε «την συνωμοτική υπεραπλούστευση κατηγορώντας τη Δεξιά ή τον ιμπεριαλισμό» για τα προβλήματα της χώρας. Αλλά είναι οι συνωμότες της αντίδρασης φανταστικοί; Είναι οι δολοφονήμένοι, οι παραστρατιωτικοί θύλακες και τα σχέδια του Πενταγώνου παρανοϊκή Μπολιβαριανή επινόηση;

Χωρίς να απαντηθεί αυτό το στοιχειώδες ερώτημα, αυτή η θέση απορρίπτει επίσης οποιαδήποτε σχέση με αυτό που συνέβη στη Χιλή το 1973. Ωστόσο, αυτό δεν εξηγεί γιατί η αναλογία είναι ανεφάρμοστη. Θεωρεί ως δεδομένο ότι οι δύο περιπτώσεις διαφέρουν, χωρίς να επισημαίνει τις τεράστιες ομοιότητες σε σχέση με τις ελλείψεις βασικών αναγκών, τον συντηρητικό ερεθισμό της μεσαίας τάξης και την παρέμβαση της CIA.

Οι παραλληλισμοί με Αλιέντε  οι οποίοι αμφισβητούνται, ωστόσο, γίνονται αποδεκτοί στην περίπτωση της πρώτης κυβέρνησης Περόν, η οποία θεωρείται ως προάγγελος του τσαβισμού. Αλλά η ομοιότητα βρίσκεται στα χρόνια της σταθερότητας ή στις στιγμές πριν από το πραξικόπημα του 1955; Η προκατάληψη με την κλιμάκωση της βίας υποδεικνύει ότι η ομοιότητα είναι σε σχέση με την τελευταία περίοδο. Και σε αυτή την περίπτωση ποιά ήταν η προτεραιότητα; Αντιμετωπίστε τον αυταρχισμό του Περόν; ή αντισταθείτε στον αντιδραστικό ανταρτοπόλεμο;

Οι σοσιαλδημοκράτες και οι «κριτική Αριστερά» θεωρούν τον αυταρχικό Maduro ως την κύρια αιτία της σημερινής κατάστασης. Αυτός είναι ο λόγος που υποβαθμίζουν τον κίνδυνο πραξικοπήματος και απορρίπτουν την ανάγκη προετοιμασίας για κάποια άμυνα ενάντια στις προκλήσεις της Δεξιάς.

Αλλά τα επακόλουθα αυτής της στάσης έρχονται στην επιφάνεια κάθε φορά που οι ολιγάρχες και οι παράνομοι συνεργάτες τους επιστρέφουν στην κυβέρνηση. Τα πρόσφατα γεγονότα στην Ονδούρα, την Παραγουάη και τη Βραζιλία δεν ευαισθητοποιούν εκείνους που δαιμονοποιούν τον τσαβισμό.

Αντιτίθενται στον υπερβολικό ακτιβισμό, τα χρέη και τις συμβάσεις με τις εταιρείες πετρελαίου. Αλλά δεν μας λένε αν απαιτούν αντικαπιταλιστικές και σοσιαλιστικές εναλλακτικές πολιτικές, σε αυτές τις προφανείς αδυναμίες του Maduro. Το ίδιο ισχύει και για τις ελλείψεις και την κερδοσκοπία. Είναι αυτοί που τον παροτρύνoυν να δράσει με μεγαλύτερη αποφασιστικότητα εναντίον των τραπεζιτών και των μεγάλων εμπορικών καρτέλ; Προτείνουν κατασχέσεις, εθνικοποιήσεις ή άμεσο λαϊκό έλεγχο;

Με την υιοθέτηση αυτών των πρωτοβουλιών θα μπορούσε κάποιος να φανταστεί να κτιστούν γέφυρες με την κυβέρνηση, αλλά ποτέ με την αντιπολίτευση. Οι επικριτές του τσαβισμού παρακάμπτουν αυτή τη διαφορά.

Επικλήσεις της «Κριτικής Αριστεράς»

Η σοσιαλδημοκρατική άποψη επικροτεί την επείγουσα έκκληση για ειρήνη που υπέγραψαν πολυάριθμοι διανοούμενοι. Αυτή η δήλωση προωθεί την ειρηνευτική διαδικασία, απορρίπτοντας τόσο την αυταρχική στροφή του τσαβισμού όσο και τη βίαιη συμπεριφορά τομέων της δεξιάς.

Το κάλεσμα ευνοεί μια ισορροπία για να ξεπεραστεί η πόλωση και καταφεύγει σε μια γλώσσα πιο κοντά στη διπλωματική γλώσσα των Υπουργείων Εξωτερικών παρά σε αυτή των λαϊκών ακτιβιστών. Ο τόνος της είναι έμμεσα σύμφωνος με τη θεωρία των δύο άκρων. Κατά των δύο άκρων, προτείνει να ακολουθηθεί η μέση οδός.

Αλλά αυτή η πολιτική των ίσων αποστάσεων, διαψεύδεται αμέσως από την απόδοση ευθύνης πρώτα και κύρια, στην κυβέρνηση. Και όχι μόνο παραβλέπει την παρενόχληση της Δεξιάς, αλλά η λέξη «ιμπεριαλισμός» μόλις και μετά βίας αναφέρεται εν παρόδω.

Το κείμενο έτυχε δριμείας απάντησης, από το REDH [Δίκτυο διανοουμένων, καλλιτεχνών και Κοινωνικών Κινημάτων για την Υπεράσπιση της Ανθρωπότητας] και υπογράφεται από πολλούς διανοούμενους. Αυτή η κριτική διαφωνεί κάθετα και τονίζει την εξέχουσα βαρύτητα των υπερ-συνταγματικών δυνάμεων σε κρίσιμες καταστάσεις.

Η φιλελεύθερη υποτροπή των μετα-progressive ή στοχαστών της «κριτικής αριστεράς», αναπαράγει ό, τι συνέβη με τους σοσιαλδημοκράτες Gramcians στη δεκαετία του 1980. Η εχθρότητα της εν λόγω ομάδας εναντίον του λενινισμού και της κουβανικής επανάστασης είναι συγκρίσιμη με την παρούσα εχθρότητα εναντίον του τσαβισμού. Ο αριθμός εκείνων που υπέγραψαν την έκκληση έχουν περάσει και από τις δύο περιόδους.

Αλλά η παρούσα σοσιαλδημοκρατική εκδοχή άργησε και δεν έχει την πολιτική βάση που κάποτε υπήρχε με το ισπανικό κόμμα PSOE. Η κοινωνικό-φιλελεύθερη στροφή αυτού του κόμματος έχει αμαυρώσει πλήρως την αρχική προοδευτική εικόνα του. Το γεγονός ότι είναι πλέον ορφανή η σοσιαλδημοκρατία στη βενεζουέλα, μετά τον υποτροπιασμό του ισπανικού σοσ. κόμματος, εξηγεί ίσως  την επανασύνδεσή της με τον παλαιό φιλελευθερισμό.

Σε ορισμένες περιπτώσεις η εξέλιξη αυτή είναι το αποκορύφωμα της διάσπασης πούχει επιρεάσει διάφορες παραλλαγές του αυτονομισμού. Η στάση τους προς την μπολιβαριανή διαδικασία, προκάλεσε αυτή τη διάσπαση. Αυτοί που επέλεξαν να συμπαραταχτούν με την αντιπολίτευση είναι καχύποπτοι προς εκείνους που «συνδέονται με τον τσαβισμό.»

Αλλά οι τελευταίοι έχουν σκεφτεί τις προηγούμενες ανεπάρκειες και κατανόησαν την ανάγκη να αγωνιστούμε για την κρατική εξουσία με σοσιαλιστική προοπτική που είναι άμμεσα συσχετισμένη με τον λατινοαμερικάνικο μαρξισμό.

Αντίθετα, το άλλο τμήμα συνεχίζει ν’αρμενίζει μέσα στην ασάφεια γενικοτήτων περί αντι-πατριαρχίας και αντι-υπερβολικού ακτιβισμού. χωρίς να προσφέρει κανένα απτό παράδειγμα για το τι προτείνεται. Έχοντας απορροφηθεί από τους φιλελευθέρους, οι αινιγματικές ιδιοτροπίες του δεν εμπλουτίζουν πλέον την Αριστερή Σκέψη. Ξεχνώντας την πάλη των τάξεων και γοητευμένοι με  τους αστκούς θεσμούς λειτουργίας, οι καταγγελίες τους για υπερβολικό ακτιβισμό καταλήγουν σε μια «γραφική περιέγεια».

Αφηρημένος δογματισμός

Η αντιπαράθεση που συγκλίνει με τη σοσιαλδημοκρατία διαδίδεται επίσης με σεχταριστικά επιχειρήματα. Σε αυτή την περίπτωση ο Maduro παρουσιάζεται ως μια διεφθαρμένη κυβέρνηση και υποτακτικά προσαρμόσιμη, δηλ. ότι εδραιώνει ένα δικτατορικό καθεστώς. Σε άλλες περιπτώσεις, η ίδια κατηγορία περιγράφεται με πιο έμμεση ή εκλεπτισμένη γλώσσα (αναντήρητος πρόεδρος, βοναπαρτικός ηγέτης).

Αλλά όλες οι παραλλαγές συμφωνούν ότι κύρια ευθύνη έχει η αυταρχική κυβέρνηση που διαλύει τη χώρα. Η αρμονική συμφωνία της θέσης αυτής με τα ΜΜΕ είναι εντυπωσιακή. Το κύριο πρόβλημα, ωστόσο, δεν είναι στην ρητορική, αλλά στην πράξη.

Κάθε μέρα υπάρχουν πορείες της Δεξιάς και της κυβέρνησης. Οι πρωταθλητές του βαθυστόχαστου σοσιαλισμού πρέπει να αναρωτηθούν: Με ποια από τις δύο κινητοποιήσεις θα συνταχτούμε; Με ποιον θα ταυτιστούμε; Αν νομίζουν ότι η κυβέρνηση είναι ο κύριος εχθρός θα πρέπει να κάνουν κοινό μέτωπο με τους escuálidos των guarimbas.

Στο Μπουένος Άιρες, για παράδειγμα, κάλεσαν τον περασμένο Μάιο, μια κινητοποίηση απαιτώντας την αποπομπή του Maduro. Όλα οι περαστικοί που παρατήρησαν την πορεία κατάλαβαν αμέσως ποιος θα καταλάβει την προεδρία της Βενεζουέλας, αν ανατραπεί ο παρών αρχηγός του κράτους. Και παρατήρησαν την πλήρη σύμπτωση μεταξύ αυτού του αιτήματος και των ειδήσεων που βγαίνουν από τα συστημικά ΜΜΕ.

Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που γκρουπς της Αριστεράς συγκλίνουν με τη Δεξιά. Παλαιότερα, στην Αργεντινή, με τις κυβερνήσεις Kirchner ήταν εμφανής η παρουσία τους με κόκκινες σημαίες σε πορείες των αγροτών σόγιας και στις διαδηλώσεις των caceroleros [μεσαία και ανώτερη τάξη, αντίπαλοι της κυβέρνησης, χτυπώντας κατσαρόλες και τηγάνια]. Αλλά αν αυτό ήταν αξιολύπητο στο Μπουένος Άιρες, μπορεί να μετατραπεί σε τραγωδία στο Καράκας.

Άλλες υποθέσεις συγκρίνουν τον Maduro με την αντιπολίτευση, υποστηρίζοντας ότι η «φαινομενική» αντιπαράθεση κρύβει τεράστιες ταυτοποιήσεις. Έτσι, περιμένουν την στιγμή που η σύγκλιση θα επιτευχθεί και θα βγουν αληθινοί.

Αυτή η περίεργη ερμηνεία όμως έρχεται σε αντίθεση με τις μάχες μεταξύ κυβέρνησης-αντιπολίτευσης που όλοι οι άλλοι παρακολοθούμε. Γι ‘αυτό είναι λίγο δύσκολο να ερμηνεύσει κανείς τις guarimbas, τις δολοφονίες και τις απειλές του Πεντάγωνου ως μια εικονική διαμάχη ανάμεσα σε δύο συγγενείς.

Η μόνη λογική αυτής της άποψης είναι για να υποβαθμίσει τη σοβαρότητα της τρέχουσας σύγκρουσης, να την ερμηνεύσει ως μια απλή μάχη, μεταξύ αστών για την ιδιοποίηση του του… ενοικίου. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο ολοκληρωτισμός του Maduro, θεωρείται ως ένας ισοδύναμος (αν όχι χειρότερος) κίνδυνος με αυτόν της αντιπολίτευσης.

Το μεγάλο πρόβλημα σε αυτό το ζήτημα δεν είναι η υποκρισία, αλλά η έμμεση στάση που προωθεί την ουδετερότητα. Αφού, λένε ότι όλοι είναι ίσοι, το αυτο-πραξικόπημα αποδίδεται στην κυβέρνηση και συγκρίνεται με το πραξικόπημα που προωθείται από τη Δεξιά. Πραξικόπημα το ένα, πραξικόπημα και το άλλο.

Αυτή η ισοδυναμία είναι προφανώς ψευδής, όμως. Στη Βενεζουέλα, δεν υπάρχουν δύο αντιδραστικές παραλλαγές, όπως, για παράδειγμα, τζιχαντισμός και οι δικτατορίες στη Μέση Ανατολή.

Η σύγκρουση μεταξύ Capriles-Lopez και Maduro μοιάζει με την σύγκρουση Πινοσέτ-Αλιέντε, του Lonardi με Περόν ή, πιο πρόσφατα, Τέμερ-Ντίλμα. Ομοίως, ο θρίαμβος της Δεξιάς κατά του Μαδούρο, πέρα από την συμπλοκή μεταξύ ίσων, θα είχε ως αποτέλεσμα μια τρομερά πολιτική οπισθοδρόμηση.

Σε μια τέτοια εναλλακτική λύση, η ουδετερότητα γίνεται συνώνυμη με την παθητικότητα και φέρνει στην επιφάνεια το τεράστιο βαθμό ανικανότητας για την αντιμετώπιση των μεγάλων γεγονότων. Σημαίνει να απορρίπτεις την συμμετοχή και να ορκίζεσαι πίστη στην αυθεντική αιτία.

Δεδομένου ότι η στάση αυτή λαμβάνει ως δεδομένο ότι ο τσαβισμός έχει τελειώσει, περιορίζει ολόκληρο τον ορίζοντα της, καταγράφοντας έναν απολογισμό της συνολικής εμπειρίας. Αλλά η μεγαλύτερη αποτυχία στην πολιτική δράση δεν επηρεάζει ημιτελείς διαδικασίες. Το χειρότερο πράγμα είναι η στενοκεφαλιά εν όψει επικών γεγονότων.

Όποιες και αν είναι οι ερωτήσεις κάποιου, σχετικά με Maduro, το αποτέλεσμα στη Βενεζουέλα θα καθορίσει το άμεσο μέλλον ολόκληρης της περιοχής. Αν οι αντιδραστικοί θριαμβεύσουν, το αποτέλεσμα θα είναι το σενάριο ήττας και αίσθημα αδυναμίας μπροστά στην αυτοκρατορία. Το τέλος του προοδευτικού κύκλου θα είναι ένα γεγονός και όχι ένα θέμα για αξιολόγηση μεταξύ των στοχαστών κοινωνικών επιστημών.

Η Δεξιά το γνωρίζει και γι’ αυτό το λόγο  εντείνει τις εκστρατείες ενάντια στους διανοούμενους που είναι υπερασπιστές του τσαβισμού. Η πρόσφατη ευρεία επίθεση στην CLARIN είναι μια πρόγευση της επίθεσης που ετοιμάζεται για τo μετά-Maduro πολιτικό τοπίο. Οι σεχταριστές δεν έχουν συνειδητοποιήσει αυτόν τον κίνδυνο.

Πλασματικές εκλογές

Προς το παρόν, υπάρχουν δύο πολιτικές επιλογές: Οι απαιτήσεις της Δεξιάς  να ξεκινήσει η διαδικασία για γενικές εκλογές και η κυβέρνηση που προχωρεί σε εκλογές για Συντακτική Συνέλευση. Η αντιπολίτευση είναι διατεθειμένη μόνο να συμμετάσχει στις γενικές εκλογές, πιστεύοντας ότ θα της εξασφαλίσουν την πρώτη θέση.

Από τις 19 εκλογές που διεξήχθησαν υπο το καθεστώς του τσαβισμού, οι οπαδοί της επανάστασης κέρδισαν 17 και αμέσως αναγνώρισαν στις δύο ότι έχασαν. Αντίθετα, η Δεξιά ποτέ δεν αποδέχθηκε τα δυσμενή γι’ αυτήν αποτελέσματα. Πάντα ισχυρίζονταν ότι έγινε καλπονοθεία  ή κατέφυγαν σε μποϊκοτάζ. Όταν κέρδιζαν τις επαναληπτικές εκλογές απαιτούσαν την άμεση παραίτηση της κυβέρνησης.

Τον Δεκέμβρη του 2015 απέκτησαν την πλειοψηφία στην Εθνοσυνέλευση και διακήρυξαν την ανατροπή του Maduro. Στη συνέχεια προσπάθησαν με διάφορους τρόπους να αγνοήσουν το σύνταγμα, ακόμη και με την ορκωμασία παρανόμως εκλεγμένων βουλευτών και παραποιημένες υπογραφές σε αναφορές για να ανακληθεί ο Maduro.

Οι Capriles, Borges και López ζητούν τώρα πλασματικές εκλογές στη μέση ενός οικονομικού πολέμου και κινητοποιήσεων στους δρόμους. Θέλουν εκλογές, όπως στην Κολομβία, όπου, από τη μια εκλογική αναμέτρηση στην άλλη, εκατοντάδες λαϊκοί ακτιβιστές δολοφονήθηκαν. Ελπίζουν να κερδίσουν στις κάλπες, όπως στην Ονδούρα κάτω από την πίεση της δολοφονίας της Berta. Θέλουν το είδος των εκλογών που λάμβαναν χώρα στο Μεξικό, πάνω από τα πτώματα δημοσιογράφων, φοιτητών και καθηγητών.

Θα ήταν τρομερό λάθος να συμμετάσχουμε στις εκλογές που σχεδιάζονται για να μετατρέψουν τη χώρα σ’ένα νεκροταφείο των Chavista. Ο Maduro καλείται να πραγματοποιήσει εκλογές σε ένα κλίμα εμφυλίου πολέμου που θα ήταν απαράδεκτο για οποιαδήποτε κυβέρνηση.

Η Βενεζουέλα διέρχεται μια περίοδο που ομοιάζει με την περίοδο στο τέλος της πρώτης θητείας των Σαντινίστα. Η στρατιωτική πολιορκία και οι ελλείψεις, καταπόνησαν έναν εξαντλημένο λαό που ψήφισε για την Δεξιά από απλή κούραση. Οι προϋποθέσεις αυτές, στις εκλογές, έχουν ένα προκαθορισμένο νικητή.

Από την άλλη, μια σύγκριση με το σενάριο που οδήγησε στην πτώση της Σοβιετικής Ένωσης, δεν έχει κανένα νόημα. Η Βενεζουέλα δεν είναι μια μεγάλη δύναμη καταρρέουσα εσωτερικά στο τέλος μιας μακράς διαδικασίας διαζυγίου μεταξύ του καθεστώτος και του λαού. Είναι μια ευάλωτη χώρα της Λατινικής Αμερικής κάτω από την επίθεση των ΗΠΑ.

Ορισμένοι στοχαστές θεωρούν δεδομένο το ρόλο του καταπιεστικού ιμπεριαλισμού και προτείνουν ότι αυτό δεν αποτελεί αποφασιστικό παράγοντα για την παρούσα κρίση. Υποθέτουν ότι οι επίμονες καταγγελίες  εναντίον της ξένης κυριαρχίας αποτελούν «ένα γεγονός ήδη γνωστό» ή μια απλή τελετουργία της Αριστεράς. Αλλά ξεχνούν ότι ποτέ δεν είναι άσκοπο να τονίζουμε τις καταστροφικές συνέπειες της επίθεσης από τον Βορρά στις κυβερνήσεις που έχουν γίνει εχθροί της Ουάσιγκτον.

Ολόκληρο το φάσμα των πρώην οπαδών του Τσάβες που ενώνουν την φωνή τους στο κάλεσμα γενικών εκλογών, μπερδεύει τη δημοκρατία με τον φιλελεύθερο ρεπουμπλικανισμό. Έχουν χάσει από την οπτική τους ότι το δικαίωμα για  αυτονομίας της χώρας έχει μπλοκαριστεί από τις θεσμικές διαδικασίες, που επιβάλλει η αστική τάξη.

Αυτό το εμπόδιο είναι ο λόγος που η μεγάλη πλειοψηφία των συνταγματικών ρυθμίσεων έχει χάσει τη νομιμότητά της. Γίνεται όλο και πιο εμφανές ότι η άρχουσα τάξη χρησιμοποιεί το εκλογικό σύστημα για να εδραιώσει την εξουσία της. Χρησιμοποιεί αυτό ως την ελεγκτική δικλείδα για να ελέγχει την οικονομία, το δικαστικό σύστημα, τα ΜΜΕ και τους κατασταλτικούς μηχανισμούς. Η πραγματική δημοκρατία μπορεί να προκύψει μόνο σε μια κοινωνική διαδικασία μετασχηματισμού της κοινωνίας.

Είναι αλήθεια ότι ο Maduro φρόντισε να ακυρωθεί η ανάκληση του δημοψηφίσματος, ανέστειλε περιφερειακές εκλογές και απέκλεισε  κάποιους πολιτικούς της αντιπολίτευσης. Τα μέτρα αυτά αποτελούν μια τυφλή αντίδραση στην παρενόχληση που γίνεται στην κυβέρνηση. Αλλά ο ηγέτης των Chavista  αντιμετωπίζει την υποκρισία μεγαλύτερης σπουδαιότητας, η οπoια  παρουσιάζεται στους πολίτες από τους υπερασπιστές των σημερινών εκλογών.

Αρκεί να δούμε πώς στη Βραζιλία πραγματοποιήθηκε η μομφή από την ομάδα των παρανόμων με τη βουλευτική μάσκα και των δικαστών που χειρίζονται το σύστημα της έμμεσης προεδρικής επιλογής. Ποτέ δεν ενδαφέρθηκε ο ΟΑΚ να παρέμβει κατά των χυδαίων παραβιάσεων των δημοκρατικών αρχών.

Ούτε το κατεστημένο αγανάκτησε όταν το Σώμα των Εκλεκτόρων έχρισε τον Trump, που είχε λάβει μερικά εκατομμύρια ψήφους λιγότερες από ό, τι η Χίλαρι Κλίντον.
Η
μοναρχία στην Ισπανία ή την Αγγλία θεωρεί τελείως φυσικό να χρησμοοιούνται άγαρμπες σκευωρίες για να χειριστούν κάθε εκλογική διαδικασία στο Μεξικό. Το απαραβίαστο της δημοκρατίας που ζητούν από την Βενεζουέλα είναι εντελώς απόν
σε όλες τις καπιταλιστικές χώρες.

Δυνατότητες της Συντακτικής Συνέλευσης

Προφανώς, η καλύτερη ευκαιρία για μια μετασχηματιστική Συντακτική Συνέλευση χάθηκε αρκετά χρόνια πριν. Η παρούσα πρόσκληση είναι καθαρά αμυντική και είναι μια προσπάθεια για να αντιμετωπιστεί μια εξοργιστική κατάσταση.

Αλλά δεν έχει νόημα να συζητήσουμε μόνο ό,τι δεν έχει γίνει. Υπάρχει ακόμα χρόνος για αυτούς τους απολογισμούς. Το σημαντικό τώρα είναι να καθορίσουμε πώς αυτό το κάλεσμα μπορεί ν’ ανοίξει εκ νέου, το δρόμο για τη λαϊκή πρωτοβουλία.

Πριν από το κάλεσμα Συντακτικής Συνέλευσης, η κυβέρνηση περιοριζόταν ξεκαθαρά σε μια γραφεικρατική αντιπαράθεση μεταξύ μιας κρατικής εξουσίας εναντίον μια άλλης. Στηρίχθηκε στην πάλη εκ των άνω, από την Εκτελεστική ή το Ανώτατο Δικαστήριο κατά της Εθνοσυνέλευσης. Τώρα επιτέλους καλεί την λαϊκή δύναμη και θα πρέπει να δούμε αν η ιδέα αυτή μεταφράζεται σε πραγματική κινητοποίηση.

Υπάρχουν πολυάριθμα  σημάδια κούρασης και σκεπτικισμού στις γραμμές του τσαβισμού. Αλλά κανείς δεν επιλέγει τις συνθήκες υπό τις οποίες θα πολεμήσει και το κύριο δίλημμα που μπαίνει είναι είτε να συνεχίσει είτε να εγκαταλείψει τον αγώνα. Αυτοί, που αποφάσισαν να συνεχίσουν, καλούν για την αναβίωση του λαϊκού προγράμματος.

Μερικά αριστερά ρεύματα που είναι πολύ επικριτικά για τη διαχείριση Maduro θεωρούν ότι η σύγκληση μιας Συντακτικής Συνέλευσης θα μπορούσε να απελευθερώσει την δυναμική των πολιτών ενάντια στις γραφειοκρατικές διαδικασίες. Βλέπουν τη Συντακτική Συνέλευση ως ένα ατελές αλλά ακόμη ένα μέσο για να απομπλακεί η σύγκρουση με τη διεφθαρμένη αστική τάξη και τους bolibourgeois (τους κομματικούς νεοαστούς) του τσαβισμού.

Η Συντακτική Συνέλευση θα μπορούσε επίσης να βοηθήσει να σπάσει το αδιέξοδο των τελευταίων μηνών μεταξύ guarimbas και των κυβερνητικών κινητοποιήσεων. Αν είναι επαρκώς προετοιμασμένη θα μπορούσε να διαλύσει το μέτωπο της αντιπολίτευσης, διαχωρίζοντας τους δυσαρεστημένους από τους φασίστες.

Αλλά είναι προφανές ότι χωρίς δραστικά μέτρα για το οικονομικό και κοινωνικό μέτωπο, η Συντακτική Συνέλευση θα είναι ένα κενό γράμμα. Εάν η καταστροφή στην παραγωγή δεν αντιμετωπιστεί με εθνικοποίηση των τραπεζών, του εξωτερικού εμπορίου και την απαλλοτρίωση των σαμποτέρ, δεν θα υπάρξει αποκατάσταση της λαϊκής υποστήριξης.

Τα παρηγορητικά μέτρα που υιοθετήθηκαν προκειμένου να αυξηθεί η συμμετοχή των οργανώσεων βάσης στη διανομή τροφίμων, δεν επαρκούν. Η λήψη ριζοσπαστικών μέτρων δεν μπορεί να αναβάλλεται.

Όποια και αν είναι η εναλλακτική λύση, δεν θα είναι εύκολο να αναπροσαρμόσουμε την οικονομία μετά από τόσα λάθη σε σχέση με το χρέος, τη δημιουργία ειδικών επενδυτικών ζωνών ή την ανοχή της εξόδου κεφαλαίων.

Ο Τσάβες πέτυχε μια μεγάλη αναδιανομή των εσόδων από τα ενοίκια των πετρελαίων, μέσω νέων μεθόδων λαϊκής πολιτικοποίησης, αλλά ποτέ δεν κατάφερε να θέσει τα θεμέλια για μια διαδικασία εκβιομηχάνισης. Συγκρούστηκε με τους καπιταλιστές της αντιπολίτευσης, αλλά όχι με την εσωτερική bolibourgeoisie, και δεν ήταν σε θέση να απενεργοποιήσει την κουλτούρα στήριξης στα ενοίκια από τις πλουτοπαραγωγικές πηγές, που υπέσκαψε όλες τις προσπάθειες για τη δημιουργία μιας παραγωγικής οικονομίας. Ο δισταγμός να σπάσει την καπιταλιστική δομή εξηγεί τα δυσμενή αποτελέσματα.

Το παρόν πλαίσιο είναι πιο δύσκολο, λόγω της απότομης πτώσης των τιμών του πετρελαίου και της παρεμπόδισης των σχεδίων περιφερειακής ολοκλήρωσης εξαιτίας της επαναφοράς της συντηρητικής νοοτροπίας. Αλλά θα πρέπει να σημειωθεί επίσης ότι όλες οι  επαναστατικές διαδικασίες πρόχωρησαν ανάμεσα σε αντιξοότητες και η Συντακτική Συνέλευση μπορεί να παρέχει ένα πλαίσιο για την επανάκτηση αυτής της πρωτοβουλίας.

Μερικοί κριτικοί της απόφασης για Σ.Σ. διαφωνούν, όσον αφορά στις τομεακές και τοπικές εκλογές. Λένε ότι με αυτή την μορφή «η Συνέλευση θα έχει δυσκολίες, θα είναι σντεχνιακή ή παράνομη» Και γι αυτό επαναλαμβάνουν την πρόταση της Δεξιάς (όταν τους βολεύει) για την συμβατκή συνταγματικότητα. Η κριτική αυτή δεν αποτελεί έκπληξη, όταν προέρχεται από σχολιαστές του κατεστημένου, αλλά είναι ενοχλητική όταν προέρχεται από τους λάτρεις της ρωσικής επανάστασης.

Μετά από τρεις δεκαετίες μετά-δικτατορικών καθεστώτων, πολλοί έχουν ξεχάσει τις δολιότητες της αστικής δημοκρατίας. Δεν είναι δύσκολο να θυμηθούμε πώς ο Λένιν και ο Τρότσκι υπερασπίστηκαν, το 1917, τη νομιμότητα των σοβιέτ και απέσυραν την αναγνώριση της Συντακτικής Συνέλευσης που προκάλεσε συγκρούσεις στην επαναστατική εξουσία.

Η κατάσταση στη Βενεζουέλα σήμερα είναι πολύ διαφορετική. Ωστόσο, η επανάσταση των Μπολσεβίκων δεν μας δίδαξε μόνο να λάβουμε υπόψη το κοινωνικό υπόβαθρο, τις ταξικές συγκρούσεις και τα συμφέροντα που διακυβεύονται, υπέδειξε επίσης την πορεία με την οποία να μπορούμε να υπερβαίνουμε την υποκρισία του αστικού φιλελευθερισμού και επιβεβαίωσε τις δυναμικές πράξεις ενάντια στην αντίδραση.

Η Αριστερά θα πρέπει να αποφασίσει αν θα συγκλίνει με την αντιπολίτευση στο μποϊκοτάζ ή θα συμμετέχει στη Συντακτική Συνέλευση. Υπάρχει μια τρίτη επιλογή επίσης, με ένα πολύ μικρό ακροατήριο: «ναι, όχι και το αντίθετο.»

Από την υπόλοιπη περιοχή υπάρχει ανάγκη για αλληλεγγύη. Όπως και στην περίπτωση της Κούβας, θα πρέπει να βάλουμε «πλάτη» στους δύσκολους καιρούς. Ας ελπίσουμε ότι πολλοί  συντρόφοι και συντρόφισσες θα υιοθετήσουν αυτή την προσέγγιση, πριν να είναι πολύ αργά.

Η συσπείρωση της διανόησης

Η Βενεζουέλα δεν δίνει, μόνον, αφορμή για έντονες συζητήσεις. Έχει επίσης δημιουργήσει σημαντικές συσπειρώσεις διανοουμένων οι οποίοι συσειρώνονται και προωθούν αντίθετες απόψεις. Αυτή η στάση έχει μεγαλύτερη σημασία από ό,τι τα αμφιλεγόμενα επιχειρήματα  δημοσίων δηλώσεων. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ένα μεγάλο χάσμα μεταξύ των στρατοπέδων.

Το κείμενο της REDH αντικρούοντας το σοσιαλδημοκρατικό κάλεσμα έχει συμπληρωθεί από άλλες εξ ανάγκης απαντήσεις. Η πολιτική οριοθέτηση των χώρων ήταν τάχιστη.

Αν και τα διάφορα μανιφέστα προκάλεσαν ένταση, ένας αριθμός υπογραφών καλούν να γίνει σεβαστός ένας αδελφικός διάλογος. Αυτός ο σεβασμός είναι αναντικατάστατος, αλλά οι αντιδράσεις των αγανακτισμένων εξηγούνται αν σκεφτεί κανείς τα συμφέροντα που  διακυβεύονται. Αν η Δεξιά επικρατήσει, θα υπάρξει αρκετός χρόνος για τους θρήνους και τα σεμινάρια έρευνας για να ερμηνευτεί το τι συνέβη.

Δεδομένου ότι η σοσιαλδημοκρατική δήλωση περιέχει μια έκκληση για ειρήνη, πολλοί στοχαστές συσπειρώθηκαν γύρω της με την αυθόρμητη ελπίδα της επιβράδυνσης της βίας. Ρίχνοντας μια πιο προσεκτική ματιά στο περιεχόμενο του εγγράφου, μερικοί απέσυραν την υποστήρξή τους  ενώ άλλοι την διατήρησαν δηλώνοντας τις επιφυλάξεις τους, τονίζοντας συνεχώς την αλληλεγγύη τους με τη διαδικασία της Μπολιβαριανής ή επισημαίνοντας τις διαφορές τους από άλλους υπογράφοντες.

Αλλά πιο σημαντική ήταν η γρήγορη και πλατιά αντίδραση, που το κείμενο των αντι-τσαβίστα προκάλεσε και δημιούργησε την μεγάλη αντίδραση κατά του σοσιαλδημοκρατικού κειμένου. Αυτή η ενστικτώδης αντίδραση οδήγησε σε μια ξαφνική σύγκλιση ανάμεσα στούς αριστερούς διανοούμενους και τους ριζοσπάστες εθνικιστές. Αν αυτή η πλατφόρμα οριστικοποιηθεί, η Βενεζουέλα θα έχει καταφέρει να συναντηθεί ξανά η κριτική ακέψη με τις επαναστατικές παραδόσεις της Λατ. Αμερικής.

Claudio Katz is an economist, researcher with Argentina’s National Council of Scientific and Technical Research (CONICET), professor at the University of Buenos Aires and a member of the Economists of the Left (EDI). His web page, where this article first appeared, is at katz.lahaine.org.
Επιμέλεια μετάφρασης: Παναγιώτης Κλειβοκιώτης

 

Advertisements

Η ελληνική φέτα και ο Καναδάς

Σημείωμα 1ο:
Τι θέση έχουν η παροικιακή κυρίαρχη ομάδα, τα ντόπια ΜΜΕ και οι επιχειρηματίες; Αντίθετη με το μονοπώλιο. Ούτε ασχολούνται με τις αγωνίες της Ελλάδας (είναι βέβαια οι ίδιοι που διεκδικούν το δικαίωμα ψήφου). Ένας λόγος που οι εκπρόσωποι της χυδαίας ελληνικής αστικής τάξης ψήφισαν την συμφωνία CETA, είναι ακριβώς αυτή: αντανακλά τα συμφέροντα των επιχειρηματιών του Καναδά (συμπεριλαμβανομένων των ελληνικής καταγωγής, οι οποίοι δεν θα εκπλαγούμε αν μάθουμε ότι συνέβαλαν παρασκηνιακά σε ατομικό ή συλλογικό επίπεδο μέσω των κομματικών οργανώσεων της ΝΔ σε Καναδά και ΗΠΑ), και των εξαρτημένων ΜΜΕ. Τα ΜΜΕ αποφεύγουν να αναδείξουν το θέμα, αφενός γιατί θέλουν νάναι υπέρ της Ελλάδας, συναισθηματικά, αλλά θέλουν να ‘ναι με τον Καναδά, συμφεροντολογικά.

Image result for greek community of vancouver

Σημείωμα 2ο: Από το 2013 έχει γίνει η ρήξη ΠΟΠ και Καναδά. Αλλά και παλαιότερα κυκλοφορούσε κάποια… Δανική φέτα σε ντενεκεδάκια. Επί ΝΔ και Σαμαρά δόθηκε το πράσινο φως και άρχισε η καναδική παραγωγή φέτας. Η παροικιακή εφημερίδα «ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΡΕΑΛ» κάνει κριτική στους 8 Έλληνες ευρωβουλευτές που μέχρι τώρα ψήφισαν υπέρ της συμφωνίας. Χαρακτηριστικό επιχείρημα, αναφέρει η εφημερίδα, των ευρωβουλευτών είναι

«μερικοί ελληνικαναδοί που παράγουν μικρές ποσότητες φέτας και παρήγαγαν μέχρι τον Οκτώβριο του 2013, αυτοί θα μπορούν να το κάνουν ανενόχλητοι, αλλά… ομογένεια είναι ας τους βοηθήσουμε -το αίμα νερό δεν γίνεται-…»

Το καναδικό σπίτι (μουσείο Βορρέ) Παιανία.

Δεδομένου ότι οι ευρωβουλευτές ήταν ΝΔ, ΠαΣοΚ και ΠΟΤΑΜΙ, ιδιαίτερα οι δυο πρώτοι γνώριζαν ότι το ελληνικό προξενείο Τοροντο είχε ενημερώσει από τον Μάη του 2013 (σύμφωνα πάντα με την εφημερίδα) μεταξύ άλλων ότι 5 εταιρείες διακινούν φέτα (στην πραγαμτικότητα είναι πολύ περισσότερες, όπως θα δούμε παρακάτω). Αυτό δεν σημαίνει ότι η θέση του Προξενείου ήταν ενάντια στην συμφωνία, αλλά ήταν μια έκθεση που έγινε είτε με την πρωτοβουλία του Προξενείου, είτε με αίτημα του Υπ. Εξωτερικών. Αυτές οι εταιρείες είναι: SAPUTO inc., PARMALAT Canada (θυγατρική της Ιταλικής), AGROPUR, KRAFT Canada ( θυγατρική της πολυεθνικής), και ARLA FOODS Canada ( θυγατρική της Δανικής).
Τι παράγουν είναι:
—  αγελαδινή φέτα!!!!!!!!!!
— φέτα με ετικέτα πελατών από PARMALAT. Στην πραγματικότητα η θυγατρική Astros δεν φαίνεται στην ιστοσελίδα τους ότι παράγει φέτα. Ίσως τώρα να αρχίσει. Αλλά ανεξάρτητα από αυτή την παρατήρηση που μάλλον εκθέτει την έκθεση του προξενείου, όπως είπαμε παράγει φέτα για λογαριασμό μεγάλων αλυσίδων παντοπωλείων.
φέτα της AGROPUR, που αν προσέξει κανείς την ιστοσελίδα στο πάνω μέρος δεν έχει παρά μόνον… αγελάδες.
Η Kraft δεν έχει φέτα στα προϊόντα της προς το παρόν. Ίσως το 2013 να μπήκε στην αγορά, αλλά να διαπίστωσε ότι δεν είναι δυνατόν να καλύψει ικανοποιητικό μέρος της αγοράς και να σταμάτησε. Αυτό εξάλλου είναι και κριτήριο πολλών εταιρειών, διότι η φέτα δεν είναι παρά μόνον ένα προϊόν για περισσότερα κέρδη, σε αντίθεση με την Ελλάδα, όπου η φέτα είναι μέρος της ζωής μας (θα ήταν ωφέλιμο, λοιπόν, το σχετικό μέσον να φρόντιζε να ενημερώσει τους αναγνώστες του έγκυρότερα).
— φέτα Apetina, επίσης αγελαδινή. Δύσκολο να πούμε το μέρος της αγοράς που έχει καλύψει. Δεν είναι πάντως ευρέως γνωστή.
— φέτα ελληνική, εισαγόμενη από Ελλάδα, έχει ιδιαίτερη θέση στην ελληνική αλυσίδα παντοπωλείων «Μουρελάτος (δείτε εικόνα στο Cheese and Delicatessen)«, «PA«, και σε πολλά άλλα μικρότερα παντοπωλεία, που πωλούν τα ελληνικά εισαγόμενα τυριά από διάφορες, εισαγωγικές εταιρείες κυρίως, τροφίμων και είναι ελληνοκαναδικών συμφερόντων.

Image result for greek feta

ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΕΤΑ
Σ’ ένα άρθρο του ο Χρήστος Θ. Παναγόπουλος δίνει το πλαίσιο που επικρατεί:
«»Εδώ και χρόνια, στην παγκόσμια συνείδηση, η φέτα έχει ταυτιστεί ως ένα καθαρά ελληνικό προϊόν με την ελληνική κουζίνα και στην Ευρώπη έχει κατοχυρωθεί ως προϊόν Π.Ο.Π. (Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης). Μάλιστα, τα κριτήρια για να αποκαλείται «φέτα» ένα λευκό τυρί είναι τόσο αυστηρά, ώστε έχουν αποκλειστεί ακόμη και ολόκληρες ελληνικές περιοχές. Τα προνόμια στη φέτα, ή αλλιώς την κατοχύρωση της ονομασίας και την προστασία της ως Π.Ο.Π., έχουν μέχρι σήμερα μόνο η ηπειρωτική Ελλάδα (Θράκη, Μακεδονία, Ήπειρος, Θεσσαλία, Στερεά Ελλάδα και Πελοπόννησος) και από τα νησιά μόνο η Μυτιλήνη. Συνεπώς, με τα έως τώρα δεδομένα, ένας τυροκόμος από τα υπόλοιπα ελληνικά νησιά δεν μπορεί να αποκαλεί φέτα το τυρί του, ακόμη και εάν η διαδικασία παραγωγής που ακολουθεί είναι ίδια.

Επιπλέον, για να αποκαλείται ένα τυρί «φέτα Π.Ο.Π.», πρέπει το γάλα που χρησιμοποιείται να είναι νωπό ή παστεριωμένο πρόβειο, ή μίγμα πρόβειου γάλακτος με γίδινο σε αναλογία 70% με 30% αντίστοιχα, να προέρχεται μόνο από ελληνικές φυλές αιγοπροβάτων παραδοσιακά εκτρεφόμενες, η φέτα να έχει μέγιστη υγρασία 56% και ελάχιστη λιποπεριεκτικότητα επί ξηρού 43% και τέλος, η ωρίμανσή της να διαρκεί για τουλάχιστον δύο μήνες.

Η εντύπωση που αμέσως δημιουργείται από τα παραπάνω είναι πως υπάρχει ένα αρκετά ισχυρό κανονιστικό πλαίσιο, ώστε να θωρακίζεται ο Έλληνας παραγωγός απέναντι σε κάποιον, ο οποίος θα επιθυμούσε να οικειοποιηθεί την ονομασία «φέτα», ώστε να χαρακτηρίσει με αυτή ένα δικό του τυροκομικό προϊόν, το οποίο δεν πληροί τις προϋποθέσεις που προαναφέρθηκαν.«»

Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ
Από το Κιλκίς, στις 22-23 Νοεμβρίου 2013, η Γ.Σ. της ΚΕΕΕ (Κεντρική Ένωση Επιμηλεητηρίων Ελλάδας) έστειλε ψήφισμα με το οποίο αποδοκιμάζει ομόφωνα την τακτική αυτή και καλεί τα Ευρωπαϊκά και Εθνικά Όργανα όπως διαφυλάξουν τη νομιμότητα και αποκαταστήσουν άμεσα το κύρος και τον θεσμό των Προϊόντων Ονομασίας Προέλευσης και Γεωγραφικής Ένδειξης. Ο πρόεδρος της ΚΕΕΕ και του ΕΒΕΑ (Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών) κ. Κ. Μίχαλος σημειώνει στην επιστολή του, μεταξύ άλλων, προς τους κυβερνητικούς υπεύθυνους της ΝΔ, κ.κ. υπουργούς Ανάπτυξης Κωστή Χατζηδάκη και Αγροτικής Ανάπτυξης Αθανάσιο Τσαυτάρη:
«Παρά το γεγονός ότι ουδείς μπορεί να αρνηθεί πως η τελική επικύρωση της εν λόγω συμφωνίας θα προσφέρει εν γένει σημαντικές ευκαιρίες στο εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών- επενδύσεων, είμαστε εξίσου βέβαιοι ότι θα δημιουργήσει και προβλήματα, δεδομένου ότι η χώρα μας κινδυνεύει να απολέσει το μονοπώλιο χρήσης ονομασιών ΠΟΠ και ΠΓΕ, τα οποία αποτελούν στοιχεία της Ελληνικής παράδοσης. Το Νομικό Καθεστώς των προϊόντων Ονομασίας Προέλευσης και Γεωγραφικής Ένδειξης σε πολλά γνήσια Ελληνικά Προϊόντα (τυρί φέτα, ελιές καλαμών κ.ά), έχει κατ’ επανάληψη παραβιαστεί, κυρίως στον χώρο της ΕΕ και η επικύρωση της συμφωνίας θα αποτελέσει γι’ αυτά τη χαριστική βολή«.
Αναγνωρίζει δηλαδή ο, ιδεολογικά, νεοφιλελεύθερος βιομήχανος, την ανάγκη να διατηρεί ένα μονοπώλιο. Οι ανάγκες της επιβίωσης κάνουν τους ακραίους καπιταλιστές υπηρέτες του προστατευτισμού. Οι αντιφάσεις του συστήματος ή το ανώτατο στάδιο του… καπιταλισμού!

Η δεύτερη καταγγελία του κλάδου ήρθε στις 4 του Μάρτη 2017. Πανελλαδική σύσκεψη πραγματοποίησαν η Ομοσπονδία Κτηνοτροφικών Συλλόγων Θεσσαλίας, με την παρουσία εκπροσώπων της Πανελλήνιας Ένωσης Κτηνοτροφών (ΠΕΚ), της Ένωσης Τυροκόμων, των Γαλακτοβιομηχάνων μελών του ΣΕΒΓΑΠ, της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας (ΕΝΠΕ), της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) και του Δικτύου φορέων και πολιτών (stop CETA), στον Τύρναβο της Λάρισας, με βασικό θέμα την προστασία της φέτας σε σχέση με την εμπορική και οικονομική συμφωνία μεταξύ ΕΕ και Καναδά (CETA). Η σύσκεψη πραγματοποιήθηκε για να τεθεί ενιαία το ζήτημα της καταγγελίας της συμφωνίας CETA, αλλά και να αναληφθούν πρωτοβουλίες διεκδίκησης της προστασίας της φέτας και του ΠΟΠ (Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης) χαρακτήρα της.
«Η Συμφωνία CETA σημαίνει το ξεκλήρισμα της κτηνοτροφίας. Αυτό συμβαίνει διότι γνωρίζουμε πολύ καλά πως παρά το γεγονός ότι εδώ και κάποια χρόνια στον Καναδά παράγεται παράνομα φέτα, εντούτοις με τη συμφωνία CETA δίνεται η δυνατότητα να παράγουν νόμιμα φέτα. Το πρόβλημα είναι πως μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες στον κόσμο έχουν συγκεκριμένα τυροκομεία και έτσι θα πνίξουν την αγορά με φέτα αγελαδινή, ενώ το γάλα θα προέρχεται από ζώα που τρώνε μεταλλαγμένες ζωοτροφές με αποτέλεσμα να ξεκληρίσουν την κτηνοτροφία της Ελλάδας», είπε μεταξύ άλλων ο κ. Ν. Παλάσκας, πρόεδρος των κτηνοτρόφων Θεσσαλίας. «Οι Έλληνες ευρωβουλευτές που στήριξαν τη συμφωνία, μάλλον έχουν δεσμευτεί εδώ και κάμποσα χρόνια ή είπαν ναι στη συμφωνία και δεν μπορούν να την πάρουν πίσω. Επίσης κάποιοι στηρίζουν τη συμφωνία γιατί είναι η γραμμή του κόμματος και δεν μπορούν να ξεφύγουν». Ο δήμαρχος Τυρνάβου Παναγιώτης Σαρχώσης, ο οποίος παρευρέθηκε στη σύσκεψη των κτηνοτρόφων, είπε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ πως στηρίζει την προσπάθεια για την προστασία της φέτας και της κατοχύρωσης ως ένα προϊόν με γεωγραφική ένδειξη. Επίσης, τόνισε πως η φέτα είναι ένα στρατηγικό προϊόν και ταυτίζεται με το παραγωγικό, περιβαλλοντικό και πολιτιστικό υπόβαθρο της χώρας μας. «Θέλω να πιστεύω πως η Βουλή θα ανταποκριθεί στα αιτήματα αυτά, ώστε να μπορέσουμε να έχουμε θετικά αποτελέσματα συνολικά για τη χώρα μας», είπε χαρακτηριστικά ο δήμαρχος. Με βαρείς χαρακτηρισμούς κατά των ευρωβουλευτών που ψήφισαν την συμφωνία στην Ευρωβουλή καταφέρθηκε τόσο ο πρώην πρόεδρος της Ομοσπονδίας, Θανάσης Νασίκας, όσο και πολλοί άλλοι πρόεδροι Ομοσπονδιών και Κτηνοτροφικών Συλλόγων της χώρας που συμμετείχαν στη σύσκεψη. Ορισμένες πλευρές σε σχέση με τους κανόνες που ορίζει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου σχετικά με τη φέτα επισήμανε, από την πλευρά του, κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, ο Γιώργος Εμμανουήλ, από το Δίκτυο Φορέων και Πολιτών Θεσσαλίας κατά των Συμφωνιών TTIP, CETA, TISA. Ο κ. Εμμανουήλ τόνισε πως υπάρχει ένα ζήτημα που είναι σοβαρό και το οποίο δεν έχει γίνει γνωστό, καθώς «ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου αναφέρει πως αν μια χώρα δώσει πλεονέκτημα σε μια άλλη χώρα να αναγνωρίσει το όνομα φέτα, είναι υποχρεωμένη να δώσει το πλεονέκτημα αυτό και σε κάθε άλλη χώρα το ζητάει». Ο ίδιος υπερασπίστηκε πως πρέπει να συνεχιστεί η «μάχη» κατά της συμφωνίας CETA, λέγοντας πως «η μάχη για τη μη έγκριση της συμφωνίας CETA από τη Βουλή είναι η μάχη των μαχών, γιατί αν χαθεί θα υπάρχει απελευθέρωση σε όλες τις αγορές του κόσμου».

Στη συνάντηση μίλησε και ο ανεξάρτητος ευρωβουλευτής Νότης Μαριάς, ο οποίος επεσήμανε ότι «Καταψήφισα τη CETA κατά την ψηφοφορία που έλαβε χώρα στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο στις 15/2/2017, όπως άλλωστε είχα διαμηνύσει δημόσια εδώ και χρόνια, από την πρώτη στιγμή που ξεκίνησαν οι σχετικές διαπραγματεύσεις ΕΕ-Καναδά. Ευθύς εξαρχής είχα τοποθετηθεί ενάντια στη Συμφωνία Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης Ε.Ε. – Καναδά, τη γνωστή CETA, καθώς πρόκειται για συμφωνία απελευθέρωσης του εμπορίου που έχει μία σειρά σοβαρότατων αρνητικών επιπτώσεων για την Ελλάδα».
Χαιρετισμό απέστειλε και ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Λάρισας κ. Νίκος Παπαδόπουλος, που ανέφερε μεταξύ άλλων τα εξής: «Η Ελληνική βουλή οφείλει με αυξημένη πλειοψηφία να ζητήσει την τροποποίησή της συμφωνίας με άμεση προσφυγή στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στην Επιτροπή Γεωγραφικών Ενδείξεων για πλήρη κατοχύρωση της Φέτας και των ΠΟΠ προϊόντων, χωρίς αστερίσκους, αντίστοιχης με την πλήρη κατοχύρωση των κύριων Ευρωπαϊκών τυριών παρμεζάνας και ροκφόρ».
Θετικός στο αίτημα των κτηνοτρόφων για πλήρη προστασία της φέτας στη συμφωνία CETA εμφανίστηκε ο βουλευτής Λάρισας της Ένωσης Κεντρώων, Γεώργιος Κατσιαντώνης, ο οποίος δεσμεύθηκε για τη στάση της Ένωσης Κεντρώων στη Βουλή όταν έλθει προς ψήφιση στη βουλή η συμφωνία, ξεκαθαρίζοντας ότι το κόμμα του δεν πρόκειται να την ψηφίσει.

Ψήφισμα
Είναι η πρώτη φορά που σύσσωμη η αλυσίδα παραγωγής πρώτης ύλης (κτηνοτρόφοι) και μεταποιητές (γαλακτοβιομήχανοι και τυροκόμοι) ενώνουν τις δυνάμεις τους και αντιστέκονται σθεναρά στην επικείμενη καταστροφή του κλάδου και καλούν όλους τους βουλευτές των κομμάτων να καταψηφίσουν την συγκεκριμένη συμφωνία όταν έρθει προς ψήφιση στην Ελληνική Βουλή. Παράλληλα αποφασίστηκε η κατάθεση πρότασης ψηφίσματος προς την Ελληνική Βουλή με τις υπογραφές των α) Ομοσπονδίας κτηνοτρόφων Θεσσαλίας , β) ΠΕΚ, γ) Σύλλογο τυροπαραγωγών Λάρισας, δ) ΣΕΒΓΑΠ, ε) Δίκτυο φορέων και πολιτών stop ceta, ζ) ΚΕΔΕ και η) ΕΝΠΕ η οποία αναφέρει τα εξής:

«H Βουλή των Ελλήνων για να αποφασίσει επί της συμφωνίας CETA (ΕΕ-Καναδά), ζητά προηγουμένως όπως:
Με πρωτοβουλία της η ΕΕ δεσμεύεται να διασφαλίσει ισότιμη προστασία της Φέτας με τα ΠΟΠ προϊόντα.
Να εισηγηθεί άμεσα στην «ΚΟΙΝΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΕΝΔΕΙΞΕΩΝ της CΕΤΑ (η οποία είναι τώρα αρμόδια και εξουσιοδοτημένη να προβαίνει σε τροποποιήσεις, του παραρτήματος 20 της συμφωνίας των προστατευόμενων προϊόντων ΠΟΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης) και να αποφασίσει: Την αφαίρεση του αστερίσκου μειωμένης προστασίας της Φέτας και την παροχή πλήρους και ισότιμης προστασίας με τα υπόλοιπα ΠΟΠ προϊόντα του παραρτήματος.
Επίσης η Ελληνική Βουλή, σύμφωνα με το άρθρο 4 της Συνθήκης της Λισσαβόνας (με το οποίο οι διεθνείς εμπορικές συμφωνίες- είναι μικτής αρμοδιότητας των θεσμών της ΕΕ και της Ελληνικής Βουλής) ζητά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή:
α) Όπως σε όλες τις εμπορικές συμφωνίες που είναι υπό διαπραγμάτευση (Ν. Αφρικής, Σιγκαπούρης, ΗΠΑ, Κίνας, Αυστραλίας κλπ) διασφαλίσει πλήρη προστασία στην Ευρωπαϊκή και παγκόσμια αγορά για την ΦΕΤΑ και για όλα τα εξαγώγιμα ΠΟΠ προϊόντα της χώρας.
β) Κατά τις διαπραγματεύσεις στα πλαίσια των επιτροπών ρυθμιστικής συνεργασίας της CETA και όλων των διεθνών εμπορικών συμφωνιών, όπως διασφαλίσει σε όλα τα επίπεδα και θεσμούς το κοινοτικό κεκτημένο, όπως των προδιαγραφών αποτροπής των μεταλλαγμένων τόσο για την χρήση τους ως ζωοτροφές όσο και για τη δημόσια υγεία».
Στη σύσκεψη συμμετείχαν και εκπροσώποι των παρακάτω συλλόγων:
1) ΠΕΚ (Πανελλήνια Ένωση Κτηνοτρόφων)
2) Ομοσπονδία κτηνοτρόφων Αιτωλοακαρνανίας
3) Σύλλογο κτηνοτρόφων Κοζάνης
4) Σύλλογο κτηνοτρόφων Δράμας
5) Σύλλογο κτηνοτρόφων Θεσπρωτίας
6) Σύλλογο κτηνοτρόφων Καρδίτσας
7) Σύλλογο κτηνοτρόφων Σερρών
8) Σύλλογο κτηνοτρόφων Δεσκάτης Γρεβενών
9) Σύλλογο κτηνοτρόφων Φθιώτιδας
10) ΣΕΒΓΑΠ
11) ΕΒΟΛ
12) Δικτυο φορέων και πολιτών stop ceta, ttip
13) Σύλλογο τυροπαραγωγών Λάρισας
14) Αγροτικού Συν/σμού Λάρισας
15) Πανελλήνια Ένωση Νέων Αγροτών

Είναι παράλογο ένας τύπος τυριού να ταυτίζει το όνομά του με ορισμένες προδιαγραφές που καθορίζουν την χαρακτηριστική του ποιότητα, γεύση, εμφάνιση, κλπ; Η απάντηση είναι, όχι μόνον δεν είναι παράλογο αίτημα αλλά και επιβάλλεται να υπάρχει σε μια κοινωνία που αναγνωρίζει την ατομική και πνευματική ιδιοκτησία.
Εάν αυτό δεν είναι αυτονόητο, τότε ο καθένας θα μπορούσε να παράγει αυτοκίνητα και να βάζει τη μάρκα επιλογής του,π.χ. «VW» ή να φτιάχνει κινητά τηλέφωνα και να τα ονομάζει iphone! Ό,τι στην αγορά ονομάζεται «μαϊμού» (όπως παλαιότερα τα μαϊμού-ρολόγια Rolex).
Έτσι και η φέτα-μαϊμού κυκλοφορεί, με τη διαφορά ότι τώρα θα λέγεται φετα και ένα προϊόν που δεν θα είναι… φέτα.
Σε μια εκπομπή του ο κ. Μαμαλάκης «στο κόκκινο 105.5» εξιστορούσε την εμφάνιση της γραβιέρας στην Ελλάδα… Οι Ελβετοί προσκάλεσαν έλληνες κτηνοτρόφους να τους διδάξουν την παραγωγή του τυριού gruyère που παράγεται από αγελαδινό γάλα. Όταν επέστρεψαν οι Έλληνες κτηνοτρόφοι στην Ελλάδα, έψαχναν για… αγελάδες αλλά μάταια να μπορέσουν να εξασφαλίσουν τις αναγκαίες ποσότητες, στράφηκαν λοιπόν στα αιγοπρόβατα και το τυρί ονομάστηκε γραβιέρα και όχι gruyère.

Σε μια κοινωνία όπου το κεφάλαιο καθορίζει τους όρους συναλλαγής, σε έναν κόσμο όπου το κεφάλαιο επιδιώκει και σε κάθε ευκαρία που του δίνεται, διαμορφώνει την ελεύθερη διακίνηση των εμπορευμάτων, είναι μονόδρομος η έγκριση της συμφωνίας CETA, από τους εκπροσώπους του νεοφιλελεύθερου οικονομικού μοντέλου, που στόχο έχουν να επιτρέψουν στους εντολοδότες τους κεφαλαιοκράτες να αντλούν φτηνότερη εργατική δύναμη και ελεύθερη παραγωγή και διακίνηση εμπορευμάτων για να φέρουν τον κορεσμό ενός εμπορεύματος έτσι ώστε να έχουν περισσότερα κέρδη αναζητώντας πάντα το νέο προϊόν-θύμα που θα καταναλώσει μαζικά ο «καταναλωτής».

Χαρακτηριστικό παράδειγμα της επεκτατικής πολιτικής των αγορών του 19ου αιώνα είναι το λεγόμενο «Ανατολικό Ζήτημα» το οποίο προξένησε την κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας για να επεκταθούν οι «αγορές» και ενίσχυσε το επαναστατικό κίνημα της Ελλάδας που οδήγησε στην ανεξαρτησία της. Οι «αγορές¨ δεν «κρατιούνται» αλλά μπορείς να πετύχεις «τροποποιήσεις», αν δεν μπορείς να τις καταργήσεις. Και είμαστε σε αυτό το στάδιο, με δυνατότητες τροποποίησης, αλλά που δεν συνάδουν με στρατηγικές προστατευτισμού και ανάγοντας την φέτα σε «Εθνικό Ζήτημα».  Η ζωή έχει δείξει ότι τέτοιες αποκλειστικότητες δεν έχουν αιώνια εξασφάλιση. Μήπως τα Zastava, Seat δεν ήταν μοντέλα FIAT παραγόμενα στην Γιουγκοσλαβία και την Ισπανία! Ή άλλες βιομηχανίες αυτοκινήτων δεν βγάζουν τα μοντέλα τους σε άλλες χώρες από την χώρα αρχικής τους παραγωγής! Η Toyota π.χ., ενδεικτικά αναφέρω, έχει εργοστάσια στον Καναδά και τις ΗΠΑ για ορισμένα μοντέλα. Ο κόσμος γυρίζει και ένα προϊόν που αναδεικνύεται για την ποιότητά του, γίνεται πάντοτε αντικείμενο «κλονοποίησης». Γιατί όχι, λοιπόν, η φέτα; Θα πρέπει βέβαια να σημειώσουμε ότι τα προαναφερόμενα ονόματα μαρκών είναι νομικά κατωχυρωμένα, η Φέτα;
Ο Περιφερειάρχης Ηπείρου Αλεξ. Καρχιμάνης δεν έκρυψε τον προβληματισμό του για τη διακίνηση, στην 22η Διεθνή Έκθεση GULFOOD, στο Ντουμπάι (Μάρτης, 2017), με την ονομασία «φέτα» λευκών τυριών από χώρες τόσο εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης (όπως Καναδάς, Αυστραλία, Αίγυπτος, Νέα Ζηλανδία), όσο και από μέλη αυτής (όπως Βουλγαρία– τη μόνη με πρόβειο γάλα-, Γαλλία, Ουγγαρία κλπ). ήδη οι «μαϊμούδες» έχουν βγει επίσημα στην παγκόσμια αγορά. Η ελληνική παραγωγή είναι αδύνατον να την κατακλύσει.

Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ

Όλα αρχίζουν το 2013 με την κυβέρνηση του Σαμαρά και την ΝΔ. Ο Καναδάς παρήγαγε και ανεχόταν την ονομασία «Feta». Η παραγωγή της ήταν 10η στην σειρά των τυριών, το 2011, με 4753 τόνους, ένα τζίρος του ύψους των 70 000 000$ΚΑΝ, μια όχι τόσο ευκαταφρόνητη οικονομική συνιστώσα της καναδικής αγοράς. Στις αρχές του 2013 η κυβέρνηση Σαμαρά άναψε το πράσινο φώς (από το 2013 η καναδική παραγωγή αυξήθηκε κατά 30% το 2016).
Τον Νοέμβρη 2013 διαμαρτύρονται οι έλληνες παραγωγοί και στέλνουν την σχετική επιστολή του Κ. Μίχαλου (όπως είδαμε προηγουμένως). Τον Δεκέμβρη του 2013, ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Αθαν. Πετράκος δήλωνε ότι μια κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ θα μπλόκαρε την συμφωνία «γιατί δεν είναι μόνον η κατάργηση των δασμών στις εισαγωγές αλλά και η κατάργηση ασφαλιστικών δικλείδων για την ελληνική φέτα και αυτό είναι πολύ σημαντικό γιατί η φέτα αποτελεί το 70% των εξαγωγών τυριών και αντίθετα με τις δυσκολίες της ελληνικής οικονομίας, αυτές οι εξαγωγές αυξάνουν».
Τον Φλεβάρη του 2015 η καναδή πρόεδρος της οργάνωσης Council of Canadians, Maude Barlow, έστειλε επιστολή στον υφυπουργό κ. Γ. Κατρούγκαλο ζητώντας του να προβάλει veto στην συμφωνία CETA.
Στις 11 Μαΐου 2015 Το «Παρατηρητήριο της Γενέυης» σε θέματα διμερών ή πολυμερών εμπορικών σχέσεων GENEVA WATCH (τόμος 15, τεύχος 12), κάνει ένα σχετικό ρεπορτάζ για τον τρόπο που διαχειρίστηκε το θέμα η ευρωπαϊκή επιτροπή. Ούτε λίογ ούτε πολύ αναφέρει ότι η επιτροπή έκλεισε την τελική συμφωνία χωρίς να ενημερώσει καν την ελληνική αντιπροσωπεία ενώ αδιαφόρησε για τις υποδείξεις της ελληνικής αντιπροσωπείας. Το ρεπορτάζ αναφέρει ότι η ελληνική αντιπροσωπεία ενημέρωνε συνεχώς για την ανάγκη να προστατευτεί η «φέτα» σε όλα τα στάδεια της CETA. Στα τμήμα περί ΓΕ (GI) ο Καναδάς δέχεται να προστατεύσει 125 από τα 145 ευρωπαϊκά προϊόντα απαγορεύοντας την χρήση του ονόματος ακόμη κι αν αναφέρεται στις ετικέτες η χώρα προέλευσης ή αναφέρεται «απομίμηση», «τύπου» ή «είδος»…
Αντίθετα 5 τυριά (Φετα, Gorgonzola, Asiago, Fontina & Munster) θεωρούνται στον Καναδά ως μη κατοχυρωμένα ονόματα (generic), που σημαίνει ότι μπορεί οποιοσδήποτε να κάνει χρήση του ονόματος. Άξιο μνείας είναι ότι τα τέσσερα τυριά ούτε καν εμφανίζονται στον καναδικό πίνακα παραγωγής τυριών από το 2011. Άρα, είναι αποπροσανατολιστικά για να μην φαίνεται μόνον η ΦΕΤΑ ότι αποκλείεται. Μετατρέπεται δηλαδή η υπόθεση σε συνωμοσία εναντίον της φέτας

Tον Ιούνη του 2016 ο ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Βαγγέλης Αποστόλου σημείωνε «το όνομα της φέτας είναι απολύτως κατοχυρωμένο στην ευρωπαϊκή αγορά» και για τις τρίτες χώρες όπως ο Καναδάς τόνισε ότι «δίνουμε μάχη για να βελτιώσουμε το καθεστώς που κληρονομήσαμε και να κερδίσουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα». Που κληρονομήσαμε το καθεστώς του Κ. Χατζηδάκη και της ΝΔ, του 2013.
Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων προανήγγειλε παρεμβάσεις για τον τομέα της αιγοπροβατοτροφίας, αξιοποιώντας κυρίως πόρους και δυνατότητες του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης. «Αφορούν μεταξύ άλλων τη μείωση του κόστους παραγωγής, την ενίσχυση της παραγωγής κατάλληλων και φθηνών ζωοτροφών, την ανάδειξη και γενετική βελτίωση ντόπιων φυλών προβάτων και αιγών υψηλής απόδοσης, την προώθηση συλλογικών – συνεργατικών σχημάτων, τον εκσυγχρονισμό και καθετοποίηση των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων, την ειδική υποστήριξη των κτηνοτρόφων των ορεινών περιοχών, τη διευκόλυνση της αδειοδότησης κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων κ.λπ» είπε χαρακτηριστικά. Πολύ διαφωτιστικός επίσης ήταν τον Φλεβάρη του 2017 προσερχόμενος στην σύσκεψη με επικεφαλής τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, Γιάννη Δραγασάκη την υφυπουργό Οικονομικών Κατερίνα Παπανάτσιου τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Βαγγέλη Αποστόλου, τον υφυπουργό Εργασίας Τάσο Πετρόπουλο και τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σωκράτη Φάμελλο, με αντιπροσωπεία αγροτών στο πλαίσιο του διαλόγου κυβέρνησης κι αγροτών. Ο κ. Αποστόλου δήλωσε για τους όψιμους τιμητές για το ενδιαφέρον τους για την προστασία της φέτας ..

Γιατί όταν αποφασιζόταν να παραδοθεί η χρήση του ονόματος εις το διηνεκές αυτοί που σήμερα ενδιαφέρονται δεν μίλησαν. Μετά από σκληρές διαπραγματεύσεις έχουμε διασφαλίσει ότι μετά τη μεταβατική περίοδο των πέντε ετών ο όρος φέτα δεν θα χρησιμοποιείται από κανένα λευκό τυρί, ιδιαίτερα στις δυο συμφωνίες με τη Νότια Αφρική και τον Καναδά».

Σε ενημερωτικό σημείωμα που εκδόθηκε από την ΝΔ, αναφέρεται ότι «σε σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στις 9 Φεβρουαρίου στη μόνιμη ελληνική αντιπροσωπεία στις Βρυξέλλες, ο υπουργός Ευρωπαϊκών Θεμάτων Γ. Κατρούγκαλος, επιχειρηματολόγησε υπέρ της υπερψήφισης της συμφωνίας ενώπιον όλων των ευρωβουλευτών. Και στη συνέχεια, η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ δια του αρμοδίου τότε υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυξης, Γιώργου Σταθάκη, υπερψήφισε τη συμφωνία στο Συμβούλιο Υπουργών (απαραίτητη προϋπόθεση για να έρθει προς ψήφιση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο). Όταν όμως η συμφωνία πήγε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι ευρωβουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ κατεψήφισαν. Όχι για τη φέτα, αλλά για τα εργασιακά θέματα». Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η Νέα Δημοκρατία υπερψήφισε ωστόσο τη συμφωνία, καθώς «παρά τις όποιες αδυναμίες της συμφωνίας, σε καμία περίπτωση, δεν γίνεται να διαγραφούν τα ευρύτερα ευεργετήματα από την κύρωσή της. Και σε αυτό το θετικό ισοζύγιο στηρίχτηκε η υπερψήφισή της από τους ευρωβουλευτές της Νέας Δημοκρατίας»

Κατά τον κ. Μαριά ο Καναδάς εξυπηρετεί Σκοπιανό παραγωγό του Καναδά ο οποίος ελέγχει το 63% της παραγωγής φέτας. Το επειχήρημα αυτό δεν έχουμε καταφέρει να το επιβεβαιώσουμε. Φαίνεται μάλλον αναληθές, εφόσον το 63% σημαίνει ότι το υπόλοιπο 37% της καναδικής φέτας είναι καμιά 50 εταιρείες που την παράγουν ή έχουν κατωχυρώσει το δικαίωμα στην καναδική κυβέρνηση. «Η φέτα δεν προστατεύεται και το ερώτημα είναι εάν η φέτα έχει την προστασία που είχε μέχρι χτες ή κάποια που δεν είναι ίδια. Και σίγουρα από αύριο δεν θα είναι ίδια, αλλά χειρότερη. Εάν εγώ έχω μια προστασία 100% σε μια αγορά 500 εκατ. πολιτών στην Ευρώπη, γιατί να έχω λιγότερη προστασία, ώστε να μπορώ να πουλάω σε άλλα 30 εκατ. πολίτες που είναι οι Καναδοί;» πρόσθέτει ο κ. Μαριάς.

«Άφησαν τη φέτα στο έλεος των Καναδών, είναι λυπηρό… Υποτάχθηκαν σε γενικότερα συμφέροντα της Ε.Ε., που έχουν μνημονιακό χρώμα, αν και γνώριζαν ότι με αυτόν τον τρόπο υπονόμευαν την ισχύ της ελληνικής φέτας στην παγκόσμια αγορά… Δεν έχουμε δικαίωμα να σιωπούμε και να εγκαταλείψουμε τον αγώνα, γιατί σε διαφορετική περίπτωση, στο άμεσο μέλλον, θα χάσουμε την υπεροχή της μοναδικότητας κι άλλων ελληνικών προϊόντων, όπως άλλωστε έχει συμβεί και με τις ελιές Καλαμών».


Read more: http://www.newsbomb.gr/politikh/news/story/773032/fakelos-feta-h-ceta-ki-enas-leykos-polemos-se-mayro-fonto#ixzz4afKe4uG9

Η Ελληνική Πρωτοβουλία STOP TTIP CETA TiSA θεωρεί, ότι η Ειδική Επιτροπή της Βουλής για τις Διατλαντικές Συμφωνίες δεν έχει ολοκληρώσει τις εργασίες της και γι’ αυτό, ζητάει:

  • Να συνεδριάσει η Ειδική Επιτροπή της Βουλής για τις Διατλαντικές Συμφωνίες και να παρουσιάσει το πόρισμά της.
  • Να κατατεθεί η CETA άμεσα στο Εθνικό Κοινοβούλιο για συζήτηση και ψηφοφορία και ο καθένας να αναλάβει τις ευθύνες του.

Η κ. Ραχήλ Μακρή αρθρογραφεί παρουσιάζοντας την εξέλιξη της κατοχύρωσης της φέτας και καταγγέλει την ΝΔ και τον υπουργό κ. Β. Αποστόλου.

Σχετικά με το ζήτημα προστασίας των ευρωπαϊκών προϊόντων Γεωγραφικών Ενδείξεων (Γ.Ε.) και την στοχευμένη παραπληροφόρηση στην Ελλάδα για το θέμα της φέτας, σημειώνεται ότι με τη CETA εξασφαλίζεται πλήρης προστασία για 15 προϊόντα Γ.Ε. της χώρας μας, αναφέρει η ευρωβουλευτής της Ελιάς κ. Καϊλή. Αυτά, όπως αναφέρονται στη συμφωνία, είναι τα εξής:

  •  Greek cheeses: Feta, Kefalograviera, Graviera Kritis, Graviera Naxou, Manouri and Kasseri.
  •  Greek olive oils: Kalamata olive oil, Kolymvari Chanion Kritis olive oil, Sitia Lasithiou Kritis olive oil and Olive oil Lakonia.
  •  Greek olives: Elia Kalamatas, Konservolia Amfissis.
  •  Greek spices: Krokos Kozanis.
  •  Greek fresh and processed vegetables: Fassolia gigantes elefantes Prespon Florinas, and Fassolia gigantes elefantes Kastorias.
  •  Greek confectionery and baked products: Masticha Chiou.
 Αυτό που αλλάζει με τη CETA, σημειώνει η Ελληνίδα ευρωβουλευτής, είναι ότι για πέντε συνολικά ευρωπαϊκά τυριά (Asiago, Feta, Fontina, Gorgonzola, Munster) θα επιτρέπεται στους παραγωγούς του Καναδά (σ.σ. που όπως είδαμε είναι καμιά 50αριά), οι οποίοι έκαναν χρήση των ονομασιών αυτών μέχρι τις 18/10/2013, να εξακολουθούν να τις χρησιμοποιούν. Έτσι απαγορεύεται ουσιαστικά η χρήση των ονομασιών αυτών μόνο σε μελλοντικούς παραγωγούς (μετά δηλαδή την ανωτέρω καταληκτική ημερομηνία). Αυτό έγινε διότι υπήρχαν ήδη παραγωγοί των τυριών αυτών στον Καναδά και η καναδική κυβέρνηση διαπραγματεύτηκε μια συμβιβαστική λύση κατά την οποία προβλέπεται ότι η χρήση των ονομασιών αυτών θα συνοδεύεται από διατυπώσεις όπως «kind», «type», «style», «imitation», ή κάτι συναφές, «σε συνδυασμό με μία ευανάγνωστη και ορατή ένδειξη της γεωγραφικής προέλευσης του συγκεκριμένου προϊόντος, ενώ απαγορεύεται πλέον σε όλους (παλιούς και νέους παραγωγούς) και η χρήση ενδείξεων, οι οποίες παραπέμπουν στην Ελλάδα». Δηλαδή δεν θα επιτρέπεται καμία αναφορά του τύπου Greek feta η ακόμα Greek style feta ή οι ελληνικές σημαίες σε Καναδούς παραγωγούς.

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ

Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, της Eurostat, του IRI Worldwide και του περιοδικού «Τρόφιμα και Ποτά», για την παρασκευή φέτας, στην χώρα μας απασχολούνται 100.000 κτηνοτρόφοι με 12.000.000 αιγοπρόβατα και 350.000 εργαζόμενοι συνολικά στην πρωτογενή παραγωγή, τη μεταποίηση και τις υπηρεσίες και παράγουν 120.000 τόνους ετησίως σε 500 τυροκομεία. Οι ετήσιες εξαγωγές της χώρας μας συνεχώς αυξανόμενες ανέρχονται σε 45.000 τόνους και 260 εκατ. ευρώ τζίρο ετησίως, με διανομή σε 56 χώρες και στις πέντε ηπείρους.

Η παραγωγή φέτας στον Καναδά διακυμάνθηκε από τις 4753 τόνους το 2011, στις 6167 τόνους το 2012, το 2013 έπεσε στις 5867 τόνους, το 2014 ανέβηκε στις 5909 τόνους, το 2015 στις 6954 τόνους και στο 2016 στις 7666 τόνους. Φαίνεται δηλ. ξεκάθαρα ότι η καναδική παραγωγή μετά το 2013 αυξήθηκε κατά 31% στα τρία τελευταία χρόνια.

Ο κ. Αποστόλου στην συνέντευξή του αναφέρει ότι «οι εξαγωγές του μοναδικού αυτού προϊόντος, οι οποίες σημειωτέον αποτελούν τον κύριο όγκο των ελληνικών εξαγωγών τυροκομικών προϊόντων, καταγράφουν μια αξιοθαύμαστη πορεία: Από 27,5 χιλιάδες τόνους το 2007 φτάσαμε στους 43,8 χιλιάδες τόνους το 2014 και από τζίρο 139 εκατ. ευρώ το 2007, σε τζίρο 260 εκατ. ευρώ το 2014».

Το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης υπογραμμίζει πως με τη συγκεκριμένη συμφωνία, εκλείπουν οι δασμοί 8% – 12% για μία σειρά ελληνικών αγροτικών – και όχι μόνο – προϊόντων. Παράδειγμα, τα ροδάκινα, το ελαιόλαδο, τα τυριά, οι γούνες, τα τυποποιημένα ελληνικά προϊόντα κ.λπ. «Άρα, τα προϊόντα μας αυτά γίνονται ανταγωνιστικότερα στον Καναδά, σε μία προηγμένη δηλαδή αγορά 30.000.000 κατοίκων. Για τους παραγωγούς – στην πλειοψηφία τους Έλληνες (σ.σ. όπως είδαμε αυτό είναι αναληθές, δεδομένου ότι περίπου 50 εταιρείες έχουν κατωχυρώσει την παραγωγή φέτας, αλλά και η έκθεση του προξενείου Τορόντο δεν επιβεβαιώνει αυτό το επιχείρημα) – που ήδη δραστηριοποιούνται στην καναδική αγορά, η CETA προβλέπει ότι προς το παρόν, μπορούν να χρησιμοποιούν τη λέξη «φέτα» συνοδευόμενη, υποχρεωτικά από τη φράση «Made in Canada» και βεβαίως, χωρίς ελληνικά σύμβολα». Από εδώ και στο εξής, «κανένας νέος παραγωγός δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει τη λέξη «φέτα» παρά μόνο εάν διατυπώσει συγκεκριμένα ότι πρόκειται για «τυρί τύπου φέτας» Made in Canada. Επιπλέον, η ελληνική φέτα παραμένει απολύτως προστατευμένη στην Ευρώπη, ενώ οι ελληνικές εταιρείες που παράγουν γνήσια φέτα θα μπορούν να κάνουν εξαγωγές στον Καναδά (και χωρίς δασμούς εισαγωγής). Δηλαδή, το «τυρί τύπου φέτα» του Καναδά δεν μπορεί να εξαχθεί στην Ευρώπη».

Η ΝΔ επισημαίνει πως η Ελλάδα παράγει ετησίως 120.000 τόνους φέτας. «Η εσωτερική ζήτηση είναι 80.000 τόνοι. Οι ανάγκες της Ευρώπης μπορούν να φτάσουν τους 500.000 τόνους ενώ οι ανάγκες της παγκόσμιας αγοράς προσεγγίζουν τους 1.000.000 τόνους ετησίως. Άρα, μπορούμε να αυξήσουμε την παραγωγή μας, να διαφημίσουμε το γνήσιο προϊόν φέτα και να το πουλήσουμε με ευκολία, γιατί η ζήτησή του, στη Ευρώπη μόνο, είναι πενταπλάσια της σημερινής μας παραγωγής. Σε κάθε περίπτωση η CETA φέρνει την προστασία της φέτας σε σαφώς καλύτερο επίπεδο από αυτό που ήταν πριν».

Αν λάβει κανείς υπόψη ότι η Ελλάδα καλύπτει μόλις το 28% της παγκόσμιας κατανάλωσης, θα ήταν εξαιρετική ευκαιρία να δημιουργηθούν θυγατρικές, όπως εξάλλου κάνουν τόσες άλλες γαλακτοκομικές εταιρείες, σε στρατηγικής σημασίας χώρες. Να μην αναφερθούμε στις τεράστιες ευκαιρίες που θα έχουν οι Έλληνες παραγωγοί να συγκεντρώσουν κεφάλαια κυρίως ελλήνων βορειοαμερικανών για να μπορέσει να αρχίσει η παραγωγή  στην β. Αμερική (εδώ βρέθηκαν για την αποτυχημένη αεροπορική εταιρεία του Επίσκοπου Σωτηρίου).
Όχι μόνον είναι δυνατή η εξαγωγή της ελληνικής φέτας, αλλά μπορεί με την τεχνογνωσία να εξασφαλίζει περισσότερα έσοδα επικυρώνοντας την παραγωγή ενός ανεξάρτητου παραγωγού ως ΠΟΠ,  όταν ακολουθείτις σωστές προδιαγραφές ΠΟΠ (έστω και αν πλέον δεν κατοχυρώνονται από την Ευρώπη, μπορούν να γίνουν έμβλημα ποιότητας από τους Έλληνες παραγωγούς). Η αγορά είναι τεράστια και οι δυνατότητες να καλυφτεί από την ελλαδική παραγωγή είναι μηδενικές. Κατά συνέπεια η αυξημένη ζήτηση δημιουργεί ευκαιρίες παραγωγής «φέτας-μαϊμού» τις οποίες η ελληνική τεχνογνωσία οφείλει να αποκλείσει με δυναμικά ανοίγματα. Εδώ είναι η «μητέρα των μαχών».

Συμπέρασμα:
— Η συμφωνία έχει αποφασιστεί και υπογραφεί και από την ελληνική κυβέρνηση.
— Το δικαίωμα του ονόματος «Φέτα» να προσδιορίζεται σύμφωνα με τις προϋποθέσεις ΠΟΠ, είναι αυτονόητο.
— Τα οικονομικά συμφέροντα είναι τεράστια αφού η ελληνική παραγωγή καλύπτει μόνον το 28% της παγκόσμιας κατανάλωσης.

Η ελληνική κυβέρνηση λαμβάνοντας υπόψη όλες τις συνιστώσες του προβλήματος, το οποίο κληρονόμησε από την χυδαία ελληνική αστική τάξη, οφείλει να δει το ζήτημα με μια άλλη στρατηγική. Την εξασφάλιση του ονόματος ΦΕΤΑ χωρίς να προσβάλει την συμφωνία στο σύνολό της. Τέτοιοι λόγοι μπορούν να είναι:
1. Ποια η βαρύτητα της Φέτας σε σχέση με τα άλλα 4 τυριά στην παραγωγή τυριών του Καναδά; Μπορεί να είναι στην ίδια κατηγορία;
2. Χρειάζονται πριν την συμφωνία  κάποιες νομικές μελέτες για την κατωχύρωση της «Φέτας»; Ποιό είναι το νομικό καθεστώς στον Καναδά, όταν μέχρι τώρα κυκλοφορούσαν μαϊμούδες-φέτες; Σύμφωνα με την συμφωνία της Σιγκαπούρης για την κατωχύρωση ονομάτων τι καλύπτει το όνομα «φέτα»;
3. δεν πρέπει να δοθεί η ευκαιρία να μελετηθούν σε βάθος και αν χρειάζεται να ληφθούν μέτρα, χωρίς να γίνει η Ελλάδα εμπόδιο στην επιθυμία των εταίρων να ανοίξουν τα σύνορα στα προϊόντά τους προς και από τον Καναδά; Η ελληνική παροικία τι ρόλο μπορεί να παίξει;
4. Για όλα αυτά μπορεί να γίνει ένα πάγωμα των επίκαιρων όρων της συμφωνίας και ψήφιση των υπολοίπων;
5. Τι εκτιμούν οι νομικές υπηρεσίες της κυβέρνησης εν γένει; Υπάρχουν λόγοι για νομική διαπραγμάτευση; ακόμη και για εσκεμμένη απόκρυψη των πραγματικών στοιχέιων;
6. Μπορεί η βουλή να εξαιρέσει προς το παρόν την Φέτα και να μείνει για την προσωρινή περίοδο εκτός συμφωνίας και να εισέλθει κατά την πορεία της ολοκλήρωσης της συμφωνίας, αφού υπάρχει αυτή η ρήτρα; Να αναβληθεί δηλαδή για μια 5ετία ή ένα εύλογο χρόνικό διάστημα ηισχύς του συγκεκριμένου άρθρου εκτός και αν ο Καναδάς επανεξετάσει την ΦΕΤΑ και την κατατάξει σε άλλη κατηγορία από αυτή των 5 τυριών;

Εδώ που έχουν φτάσει τα πράγματα απαιτείται σκληρή λήψη αποφάσεων όχι για εθνικούς λόγους (που δεν υπάρχουν), ούτε για βραχυπρόθεσμους οικονομικούς (που επίσης δεν υπα΄ρχουν) αλλά για μακροπρόθεσμους οικονομικούς λόγους και κυρίως «name branding». Οι άλλοι παραγωγοί πρέπει να σεβαστούν τον τρόπο παραγωγής της «φέτας», κατά συνέπεια οι κυβερνήσεις τους πρέπει να σεβαστούν τις προδιαγραφές παραγωγής. Αν τις σεβαστούν τότε η συμφωνία θα εγκριθεί αυτόματα. Διαφοερετικά, όλες οι άλλες πρέπει να είναι φέτες-μαϊμούδες, «fake feta cheeses».

Είναι προφανές ότι η ΝΔ θα ψηφίσει την συμφωνία, η κυβέρνηση επίσης γιατί την έχει υπογράψει. Άραγε ε΄ναι αρκετά τα στοιχεία που δεν γνώριζαν για να είναι η ειλλημένη απόφαση στην Ευρώπη, αναστρέψιμη;


Ποιά είναι τα πλεονεκτήματα της συμφωνίας κατά την καναδική κυβέρνηση; Να μερικά:

Canadian producers, manufacturers and exporters will be able to export to the EU like never before, thanks to the Canada-European Union Comprehensive Economic and Trade Agreement (CETA).

Trade in goods

Currently, only about 25 percent of EU tariff lines on which Canadian goods are exported enter the EU duty-free. On day one of CETA ’s entry into force, 98 percent of EU tariff lines will be duty-free for goods that originate in Canada. Another 1 percent will be eliminated over a period of up to seven years. Once CETA is fully implemented, 99 percent of EU tariff lines will be duty-free.

That means tangible and significant opportunities in the EU market.

Canadian goods that face tariffs – on everything from machinery to maple syrup – will become more competitive in the EU market, giving Canadian exporters an advantage over other exporters still facing EU tariffs. It will also allow Canadians to expand or create new markets for their goods in the EU.

Here’s more good news:

Customs and trade facilitation

Cost savings may also be achieved through CETA commitments on customs and trade facilitation, which are aimed at reducing processing times at the border and making the movement of goods cheaper, faster, more predictable and efficient. This includes providing access to advance rulings on the origin or tariff classification of products, the automation of border procedures where possible, and an impartial and transparent system for addressing complaints about customs rulings and decisions.

Regulatory cooperation

CETA is the first Canadian bilateral trade agreement with a stand-alone chapter on regulatory cooperation. CETA will establish a Regulatory Cooperation Forum to discuss regulatory policy issues of mutual interest and develop bilateral cooperation activities. By fostering cooperation earlier in the regulatory process, the Forum is expected to enhance information sharing between Canadian and EU regulators, facilitate the development of more compatible regulatory measures, resulting in fewer barriers to trade, and making it easier for Canadians to do business in the EU. For example, a Canadian company, working through the Regulatory Cooperation Forum, will be able to request information at an early stage regarding new EU regulations in development, and provide comments and recommendations on how such regulations should be developed in order to prevent and eliminate unnecessary barriers to trade.

Conformity assessment

Another unique feature of CETA is the Protocol on Conformity Assessment, which is designed to allow Canadian producers in a number of sectors to have their products tested and certified for the EU market right here in Canada. This protocol is expected to reduce testing and certification costs and associated delays for manufacturers. Canada and the EU are also committed to continuing discussions with a view to adding new products in the future.

Trade in services

The Canada-European Union Comprehensive Economic and Trade Agreement (CETA) gives Canadian exporters of services the best market access the EU has ever granted to any of its free trade agreement partners.
The EU is the largest importer of services in the world. In 2015 alone, the EU imported $936 billion in services. It imported $16.5 billion from Canada.

Management, financial, and ICT services are among the EU’s top services imports, and are also among Canada’s top services exports to the EU. Others such as engineering and architectural services and R&D have been other major Canadian exports to the EU. The EU is also the world’s largest importer of architectural, engineering and other technical services.

Once CETA enters into force, Canadian services exporters will be treated the same way as those from the EU (with the exception of certain reservations for existing and future policy measures). Canadian services exporters will enjoy better predictability and transparency in a large number of service sectors of interest to Canada, including architectural, engineering, and R&D services. Any future regulatory or legal changes which make it easier for Canadian service suppliers to access the EU market will automatically be locked in under CETA, and therefore cannot subsequently be made more restrictive. The EU will also treat Canadian service suppliers no less favourably than it treats service suppliers from its existing or future free trade agreement partners

Here’s more:

Labour mobility

CETA’s chapter on temporary entry addresses administrative requirements at the border such as labour market tests or other numerical limitations that can impose time delays and administrative costs on prospective business entrants to Canada or the EU. CETA provisions will increase  transparency and predictability for key personnel, including intra-company transferees and investors, contract service suppliers and independent professionals (including a broad coverage of professionals and limited coverage of technologists), and business visitors to do business in the EU. A large number of EU Members States have improved their commitments for Canadian professionals such as architects and computer analysts, short-term business visitors, investors and technologists compared to the level of access granted by the EU to its recent trading partners.

Recognition of Professional Qualifications

CETA establishes a streamlined process for the recognition of foreign qualifications in certain sectors, and a detailed framework through which regulators or professional organizations may negotiate mutual recognition agreements for other professions. 

Government procurement

Under CETA, Canada will gain new access to opportunities in EU regions and municipalities. That means access to procurement by local contracting authorities, bodies governed by public law, public utilities in the areas of gas, electricity, heat and water distribution as well as entities responsible for urban transit and railways throughout the EU. This includes procurement above specified value thresholds of professional services such as architecture and engineering, most goods as well as all construction services. Canadian suppliers already enjoy access to procurement opportunities at the EU, national and sub-national levels through the revised WTO Agreement on Government Procurement.

 

 

 

 

Η αρχαία μεταλλευτική δραστηριότητα στο Λαύριο

Γεωγραφικός προσδιορισμός της Λαυρεωτικής

Η περιοχή της Λαυρεωτικής περιλαμβάνει μια έκταση 200 τ.χλμ., στο νοτιοανατολικό άκρο της Αττικής. Το φυσικό σύνορο το οποίο τη χωρίζει από τα Μεσόγεια είναι οι ορεινοί όγκοι της Μερέντας, του Ολύμπου και του Πανείου. Κατ’ αυτόν τον τρόπο σχηματίζεται μια τοξοειδής πεδιάδα που ξεκινά από τον όρμο του Δασκαλειού Κερατέας (στα ανατολικά) και καταλήγει στον κόλπο της Αναβύσσου (στα δυτικά).
lavreotiki

Ενδιάμεσα σε αυτήν την περιοχή υπάρχουν τα υψώματα Μικρή και Μεγάλη Βίγλα, Μιχάλης και Σπιθαροπούσι που σχηματίζουν τις κοιλάδες της Αγριλέζας, των Μεγάλων Πεύκων, του Μπότσαρη και της Σούριζας. Στη νότια απόληξη της Λαυρεωτικής βρίσκεται το ακρωτήριο του Σουνίου το οποίο είναι το νοτιότερο άκρο της Αττικής. Το υπέδαφος της περιοχής αυτής αποτελείται κυρίως από μάρμαρο και σχιστόλιθο. Στις επαφές των στρωμάτων αυτών εντοπίστηκαν φλέβες αργύρου, μολύβδου και άλλων μεταλλευμάτων, τα οποία εξορύχθηκαν, κυρίως, κατά την αρχαιότητα. Οι πέντε σημαντικότεροι αρχαίοι δήμοι της Λαυρεωτικής ήταν η Αμφιτροπή (νοτιοδυτικά της σημερινής παλαιάς οδού Κερατέας-Λαυρίου), η Ανάφλυστος (σημερινή Ανάβυσσος), η Βήσα (στο σημερινό Δημολιάκι Κερατέας), ο Θορικός και το Σούνιο.

map-of-lavrion-2«Έναν ξεχασμένο κόσμο» αποκαλεί ο συγγραφέας του άρθρου Ελευθέριος  Ηλ. Καντζινος για την Αρχαία Λαυρεωτική. Η «Ελευθεροτυπία» το 2010 δημοσιεύει στη μέση της κρίσης την πρόταση εναλλακτικής καλοκαιρινής εξόδου των Αθηναίων «Περιήγηση στην πανάρχαια πόλη των μεταλλείων: Μείνατε στην Αθήνα; Γνωρίστε το Λαύριο«.
Η ιστορία της Λαυρεωτικής περιοχής είναι πανάρχαια. «Τα μεταλλεία του Λαυρίου είναι από τα αρχαιότερα στον ελλαδικό χώρο. Η έναρξη των δραστηριοτήτων εξόρυξης αργυρούχου μολύβδου ανάγεται στην 3η χιλιετία π.Χ. (στην περιοχή του Θορικού).» γράφει ο Κατζινος.
Όπως συμβαίνει σε κάθε τέτοια περίπτωση η μυθολογία είναι μέρος της ιστορίας της Λαυερεωτικής.

Γνωστός βασιλιάς του Θορικού ήταν ο Κέφαλος που σκότωσε κατά λάθος τη γυναίκα του Πρόκριδα, κόρη του Ερεχθέα, βασιλιά της Αθήνας, με ένα δόρυ που δεν έχανε ποτέ τον στόχο. Η Πρόκρις σύμφωνα με τον μύθο έφυγε στην Κρήτη και πήγε με τον Μίνωα. Αργότερα ξαναγύρισε στον Κέφαλο.
«Ιδιαίτερα η Κρήτη βασιζόταν στις θαλάσσιες επικοινωνίες για την πρόσβαση σταδιακά στα μέταλλα, τα οποία δεν διέθετε σε ικανές ποσότητες, και ήταν απαραίτητα για την αναπτυσσόμενη, ανακτορικού τύπου, οικονομία της. Τον χαλκό, τον άργυρο και τον μόλυβδο εισήγαγε πιθανώς από τις Κυκλάδες και το Λαύριο…» αναφέρουν πληροφορίες σχετικά με την εξέλιξη των νήσων του Αιγαίου.
3000 π.Χ.Ε. είναι η περίοδος της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού, η περίοδος κατά την οποία η νεολιθική εποχή δίνει τη θέση της στην εποχή των μετάλλων.
Από άλλες πηγές γνωρίζουμε ότι ο Ερεχθέας I έδωσε την πολυουχία της πόλης του στην Αθηνά, η οποία ονομάστηκε έκτοτε Αθήνα και οι «Κεκροπίδες» ονομάστηκαν Αθηναίοι (κατ’άλλους ήταν ο Κέκροψ που διαιτήτευσε στον αγώνα μεταξύ Αθηνάς και Ποσειδώνα).

Ο Ακταίος θωρείται ο πρώτος βασιλιάς των Αθηνών, από το όνομα του οποίου ονομάστηκε η περιοχή «Ακταίο». (Υπάρχουν και άλλοι πρωτοβασιλιάδες πριν τον Ακταίο, ο Περίφας, βασιλιάς και ιερέας του Απόλλωνα, ο Πορφυρύων  και ο Ωγύγης ή Ώγυγος, επι της βασιλείας του οποίου έγινε στην περιοχή της Αττικοβοιωτίας ο πρώτος κατακλεισμός ( χρονολογείται  9500, 2136, 1793 π.ΧΕ, κατά αντίστοιχη σειρά από τους Πλάτων, και τους πολύ νεώτεους του Marcus Terentius Varro (116 BC – 27 BC), Africanus, Chronography, quoted in Eusebius, Praeparatio Evangelica).

Ο Κέκροψ Α’ (1556–1506 πΧΕ) παντρεύτηκε την Άγραυλο, μια από τις τρεις κόρες του Ακταίου,  και βασίλεψε στην Αθήνα. Ο Κέκροπας, σύμφωνα με την παράδοση ήταν μισός άνθρωπος και μισός φίδι, είχε πολλές διοικητικές ικανότητες και με τα τείχη προστάτευσε τους Αθηναίους από τις διάφορες επιδρομές. Ο Κέκροπας διαίρεσε τους κατοίκους της Αθήνας σε τέσσερις φυλές, που τις ονόμασε Κεκροπίς, Αυτόχθων, Ακταία και Παραλία, κάθε μια με περίπου είκοσι χιλιάδες κατοίκους. Σύμφωνα με τον Στράβωνα ο Κέκροπας χώρισε την Αττική σε 12 δήμους: Η Κεκροπία, η Τετράπολη, τα Επάκρια, η Δεκέκλεια, η Ελευσίνα, αι Αφίδναι, ο Θορικός, η Βραυρώνα, ο Κυθαιρώνας, ο Σφέτος η Κηφισιά, το Φάληρο. Σε κάθε έναν από αυτούς τους δήμους υπήρχε ένα χωριό ή κωμόπολη, με βωμούς στον πολυούχο θεό και μια δικαστική διοίκηση σύμφωνα με προκαθορισμένους νόμους. Εδραιώνεται η πατριαρχία.

Τον Κέκροπα διαδέχεται ο Κραναός (1506–1497 πΧΕ) , αφού ο Κέκροψ δεν είχε γιούς, ένας πλούσιος αθηναίος και ήρωας, που από τις παραδόσεις μπορούμε να συγκλίνουμε ότι ήταν στενός συνεργάτης του Κέκροπα. Ο Κραναός βασίλεψε την περίοδο του κατακλυσμού του Δευκαλίωνα, νυμφεύτηκε την Πεδιάδα και έκανε τρεις κόρες, μια από τις οποίες ήταν η Ατθίδα ή Αττική το όνομα της οποίας πήρε η περιοχή.

Ο Αμφικτύων (1497–1487 πΧΕ), αυτόχθων ή κατά άλλους γιος του Δευκαλίωνα, παντρεύτηκε μια κόρη του Κραναού και τον εκθρόνισε αργότερα. «Ο Κραναός αποσύρθηκε στον δήμο Λάμπτραι όπου και πέθανε· το ταφικό μνημείο του υπήρχε έως την εποχή του Παυσανία (2ος αι. μ.Χ.). Οι Αθηναίοι τον τιμούσαν ως ήρωα και από αυτόν ονομάζονταν Κραναοί, η πόλη τους Κραναά πόλις και η ακρόπολη Κραναά». «Την εποχή της βασιλείας» του Αμφικτύονα, «ήρθε στην Αθήνα η λατρεία του Διονύσου, που την έφερε κάποιος Πήγασος από τις Ελευθερές. Σύμφωνα με την παράδοση ο Αμφικτύωνας φιλοξένησε ο ίδιος το θεό και εκείνος του έμαθε να ανακατεύει το κρασί με το νερό. Η βασιλεία του Αμφικτύωνα δεν κράτησε πολύ, γιατί διοικούσε τόσο άδικα την πόλη, που ο λαός ξεσηκώθηκε εναντίον του. Αρχηγός της εξέγερσης ήταν ο Εριχθόνιος που έδιωξε τον Αμφικτύωνα από το θρόνο.» Διευρύνεται λοιπόν η καλλιέργεια και η Γεωργία επιδιώκει να επικρατήσει στην εξουσία σε σχέση με την ναυτηλία και την αλιεία. Έτσι ίσως, μπορεί να δικαιολογηθεί και η επικράτηση της Αθηνάς (ελιά-Γεωργία) στον αγώνα Αθηνάς-Ποσειδώνα (ενασχολήσεις με την θάλασσα).

Image result for Εριχθόνιος

Ο Εριχθόνιος (1487–1437 πΧΕ) ήταν επίσης αυτόχθων με θεϊκή καταγωγή, αυτή του Ήφαιστου. Το σπέρμα του Ήφαιστου έπεσε στο πόδι της Αθηνάς, σε μια επιδίωξη του Ήφαιστου να κάνει μαζί της έρωτα. Η Αθηνά πήρε μαλλί, σκούπισε το σπέρμα κα το πέταξε στη Γη. Η Γαία έμεινε έγκυος και παρέδωσε το παιδί στην Αθηνά η οποία το ανέθρεψε στον ναό της Ακρόπολης που αργότερα ονομάστηκε Ερεχθείο. Επί βασιλείας του αναβαθμίζεται η δύναμη της ναυτιλίας… ο Δαναός με τις 50 κόρες έρχεται με μια πεντηκόντορο που κατασκευάζεται για πρώτη φορά. Επί βασιλείας του επίσης, δημιουργήθηκαν οι 4 φυλές, ανάλογα με την καταγωγή της οικογένειάς και των προπατόρων: η Διάς, η Αθηναΐς, η Ποσειδωνιάς και η Ηφαιστιάς.
Για την εξέλιξη το αθηναϊκού κράτους  έχουμε και μια άλλη προσέγγιση, αυτή του Φ. Ένγκελς «Στους ηρωικούς χρόνους οι τέσσερις φυλές των Αθηναίων κατοικούσαν ακόμη σε χωριστά εδάφη στην Αττική. Ακόμη και οι δώδεκα φρατρίες που τις αποτελούσαν, φαίνεται να είχαν κι αυτές ξεχωριστές έδρες στις δώδεκα πόλεις του Κέκροπα. Το καθεστώς ήταν το ίδιο το καθεστώς των ηρωικών χρόνων: λαϊκή συνέλευση, λαϊκό συμβούλιο, βασιλιάς…
Το θαλάσσιο εμπόριο στο Αιγαίο Πέλαγος το αποσπούσαν όλο και περισσότερο από τους Φοίνικες και το μεγαλύτερό του μέρος έπεφτε σε αττικά χέρια. Με την αγορά και την πώληση της κτηματικής ιδιοκτησίας, με τον προοδευτικό καταμερισμό της εργασίας ανάμεσα στη γεωργία και τη χειροτεχνία, στο εμπόριο και τη ναυτιλία, ανακατεύτηκαν αναγκαστικά και πολύ γρήγορα τα μέλη των γενών, των φατριών και των φυλών. Στην περιφέρεια της φρατρίας και της φυλής εγκαταστάθηκαν κάτοικοι, που αν και ήταν από τον ίδιο λαό, ωστόσο δεν ανήκαν σ΄ αυτές τις ομάδες, ήταν δηλ. ξένοι στον τόπο της κατοικίας τους. Γιατί σε ειρηνικές εποχές κάθε φατρία και κάθε φυλή διαχειριζόταν μονάχη της τις υποθέσεις της, χωρίς να συμβουλεύεται το λαϊκό συμβούλιο ή τον βασιλιά στην Αθήνα. Οποιος όμως κατοικούσε στην περιοχή της φρατρίας ή της φυλής χωρίς ν΄ ανήκει σ΄ εκείνες, δε μπορούσε, φυσικά, να παίρνει μέρος σ΄ αυτή τη διοίκηση.»

Τον Εριχθόνιο διαδέχτηκε ο γιός του, Πανδίων Α’ (1437–1397 πΧΕ), από τον γάμο του Εριχθόνιου και της Ναϊάδας Πασιθέας (ή Πραξιθέας). Ο Πανδίων Α΄ , (ομώνυμος ήρωας της αττικής φυλής Πανδιονίς) νυμφεύτηκε την Ζευξίππη κι έκανε μαζί της δύο κόρες, την Πρόκνη και τη Φιλομήλα και δύο δίδυμα αγόρια, τον Ερεχθέα και τον Βούτη.

Μετά το θάνατο του Πανδίονα ο Βούτης και ο Ερεχθέας μοίρασαν την κληρονομιά. Ο Ερεχθέας (1397–1347 πΧΕ) κληρονόμησε το θρόνο, ενώ ο Βούτης έγινε ο ιερέας της Αθηνάς και του Ποσειδώνα, που ειδικά στην Αθήνα τον έλεγαν «Ποσειδώνα του Ερεχθέα».
Ο Ερεχθέας παντρεύτηκε την Πραξιθέα και απέκτησε μαζί της τρία αγόρια, τον Κέκροπα(;), τον Πάνδωρο και τον Μητίονα, και τέσσερα κορίτσια, την Πρόκριδα, την Κρέουσα, τη Χθονία και την Ωρείθυια.
Την Πρόκριδα νυμφεύτηκε ο Κέφαλος όπως αναφέραμε στην αρχή του άρθρου. Περνάμε δηλαδή σε μια εποχή που το εμπόριο και η ναυτηλία αναβαθμίζονται κοινωνικά και απειλούν την αποκλειστικότητα της εξουσίας από τους ευγενείς ιδιοκτήτες της γης, επιδιώκοντας την συμμετοχή, των ενασχολημένων με την ναυτηλία και το εμπόριο, στην εξουσία, σε ακόμη μεγαλύτερο βαθμό. Αίτια για αυτή την κοινωνική ανακατάταξη είναι η ανάπτυξη του εμπορίου και της ναυτηλίας αλλά και της παραχώρησης της γης σε περισσότερους ιδιοκτήτες, για να δίνονται περισσότερες οικονομικές δυνατότητες και να παραμένουν οι καλλιεργητές της γης, εφόσον το εμπόριο και η ναυτηλία προσέφεραν μεγαλύτερη ελευθερία και κέρδος. Ο Βούτης κλέβει την Ωρείθυια, την αφήνει έγκυο και γεννιέται η Χιόνη η οποία ζευγαρώνεται με τον Ποσειδώνα και γεννά τον Εύμολπο, τον οποίο σκοτώνει ο Ερεχθέας σε μάχη, κατά την οποία ο Εύμολπος απαιτεί τον θρόνο της Αθήνας. Ο Ερεχθέας φονεύεται κατ’ απαίτηση του ( ή από τον) Ποσειδώνα με την συγκατάθεση του Δία, ένδειξη σύσφιγξης σχέσεων των δυο φυλών που είδαμε να σχηματίζονται επί Εριχθονίου.
Μια μεγάλη κοινωνική ανακατάταξη παρατηρείται κατά την βασιλεία του Ερεχθέα κατά την οποία οι εκατέρωθεν οικονομικές ομάδες εμφανίζονται ισοδύναμες στις απώλειες των αποτυχημένων προσπαθειών εξόντωσης των αντίπαλων κοινωνικών ομάδων.

Το θρόνο ανέλαβε ο Κέκροπας Β’ (1347–1307 πΧΕ), μετά από την απόφαση του Ξούθου, έμπιστου μέλους της βασιλικής οικογένειας του Ερεχθέα (γαμπρός του Ερεχθέα από την Κρέουσα, κόρη του Ερεχθέα). Βασίλεψε, κατά την παράδοση 40 χρόνια.  Ο Πάνδωρος και ο Μυτίονας επιχείρησαν να εκθρονίσουν τον Κέκροπα Β΄.
Σχετικά με τον Κέκροπα Β’ υπάρχουν σύγχρονοι μελετητές που ερμηνεύουν τις ιστορικές πληροφορίες ως αμφιλεγόμενες, χωρίς λεπτομέρειες για την βασιλεία του. Θεωρούν, λοιπόν, ότι μπορεί να αποτελεί μια εφεύρεση των ιστορικών για να καλύψουν μια περίοδο ανάμεσα στον Κέκροπα Ι και τον Τρωϊκό Πόλεμο.

Τον θρόνο παίρνει ο Πανδίων Β΄(1307–1282 πΧΕ), που σύμφωνα με τον Απολλόδωρο ήταν γιος του Κέκροπα Β΄. Ο Κέκροπας Β΄εξορίζεται στην Αιγιαλία όπου και πεθαίνει. Την βασιλεία του Πανδίονα Β’ απειλούν τα παιδιά του Μυτία και τον αναγκάζουν να καταφύγει στα Μέγαρα επί βασιλέως Πύλα, νυμφεύεται την κόρη του, Πυλία, και κάνει τέσσερεις γιους » Αἰγεὺς Πάλλας Νῖσος Λύκος«.

Ο Αιγέας (1282–1234 πΧΕ) ανακαταλαμβάνε την βασιλεία στην Αθήνα και κατά την βασιλεία του συγκρούεται με τον Μίνωα, στον οποίο υποχρεώνεται να στέλνει 7 νέους και 7 νέες στην Κρήτη, όπου τους κατασπάραζε ο Μινώταυρος. Τον φόρο αυτό τον καταργεί ο γιος του Αιγέα Θησέας, από την Αίθρα, κόρη του βασιλιά της Τροιζηνίας. Ο Αιγέας αυτοκτονεί από το Σούνιο, βλέποντας τα μαύρα πανιά στο πλοίο του Θησέα που γύριζε από την Κρήτη.

4. Ο Θησέας χαιρετά το θνητό πατέρα του Αιγέα, ενώ η µητέρα του, η Αίθρα, τον χαϊδεύει στο πηγούνι. Ο θεϊκός πατέρας του Θησέα, ο Ποσειδώνας, τους παρακολουθεί. Από αρχαίο ελληνικό αγγείο.

Ο Θησέας (1234–1205 πΧΕ) διαδέχεται τον πατέρα του στον θρόνο της Αθήνας. Εκτός από τις ηρωϊκές του περιπέτειες, ήταν ο βασιλιάς που θεμελίωσε το μεγαλείο των Αθηνών ενώνοντας τους δήμους της Αττικής, γεγονός του οποίου την ανάμνηση εόρταζαν οι Αθηναίοι στις 16 Εκατομβαιώνος με τα «Συνοίκια» ή «Συνοικέσια». Ο Θησέας διαίρεσε τους πολίτες σε τρεις τάξεις: στους ευγενείς, στους κτηματίες και στους δημιουργούς (χειρώνακτες και τεχνίτες).

Η περιοχή της Λαυρεωτικής αποτελούσε τον πυρήνα της κοινωνικής εξέλιξης της Αττικής. Η παραγωγή ορυκτού πλούτου δημιοργούσε μια νέα κοινωνική συνείδηση. Η συνείδηση αυτή διευρυνόταν με την πάροδο των χρόνων με αρνητικές επιπτώσεις στις διοικητικές δομές των φρατριών και των φυλών όπου η οικογενειοκρατία και η γαιοκτημονία κυριαρχούσαν, αλλά δημιουργικές δομές για την κοινωνία. Οι Έμποροι και οι τεχνίτες που εξασφάλιζαν την δύναμη των ηγεμόνων, αφενός με την οικονομική συνδρομή αφετέρου με την παραγωγή περισσότερων και αποτελεσματικότερων όπλων, έφθασαν στο σημείο να χρησιμοποιήσουν τα ωφέλη αυτά για τους εαυτούς τους και την τάξη τους. Η ένωση των κατοίκων της Αττικής σε μια ομοσπονδία με την επωνυμία «Αθήναι» αναδεικνύει την υπεροχή της πόλης, στην ευρύτερη ελληνική γη. Η βασιλεία του Θησέα συνδέεται με την αμυντική ικανότητα της πόλης αλλά και την επιρροή στις άλλες πόλεις. Οι άθλοι του, αφενός εξασφαλίζουν την ασφάλεια στους εμπορικούς δρόμους, αφετέρου εξουδετερώνουν την επιθετικότητα των Κρητών, φτάνοντας μέχρι την Θεσσαλία και… τον Άδη, απ’όπου τον σώζει ο Ηρακλής, σύμβολο δύναμης των Πεισιστρατιδών. Σε αντίθεση ο Κλεισθένης θα αναδείξει ως σύμβολο δύναμης των εκμεταλευομένων τάξεων, τον Θησέα. Ο Θησέας γυρίζει στην Αθήνα, μετά από τις «εκστρατείες» του και βρίσκει μια πόλη βουτηγμένη στη διαπλοκή και τη διαφθορά. Αυτοεξορίζεται στην Σκύρο, όπου τον δολοφονεί (ο εκπρόσωπος του παλαιού κατεστημένου που προσπάθησε ο Θησέας να αλλάξει), ο βασιλιάς Λυκομήδης.

Βασιλιάς της Αθήνας ήταν ο Mενεσθέας (1205–1183 πΧΕ) ο οποίος συμμετείχε και στον Τρωϊκό Πόλεμο. Πήρε τον θρόνο κατά την απουσία του Θησέα. Ο μύθος αναφέρει ότι τον έβαλαν οι Διόσκουροι, αφού λευτέρωσαν την αδελφή τους Ελένη (την γνωστή Ωραία Ελένη) που την είχε απαγάγει ο Θησέας. Διανύουμε μια περίοδο 1300πΧΕ μέχρι 1100πΧΕ, κατά την οποία καταρρέει η εποχή του Χαλκού και μπαίνουμε στην περίοδο του Σιδήρου που οδηγεί σε νέες βίαιες επιδρομές και επεκτατικές εξορμήσεις.
Dioscuri & Giants | Attic red figure vase painting

Τον Μενεσθέα διαδέχτηκε ο γιος του Θησέα και της Φαίδρας, Δημοφών (1183–1150 πΧΕ), πολεμιστής και αυτός στην Τροία, λέγεται δε ότι ήταν και μέσα στον Δούρειο Ίππο (ίσως με τον Μενεσθέα). Δεν γνωρίζουμε τις ακριβείς συνθήκες, αλλά γνωρίζοντας ότι ο Τρωϊκός πόλεμος κράτησε 10 χρόνια, δεν θα ήταν παράξενο να ανέλαβε την βασιλεία, αφού ο Μενεσθέας έφυγε για την Τροία, και ο Δημοφών να αναχώρησε αργότερα.

Ο Δημοφών μαλλον δεν επέστρεψε στην Αθήνα, και την βασιλεία ανέλαβε ο γιός του Οξύντης (1150–1136 πΧΕ) ο οποίος την παρέδωσε στους γιους του Αφείδα (1136–1135 πΧΕ) (που βασίλευσε για έναν χρόνο) και Θυμοίτη (1135–1127 πΧΕ), τον οποίο σύμφωνα με τον Παυσανία εκθρόνησε ο Μέλανθος (1126–1089πΧΕ), πρώην βασιλιάς της Πύλου, Μεσσηνίας.
Image result for δημοφών

Ο Μέλανθος κατέφυγε στην Αθήνα μετά την κάθοδο των Δωριέων («επιστροφή των Ηρακλειδών»). Ήταν από το γένος του Νηλέα, γιου του Ποσειδώνα. Όπως γνωρίζουμε, στην Αθήνα κυριάρχησαν οι υποστηριχτές της «Αθηνάς», χωρίς όμως να μην έχουν οι εκπρόσωποι του «Ποσειδώνα» σημαντική παρουσία. Κατά μια εκδοχή, ακόμη και ο Θησέας ήταν γιος του Ποσειδώνα και της Αίθρας. Η εξουσία στα χέρια των φιλο-ποσειδωνίων δεν ήταν, κατά συνέπεια, εχθρική.
Image result for μελανθος
Από την δυναστεία του Μέλανθου τον διαδέχτηκε στον θρόνο της Αθήνας ο Κόδρος (1089–1068 πΧΕ) ο οποίος κατά την παράδοση θυσιάστηκε για να σώσει την Αθήνα από τους Δωριείς (γνωρίζοντας ότι ο χρησμός των Δελφών προέβλεπε νίκη των Δωριέων αν σωθεί ο βασιλιάς της Αθήνας).

Μετά την θυσία του Κόδρου, καταργήθηκε η βασιλεία ως «υπέρτατη τιμή προς τον Κόδρο», με το επιχείρημα ότι κανείς δεν θα μπορούσε να γίνει καλλίτερος βασιλιάς. Αι Αθήναι υπεισέρχονται στην περίοδο των Επώνυμων Αρχόντων. Από τους πλέον γνωστούς είναι ο Πεισίστρατος, ο Δράκων, ο Σόλων, ο Κλεισθένης, ο Θεμιστοκλής, ο Αριστείδης, κ.ά.

Η Πολιτική ενοποίηση της Αττικής και η διαμόρφωση της πόλης-κράτους της Αθήνας φαίνεται ότι έγινε σταδιακά και ολοκληρώθηκε το 700 π.Χ.
Ο Δήμος Θορικίων ανήκε στην Ακαμαντίδα Φυλή, οι δε δημότες του Θορικού, οι Θορίκιοι, ήσαν ελεύθεροι πολίτες της πόλης-κράτους των Αθηνών και ονομάζονταν με το κοινό όνομα του άστεως, Αθηναίοι.

Στις πλαγιές του λόφου Βελατούρι στο Θορικό υπάρχει στοά μεταλλείου που χρονολογείται γύρω στο 2500 π.Χ, ενώ λιθάργυροι, προϊόντα δηλαδή της καμίνευσης του αργυρούχου μολύβδου, βρέθηκαν σε εγκατάσταση των προϊστορικών χρόνων στην κορυφή του λόφου.
Αρχικά ο εντοπισμός κοιτασμάτων του αργυρούχου μολύβδου έγινε στην επιφάνεια του εδάφους σε διάφορα σημεία της Λαυρεωτικής. Ακολουθώντας τα κοιτάσματα αυτά αναγκάστηκαν να προχωρήσουν και στο υπέδαφος ανοίγοντας βαθιές στοές. Πέρασαν χιλιάδες χρόνια προσπάθειας και πειραματισμών για να φτάσουν στις μεγάλες τεχνικές εφευρέσεις του 6ου και 5ου αι. π.Χ. Τα φημισμένα μεταλλεία αργύρου του Λαυρίου υπήρξαν  πηγή πλούτου για την Πόλη των Αθηνών.

Μία από τις δώδεκα αρχαίες πόλης της Αττικής, πήρε το όνομά της από τον ήρωα Βραύρωνα, και είχε για καμάρι της το ιερό της Βαυρωνίας Αρτέμιδος, ένα από τα αρχαιότερα και σπουδαιότερα ιερά της Αττικής. Ο θρύλος θέλει το ιερό να φιλοξενεί το άγαλμα της θεάς που έφεραν κατ’ εντολή της Άρτεμης ο Ορέστης και η Ιφιγένεια από την Ταυρίδα.

Στα τέλη του 7ου και του 6ου αιώνα π.X. αρχίζει η ανάπτυξη της νομισματοκοποίας και το ασήμι είναι περιζήτητο. Το ασήμι του Λαυρίου χρησιμοποιείται για τα νομίσματα της Αθήνας, ενώ μέρος από τα έσοδα των μεταλλείων μοιράζεται στους πολίτες.  Όταν ο Θεμιστοκλής έπεισε τους Αθηναίους, ότι ο μόνος τρόπος να αντιμετωπίσουν την περσική απειλή, ήταν ο ισχυρός στόλος, αυτοί δέχθηκαν να παραχωρήσουν το μερίδιό τους για την ναυπήγηση πλοίων. Έτσι η μεγάλη νίκη του 480 π.Χ. στη Σαλαμίνα οφείλεται, σε μεγάλο μέρος, στο ασήμι του Λαυρίου.

«Η συστηματική εκμετάλλευση του υπεδάφους ξεκίνησε επί των ημερών του μεγάλου Αθηναίου νομοθέτη Κλεισθένη (508-507 π.Χ.E). Η Λαυρεωτική υπήρξε η σημαντικότερη πλουτοπαραγωγός περιοχή της κλασικής Αθήνας. «Συμμετείχαν στήν εξόρυξη επιχειρηματίες και εργαζόμενοι με διαφορετικές ειδικότητες. O χώρος του μεταλλείου δηλωνόταν επί τόπου με την τοποθέτηση μιας λίθινης πλάκας ή με επιγραφή στα βράχια, όπου χαραζόταν το όνομα του επιχειρηματία. O αριθμός των   μεταλλείων   έφτασε τον 4ο αι. π.X. τα 100 και των εργαζομένων  τις 4000.  H τήρηση της νόμιμης διαδικασίας στην παραχώρηση και εκμετάλλευση των μεταλλείων καθώς και στην απόδοση των εσόδων  που αναλογούσαν  στο κράτος, εξασφαλιζόταν με τους μεταλλικούς νόμους και τη λειτουργία του μεταλλικού δικαστηρίου». Ο τόπος αυτός έβριθε από ζωή, λόγω των μεταλλείων, των ιερών πανελλήνιας εμβέλειας και της πολιτιστικής ακτινοβολίας του θεάτρου στον Θορικό. Στη Λαυρεωτική αναπτύχθηκαν πέντε δήμοι, του Θορικού, του Σουνίου, της Βήσσας, της Αμφιτροπής και της Αναφλύστου. Κατάλοιπα αυτών των δήμων, οικισμοί, αγορές, νεκροταφεία, ιερά, δρόμοι, σώζονται σε όλη την περιοχή και μας δίνουν πολλά στοιχεία για τη χωροταξική διάρθρωση, την καθημερινή ζωή, τις οικονομικές και κοινωνικές δραστηριότητες των κατοίκων.

Στην Αγριλέζα βρίσκονται τα λατομεία από τα οποία εξορύχθηκε το μάρμαρο για την οικοδόμηση του ναού του Ποσειδώνα στο Σούνιο. Στην ίδια περιοχή υπάρχουν μεγάλες αγροικίες με πύργους των πλουσίων γαιοκτημόνων του Σουνίου. Με τα μεταλλεία συνδέεται το Σούνιο με τα μεγάλα ιερά του Ποσειδώνα και της Αθηνάς. Το όνομα Σούνιον είναι πολύ σπάνιο και προέρχεται από παλαιότερους τύπους του ρήματος «σώζω» με την έννοια του φυλάσσω, διασφαλίζω, μια ιδιότητα που αποδίδεται σε μια θέση σημαντική για την ασφάλεια των θαλάσσιων μετακινήσεων, αλλά και για την προστασία της ενδοχώρας της μεταλλοφόρας Λαυρεωτικής και εκφράστηκε με την εγκαθίδρυση λατρείας στον χώρο αυτό από την απώτερη αρχαιότητα.

Tο ακρωτήριο του Σουνίου είναι ένας απόκρημνος βράχος που υψώνεται εξήντα μέτρα πάνω από την θάλασσα. Ως ιερός τόπος αναφέρεται για πρώτη φορά στα ομηρικά έπη. Στο ταξίδι της επιστροφής από την Τροία, ο κυβερνήτης του πλοίου του βασιλιά Μενέλαου της Σπάρτης, Φρόντις Ονητορίδης, πεθαίνει χτυπημένος από τα βέλη του θεού Απόλλωνος και η ταφή του γίνεται στο Σούνιο. Υπαίθρια λατρεία υπάρχει στο χώρο αυτό από τους μυκηναϊκούς χρόνους. Γύρω στα τέλη του 7ου αι. π.Χ. στην κορυφή του ακρωτηρίου στήθηκαν τέσσερεις κολοσσιαίοι μαρμάρινοι κούροι, που ήταν ορατοί από τους ναυτικούς και τους ταξιδιώτες που περνούσαν από το Σούνιο ταξιδεύοντας στο Αιγαίο. Ήταν προσφορές πλούσιων πλοιοκτητών και ναυτικών αλλά και κατοίκων του Σουνίου στον Δία και τον Ποσειδώνα, το θεό που εξουσίαζε την θάλασσα. Στα μέσα του 5ου αιώνα π.Χ. άρχισε η οικοδόμηση μεγάλου μαρμάρινου δωρικού ναού αφιερωμένου στον Ποσειδώνα, πάνω στα θεμέλια παλαιότερου πώρινου ναού που καταστράφηκε από τους Πέρσες στην κάθοδό τους προς την Αττική. Η γλυπτή διακόσμηση του ναού είχε θέματα από την Κενταυρομαχία και την Γιγαντομαχία.

Μετά τον 4ο αι. π.Χ. αρχίζει η παρακμή των μεταλλείων που ακολουθούν την πορεία της πόλης των Αθηνών. Εγκαταλείπονται και συνεχίζονται μόνο μικρές εργασίες εξόρυξης και επεξεργασίας μέχρι και τον 6ο-7ο αι. μ.Χ. Στο Λαύριο υπάρχει μεγάλος οικισμός την εποχή αυτή, όπως αποδεικνύεται από την παλαιοχριστιανική βασιλική σε ψηλό λόφο κοντά στην θάλασσα και από μεγάλο νεκροταφείο στην Πάνορμο. Ασήμι από το Λαύριο χρησιμοποιήθηκε και στο ναό της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη. Την εποχή της τουρκοκρατίας η περιοχή παρακμάζει.

«Η φθίνουσα πορεία του Λαυρίου ως χώρου μεταλλευτικών και μεταλλουργικών δραστηριοτήτων περισφίγγει φυσικά και τον Θορικό, ο οποίος σταδιακά εγκαταλείπεται. Το 2ο μ.Χ. αιώνα, ο Θορικός είχε παρακμάσει εντελώς. Το 40 μ.Χ. ο Πομπώνιος Μέλα θα γράψει: Θορικός και Βραυρών που ήταν κάποτε πόλεις και τώρα είναι ονόματα«.

Στο ένθετο παρουσιάζονται οι μεταλλευτικές εγκαταστάσεις  και η διαδικασία εξόρυξης και εκμετάλλευσης του ορυκτού πλούτου της περιοχής, από την εργασία της κ. Κων/νας Τσαΐμου. Λόγος &Εικόνα: Αραχαία μεταλλευτική και μεταλλουργία

Άλλες πηγές και αποσπάσματα εισήχθησαν από:
http://www.theoi.com/
https://books.google.ca/books?id=KH4T9CBXwEEC&pg=PA48&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false
http://www.bbem.edu.gr/lavreotiki/index.html
http://www.in2life.gr/escape/weekend/article/290599/ta-arhaia-axiotheata-ths-athhnas-poy-den-xerate.html

Τι Έγραφε η Ασφάλεια Για Τους Ποιητές

Το ένθετο που αναρτάται είναι μια παραγωγή της ελληνικής Εφημερίδας Συντακτών. Επί κυβερνήσεως ΠαΣοΚ έγινε, στην ελληνική πολιτική ηγεσία, η πρόταση να καταστραφούν οι φάκελοι των μυστικών υπηρεσιών του ελληνικού αστικού κράτους.
Το βίντεο https://www.youtube.com/watch?v=uIa09rGXhMc παρουσιάζει την συνέντευξη του Δ. Γόντικα, ιστορικό στέλεχος και μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ, ο οποίος εξηγεί τους λόγους για τους οποίους το ΚΚΕ συναίνεσε να καταστραφούν οι φάκελοι εκτός ορισμένων.

Η διάσωση των φακέλων των ποιητών μας δεν γνωρίζω αν αποτέλεσαν μέρος των διασωθέντων. Μας δίνει όμως την ευκαιρία, όχι μόνον να διασώσουμε την ελληνική ιστορία αλλά και να εξάγουμε συμπεράσματα για τα μέσα που χρησιμοποίησε το αστικό κράτος ώστε να διατηρηθεί στην εξουσία και στην διακυβέρνηση της χώρας, και να μην χαθούν ποτέ τα στοιχεία αυτά από τις επόμενες γενιές.

Τι Εγραφε η Ασφαλεια Για Τους Ποιητες

Το κίνημα των Ελλαδικών 721 Χ.Ε.

Κυκλοφορεί στο διαδίκτυο, σε ιστοσελίδες συντηρητικών αρχαιολατρών (όπως «Αυτόχθονες Έλληνες», «Limnaiosblogspot», «apollonios.pblogs.gr» , ένα άρθρο με τίτλο «Η επανάσταση των Ελλήνων κατά του Βυζαντίου επί Λέοντος Γ’ του Χαζαροϊσαύρου». Το αναδημοσιεύουν άκριτα, άλλες ιστοσελίδες όπως η zougla.gr, tribune.gr και ίσως άλλες.
Μου παρακίνησε την περιέργεια, αφού το άκουγα για πρώτη φορά, αλλά και γιατί, ποτέ η βυζαντινή ιστορία δεν διδάχτηκε με ειλικρίνεια στην σφαιρικότητά της μέσα στα σχολεία. Η Εκκλησία της Ελλάδας, ως το παρασκηνιακό κράτος, έχοντας τοποτηρητές στο Υπουργείο Παιδείας, με την επωνυμία «Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων», αντί για το ειλικρινέστερο «Ελληνοχριστιανικό Υπουργείο Παιδείας», ελέγχει τα εκπαιδευτικά προγράμματα, κυρίως για την ιστορία, και την ελληνική γραμματεία και φυσικά τα Θρησκευτικά. Υπάρχει ειδική Γραμματεία στο Υπουργείο, όπου την έχουν αράξει αυτά τα παρασιτικά στοιχεία, που πληρώνει ο ελληνικός λαός με τους φόρους του. Ένα κράτος που έχει υπό κατοχή τους συνεχιστές του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας.

Όπου κι αν έψαξα, με δυσκολία βρήκα άλλα κείμενα να το επιβεβαιώνουν. Κάτι έγινε εκείνη την εποχή στα πλαίσια του εμφύλιου πολέμου των χριστιανών, μεταξύ των εικονολατρών και εικονοκλαστών, κάποιες συγκρούσεις προέκυψαν που της κατέπνιξε στο αίμα ο Λέων Γ’, αλλά πουθενά δεν προκύπτει κανένα κίνημα όπως αυτοί οι αρχαιολάτρες καταγράφουν.

Κατ’ αρχήν το κείμενο:

Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ ΕΠΙ ΛΕΟΝΤΟΣ Γ’ ΤΟΥ ΧΑΖΑΡΟΪΣΑΥΡΟΥ
Βρισκόμαστε στο βυζάντιο την εποχή του Λέοντος Γ’ του Ισαύρου. Ήτο αυτοκράτωρ από το 717 έως το 741. Αν και κατάφερε να αποκρούσει προσωρινά τους εξ ανατολής εχθρούς, στα υπόδουλα Ελληνικά εδάφη σιγόβραζε η Επανάσταση των «Ελλαδικών» όπως την αποκαλούν οι βυζαντινές πηγές.

Σύμφωνα με παλαιότερους ιστορικούς, όπως ο A. Lombard, η καταστολή της Ελληνικής Επαναστάσεως ήταν μία προσπάθεια «αποκαθάρσεως» της βυζαντινής αυτοκρατορίας εκ μέρους του Λέοντος από το «μίασμα της ειδωλολατρίας». Άλλοι ιστορικοί όπως ο Νικηφόρος Βρυέννιος θεώρησαν ότι μαζί με την Επανάσταση των Ελλήνων προς αποκατάσταση των Ιερών Βωμών και Ναών, στο επαναστατικό ρεύμα ενώθηκαν και κοινωνικοπολιτικές αξιώσεις, όπως η μείωση της φορολογίας.

Το σίγουρο πάντως είναι ότι η γενοκτονία 650.000 Ελλήνων από τους βυζαντινούς στρατιώτες έγινε υπό τις εντολές των χριστιανών επισκόπων, όπως γράφει στην βιογραφία του ο Ιερεύς του Διονύσου Κόρεσος, αντίτυπο της οποίας έχουν διασώσει οι Άραβες αντιγραφείς και λόγιοι. Ο Ιερεύς Κόρεσος ήτο μαζί με τον Συνέστιο πρωτεργάτες και Εθνομάρτυρες της Επανάστασης.

Ο V. N. Zlatarski γράφει ότι ο Κόρεσος ξεκίνησε από την Αρκαδία και ο Συνέστιος από την Αθήνα. Και οι δύο ξεσήκωσαν τους Έλληνες να πολεμήσουν τους βυζαντινούς κατακτητές. Εκείνο τον καιρό

το κράτος των βυζαντινών είχε αποδυναμωθεί εξαιτίας των πολέμων κατά των Αράβων και οι Έλληνες θεώρησαν ότι ήταν η κατάλληλη ευκαιρία να εκδιώξουν τους βυζαντινούς από τα Ελληνικά εδάφη. Έτσι ζήτησαν στρατιωτική βοήθεια από τους Έλληνες της Δύσεως, κυρίως της Κάτω Ιταλίας. Είκοσι πέντε χιλιάδες Έλληνες από την Κάτω Ιταλία έσπευσαν να καταταγούν στον Επαναστατικό στρατό του Κορέσου και του Συνεστίου όπως αναφέρει σε επιστολή του ο πάπας Γρηγόριος Β’.

Την ίδια στιγμή στο κέντρο του βυζαντινού κράτους, στην Νέα Ρώμη, ξεσπούν ταραχές κατά του Λέοντος Γ’ που φτάνουν σε ανοικτή στάση όπως αναφέρει ο Θεοφάνης. Οι στασιαστές, γράφει ο Θεοφάνης, υποκινούντο από τον πρώην αυτοκράτορα Αναστάσιο ο οποίος φαίνεται να συνωμότησε με ανώτατους αξιωματούχους.

Ήταν μοναδική η ευκαιρία για να εκραγεί η Ελληνική Επανάστασής καθώς οι ταραχές θα κρατούσαν μακριά τα βυζαντινά στρατεύματα μέχρι να οργανωθεί καλύτερα ο Ελληνικός απελευθερωτικός στρατός.

Το 726 τα νησιά της Σάμου, Ρόδου και Κρήτης επαναστατούν. Στέλνουν πλοία εφοδιασμένα από τους Άραβες και επανδρωμένα με ναύτες από την Σικελία για να κτυπήσουν τον βυζαντινό στόλο που βγήκε από το λιμάνι της Νέας Ρώμης. Εναντίον των Ελλήνων στάλθηκε ο βυζαντινός ναύαρχος Αγαλλιανός, γοτθικής καταγωγής, ο οποίος συνάντησε τον Ελληνικό Στόλο λίγο έξω από την Εύβοια. Οι Έλληνες είχαν 82 πλοία και οι βυζαντινοί 350, σύμφωνα με τον Zlatarski. Ενώ σύμφωνα με τον Κόρεσο οι Έλληνες είχαν 70 πλοία και οι βυζαντινοί 500. Ναύαρχος των Ελλήνων ήταν ο Συνέστιος. Στο δεξί κέρας των Ελληνικών πλοίων επικεφαλής ήτο ο Κόρεσος.

Ο γενναίος Έλλην Ιερεύς του Διονύσου δεν άκουγε τις συμβουλές των Ελλήνων που του έλεγαν να προσέχει τον εαυτό του, διότι θα επακολουθήσουν πολλές μάχες κατά των βυζαντινών και τον χρειάζονται ως αρχηγό. Αφού πρώτα οι Έλληνες έκαναν θυσίες προς τους Θεούς και προσευχήθηκαν όλοι μαζί, ο Κόρεσος έδωσε πρώτος το παράδειγμα ορμώντας ακάθεκτος κατά των βυζαντινών πλοίων. Αμέσως εμβόλισε το πρώτο βυζαντινό πλοίο βυθίζοντάς το. Επακολούθησε σκληρή μάχη σώμα με σώμα καθώς τα Ελληνικά πλοία, ναι μεν ήταν πιο ευκίνητα των βυζαντινών, αλλά υστερούσαν σε ισχύ πυρός. Οπότε οι γενναίοι Έλληνες μαχητές έπρεπε να πλευρίζουν τα βυζαντινά πλοία και να ανεβαίνουν οι ναύτες πάνω τους για να σκοτώσουν τους βυζαντινούς.

Η νίκη ήταν συντριπτική υπέρ των Ελλήνων. Ο βυζαντινοί ηττήθηκαν με τρομακτικές απώλειες. Ο Βρυέννιος αναφέρει 190 βυζαντινά κατεστραμμένα πλοία ενώ ο Zlatarski μιλάει για 300 βυζαντινά πλοία κατεστραμμένα και 60 αιχμαλωτισμένα. Επίσης οι πηγές μιλάνε για 8 Ελληνικά πλοία κατεστραμμένα. Οι νεκροί από πλευράς βυζαντινών ανέρχονται στους 70.000 και από πλευράς Ελλήνων στους 1200.

Οι Έλληνες κατενθουσιασμένοι έκαναν ευχαριστήριες θυσίες προς τους Θεούς και με επικεφαλής τον Ιερέα Κόρεσο αφιέρωσαν τις βυζαντινές ασπίδες που λαφυραγώγησαν προς τιμήν του Θεού Διονύσου, τον οποίον θεώρησαν υπεύθυνο για την περίλαμπρη νίκη τους κατά των βυζαντινών.

Σε στρατιωτικό συμβούλιο που έγινε στην Αθήνα το 727 ο Συνέστιος προτείνει να μεταφερθεί ο πόλεμος και στην ξηρά. Ο Κόρεσος συμφωνεί και δίνει εντολή στους Ιεροκήρυκες να ξεσηκώσουν όλες τις Ελληνικές Πόλεις κατά των βυζαντινών κατακτητών και να εξοπλιστούν όλοι με ότι όπλα μπορεί να βρει ο καθένας.

Ο Λέων Γ’ καταφέρνει να απαλλαγεί από τις ενδοβυζαντινές διαμάχες και αρχίζει να στρέφει το βλέμμα του κατά των Ελλήνων πολεμιστών. Στέλνει νέα στρατεύματα με στρατηγό έναν αιμοσταγή βάρβαρο ονόματι Ζαουτζά. Αυτός ο αιμοβόρος βυζαντινός απ’ όπου περνούσε σκορπούσε τον θάνατο στους Έλληνες. Τον Μάρτιο του 728 μπήκε στην Θεσσαλία και άρχισε να σφάζει όλους ηλικιωμένους και τα γυναικόπαιδα. Περίπου 50.000 Ελληνίδες μαζί με τα παιδιά τους αποκεφαλίστηκαν όταν αυτές αρνήθηκαν να αποκηρύξουν την θρησκεία τους και να υποταχθούν στους βυζαντινούς κατακτητές.

Το Ελληνικό στράτευμα μαθαίνοντας την κάθοδο του Ζαουτζά συγκεντρώθηκε για την αποφασιστική μάχη εναντίον του. Μαζεύτηκαν 60.000 Έλληνες στρατιώτες από όλα τα Ελληνικά Έθνη για να αντιμετωπίσουν τα βυζαντινά στρατεύματα, τα οποία αριθμούσαν 250.000 βαρβάρους.

Ο Ιερεύς Κόρεσος εξετάζοντας τους οιωνούς συμβούλευσε τον Συνέστιο να ξεκινήσουν πόλεμο φθοράς, δηλαδή ανταρτοπόλεμο και να μην επιτεθούν μονομιάς στους βαρβάρους βυζαντινούς. Ακόμη οι Έλληνες δεν είχαν αποκτήσει την απαραίτητη πολεμική πείρα για μάχη εκ παρατάξεως. Όμως ο Συνέστιος δεν άκουσε τον Έλληνα Ιερέα.

Στην φονική μάχη που επακολούθησε λίγο έξω από την σημερινή Λάρισα έπεσαν ηρωικώς σχεδόν όλοι οι Έλληνες. Ήταν 10 Απριλίου του 728 σύμφωνα με το χριστιανικό ημερολόγιο. Ο Συνέστιος σκοτώθηκε πολεμώντας ηρωικά στην μάχη. Τον Ιερέα Κόρεσο οι βυζαντινοί βάρβαροι είχαν εντολές να τον συλλάβουν ζωντανό. Τον μετέφεραν αλυσοδεμένο στην Νέα Ρώμη.

Ο βυζαντινός στρατηγός Ζαουτζάς είχε πάρει εντολές από τον βυζαντινό αυτοκράτορα Λέοντα Γ’ να αφανίσει όλους τους Έλληνες στην πυρά. Οι χριστιανοί επίσκοποι προέτρεπαν τους βυζαντινούς στρατιώτες να βιάζουν τις Ελληνίδες και μετά να αποκεφαλίζουν τα παιδιά τους, «ίνα το ελληνικόν γένος αποκτείναι», όπως αναφέρει ο Νικηφόρος διότι τελούν «μιαράς και δαιμονιώδεις θυσίας». Οι βάρβαροι βυζαντινοί με επικεφαλής τους χριστιανούς μοναχούς συγκέντρωσαν 600.000 Έλληνες, γυναικόπαιδα κυρίως, στην περιοχή γύρω από την σημερινή Λάρισα και διέταξαν να τους κάψουν ζωντανούς.

Αυτά τα στοιχεία αναφέρουν βουλγαρικές και αραβικές πηγές καθώς και ο Ιερεύς Κόρεσος στην βιογραφία του που συνέγραψε όσο καιρό ήταν αιχμάλωτος των βυζαντινών. Μετά από λίγο θα θανατωθεί και αυτός με φρικιαστικά βασανιστήρια στην πυρά.

Πηγές:
Ιερεύς Κόρεσος, Βιογραφία
Θ. Κορρές, Το κίνημα των «Ελλαδικών»
Νικηφόρος Βρυέννιος, Ύλη Ιστορίας digital.lib.auth.gr/record/126099?ln=en
Πάπας Γρηγόριος Β’, Επιστολαί
V. N. Zlatarski, Istorija
A. Lombard, Constantin V

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ 324-1453 του Α.Α. Vasiliev ολοκληρώθηκε τις τελευταίες ημέρες της Ρωσικής Αυτοκρατορίας και δημοσιεύτηκε το 1917, ενώ μεταφράστηκε και επανεκδόθηκε πολλές φορές από τότε, τόσο στα Αγγλικά αλλά και στα Ελληνικά. Δεν θα μπορούσε άλλωστε να μην είναι και στα Ελληνικά, όχι μόνον εκ των πραγμάτων, αλλά και διότι το ανάλογο ελληνικό ενδιαφέρον προκύπτει από την συμβολή που είχαν δυο Έλληνες, ο ακαδημαϊκός, καθηγητής Πέτρος Χαράνης (πανεπιστήμιο Rutgers)  και ο κ. Κίμων Γιοκαρίνης που συνέθεσε το ευρετήριο του βιβλίου στην 2η αγγλική έκδοση (1951).

Στο βιβλίο του αναφέρει ότι από το 529Χ.Ε. ο Ιουστινιανός κλείνει την περίφημη φιλοσοφική σχολή των Αθηνών την τελευταία δηλαδή έπαλξη του εξασθενημένου ειδωλολατρισμού. Πολλοί καθηγητές της εξορίστηκαν και οι περιουσίες τους κατασχέθηκαν. Από τότε η Αθήνα μετατρέπεται σε μια συνηθισμένη, άνευ σημασίας πόλη.

Από το 630ΧΕ, πέφτει και ο πολυθεϊσμός στις αραβικές φυλές, με την κατάληψη της Μέκκας από τον Μωάμεθ. Έτσι όλη η ανατολική λεκάνη της Μεσογείου μετατρέπεται σε μια μονοθεϊστική περιοχή με τις τρεις κύριες αποχρώσεις της μέχρι το 660ΧΕ, τον Iουδαϊσμό, τον Χριστιανισμό και τον Μωαμεθανισμό. Ενώ μέχρι το 700ΧΕ  η καθιέρωση της Αραβικής ως υποχρεωτικής στην Αίγυπτο, ένα χρόνο πριν, αποτελεί το τέλος της Ελληνικής και Αιγυπτιακής φιλολογίας. Παράλληλα Βούλγαροι εγκαθίστανται κοντά στο θαλάσσιο σύνορο της αυτοκρατορίας, τον Δούναβι, εμώ κύματα Σλάβων φτάνουν μέχρι την Πελοπόννησο, ενώ 80 000 διευκολύνονται να περάσουν στην Μ. Ασία.

Από το 707ΧΕ μέχρι το 717ΧΕ η βυζαντινή αυτοκρατορία κυβερνάται από ανίκανους αυτοκράτορες, που δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις εξωτερικές απειλές και τις εσωτερικές συνωμοσίες. Ο τελευταίος από αυτούς Θεοδόσιος Γ’ παραιτείται και παραχωρεί τη θέση του στον Λέοντα Γ’, έναν στρατιωτικό διοικητή με μεγάλη δύναμη, ο οποίος προέλαυσε ενάντια του και εισήλθε με θριαμβευτική πομπή στην Κων/λη. Στέφεται το 717ΧΕ, αυτοκράτορας, από τον Πατριάρχη, στην Αγία Σοφία.

Ο λόγος που το κείμενο αναφέρει στον τίτλο τον Λέοντα ως Χαζαροΐσαυρο είναι για να τον υποτιμήσει. Ο Λέων Γ’ δεν είχε καμιά σχέση με τους Χαζάρους, εκτός από τον γάμο που έκανε ο γιος του Κων/νος Ε’ με την Ειρήνη, κόρη του Χαγάνου των Χαζάρων. Χαζαροΐσαυρος μπορεί να ονομαστεί ο γιός του Κων/νου Ε’, Λέων Δ’ ο οποίος όμως παντρεύτηκε μια άλλη Ειρήνη, Ελληνίδα Αθηναία αυτή τη φορά. Μετά τον θάνατο του άνδρα της, η Ειρήνη κυβέρνησε από το 780 εν ονόματι του ανηλίκου γιου της Κων/νου Ε’, τον οποίο τύφλωσε (ήταν μια τιμωρία που προβλεπόταν από το νομοθετικό έργο του Λέοντα Γ’, «Εκλογή»), και εξόρισε για να μην της πάρει το 787 με την ενηλικίωσή του, τον θρόνο.

Αν βέβαια υπήρχαν δυνατότητες ελληνικής εξέγερσης, εύλογο είναι το ερώτημα γιατί δεν έγιναν την περίοδο της αναρχίας πριν τον Λέοντα και επέλεξαν να εξεγερθούν μετά, όταν ο Λέων Γ’ το 718ΧΕ κατέφερε μια ολοκληρωτική νίκη επί των Αράβων, που οι ιστορικοί θεωρούν τεράστιας σημασίας, ισοδύναμης με αυτή των Ελλήνων κατά των Περσών.

Ο Vasiliev δεν αναφέρει τίποτα για κίνημα ανεξαρτησίας στην Ελλάδα μεταξύ 720ΧΕ-730ΧΕ, παρά μόνον αργότερα το 783ΧΕ, όταν η Αθηναία αυτοκράτειρα Ειρήνη στέλνει τα στρατεύματα στην Μακεδονία, Ελλάδα και Πελοπόννησο (σ.σ. προσέξτε τις ονομασίες) για να καταστείλουν την επανάσταση των Σλάβων (σ.σ. ενδιαφέρον είναι για να καταλάβουμε ότι υπήρχε προφανώς σημαντική οργάνωση των Σλάβων, ενώ το κίνημα του 727ΧΕ δεν αναφέρεται πουθενά). Αντίθετα γράφει :

Η ιστορία της εικονοκλαστικής κινήσεως διαιρείται σε δύο περιόδους. Η πρώτη κράτησε από το 726ΧΕ μέχρι το 780ΧΕ για να τελειώσει επισήμως με την 7η Οικουμενική Σύνοδο, ενώ η 2η κράτησε από το 813ΧΕ μέχρι το 843ΧΕ, οπότε έκλεισε με την Αποκατάσταση της Ορθοδοξίας

Σύμφωνα με τις δοξασίες των τριών μονοθεϊστικών θρησκειών, ο ιουδαϊσμός και ο μωαμεθανισμός είναι εικονοκλαστικές και επηρέασαν την ανατολική βυζαντινή αυτοκρατορία από την οποία προερχόταν και ο Λέων Γ’. Υπολογίζεται ότι ο αριθμός των μοναχών έφτανε τις 100 000, τεράστιος αν σκεφτεί κανείς την έκταση και τον πληθυσμό της βυζαντινής αυτοκρατορίας. Η τάση αυτή δημιουργούσε πρόβλημα στην αυτοκρατορία που έχανε υγιείς νέους από την αγροτική παραγωγή, την βιοτεχνία και τον στρατό. Παράλληλα οι εικονολάτρες έφταναν στο σημείο να πιστεύουν την ίδια την εικόνα, κάτι που οδηγούσε σε ειδωλολατρικές συνήθειες, οι οποίες έδιναν μορφή στους θεούς. Το 726ΧΕ βγάζει ο Λέων Γ’ μια διαταγή να καταστραφεί το άγαλμα του Χριστού που ήταν πάνω από μια από τις πόρτες της μεγαλοπρεπούς εισόδου του αυτοκρατορικού ανακτόρου.

Ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Γερμανός και ο Πάπας Γρηγόριος Β’ της Ρώμης, αντιτάχτηκαν σθεναρά στην τακτική του Αυτοκράτορα, ενώ στην Ελλάδα και στα νησιά του Αιγαίου Πελάγους ξέσπασε μια επανάσταση που απέβλεπε στην υπεράσπιση των εικόνων.

Η επανάσταση αυτή κατεστάλη πολύ γρήγορα, όλες οι πραγματείες υπέρ της εικονομαχίας κατεστράφησαν διαχρονικά από τους εικονολάτρες και πολύ λίγες πληροφορίες υπάρχουν.

Ένας σχολιαστής γράφει για το σχετικό άρθρο
(http://www.metafysiko.gr/forum/archive/index.php/t-2523.html)

Το άρθρο που παρέθεσες beetlejuice, το είχα διαβάσει παλαιότερα και μου είχε κάνει μεγάλη εντύπωση. Ψάχνοντας στοιχεία για την «επανάσταση των Ελλαδικών» του 727 μ.Χ. και για την ορθότητα του κειμένου, βρήκα την εξής αναφορά στη μελέτη του William Miller, «H Eλλάς επί των Βυζαντινών» (1904, επανεκδόθηκε το 1993 από τις εκδόσεις «Ελεύθερη Σκέψις»):

«Η διάδοση του Χριστιανισμού στην Ελλάδα διευκολύνθηκε από την αφομοίωση ειδωλολατρικών τύπων λατρείας. Ήταν φυσικό, φυλή εθισμένη επί αιώνες να συνδέει την τέχνη προς τη θρησκεία και να τοποθετεί αγάλματα στους ναούς των θεών, με ιδιάζουσα στοργή να αποδεχτεί την έκθεση των αγίων εικόνων στις εκκλησίες. Γι’ αυτό το διάταγμα του Λέοντος Γ’ [δηλ. η κατάργηση της προσκύνησης των εικόνων], η αρμενική καταγωγή του οποίου ίσως τον έκανε περισσότερο αντιπαθή στους Έλληνες, προσέκρουσε σε φανατικότατη αντίσταση στην Ελλάδα.
Έκρηξη του ηφαιστείου της Θήρας ερμηνεύτηκε ως σημείο δυσαρέσκειας του θείου για τις πράξεις του Λέοντα. Επίσης ο Πάπας με τις δύο δριμείς επιστολές προς τον Λέοντα, πιθανώς ενθάρρυνε τον σάλο στην Ελλάδα. Το 727 ξέσπασε εξέγερση – που αποδεικνύει τις δυνάμεις της Ελλάδας εκείνης της εποχής. Οι Ελλαδικοί και οι ναυτίλοι των Κυκλάδων εξόπλισαν στόλο με επικεφαλής κάποιον Στέφανο και βοηθούμενοι από τον αξιωματικό του αυτοκρατορικού στρατού Αγαλλιανό, ανέδειξαν αυτοκράτορα ορθόδοξο [δηλ. «εικονολάτρη»] κάποιον Κοσμά και κίνησαν προς την Κωνσταντινούπολη.
Το υγρό πυρ συνέτριψε τα πλοία των εξεγερθέντων. Ο Αμάλλιαγος, βλέποντας τον επικείμενο θάνατο, πήδησε στη θάλασσα, ενώ ο Στέφανος με τον Κοσμά φονεύτηκαν. Δεν γνωρίζουμε ποια τιμωρία επιβλήθηκε στους Έλληνες, όμως ξέρουμε ότι ο Λέοντας στέρησε από τον Πάπα την δικαιοδοσία της Ελλάδας και την έδωσε στην Κωνσταντινούπολη.» [σελ. 16-17]

Τα ίδια αναφέρει και ο Γιάννης Κορδάτος στον 7ο τόμο της «Μεγάλης Ιστορίας της Ελλάδος».
Ο Ι. Βογιατζίδης στο άρθρο του «Η θέσις της κυρίως Ελλάδος εντός του Βυζαντινού κράτους» (Επετηρίς Εταιρίας Βυζαντινών Σπουδών, τόμ. 19, 1949) γράφει:
«Η επανάσταση του 727 μ.Χ. είχε βαθύτερα αίτια από την εικονοφιλία των Ελλαδιτών. Κυρίως είχε να κάνει με τη δυσαρέσκειά τους λόγω του παραγκωνισμού του ελλαδικού χώρου και της αντιμετώπισής του ως επαρχίας».
Η πηγή για το κίνημα των Ελλαδικών είναι η χρονογραφία του Θεοφάνη (9ος αι.).

Συγκρίνοντας τα δύο κείμενα διαπιστώνουμε κραυγαλέες διαφορές:
1) Σύμφωνα με το πρώτο κείμενο, οι Ελλαδίτες εξεγέρθηκαν διότι επεδίωκαν την ανεξαρτησία τους από το Ρωμαϊκό κράτος και την διατήρηση της εθνικής θρησκείας.
Οι γνωστές πηγές όμως αναφέρουν ότι οι Ελλαδικοί, με παρότρυνση του Πάπα, αντιτάχθηκαν ως εικονολάτρες, στην εικονομαχική πολιτική του Λέοντος Γ’ του Ίσαυρου. Και σίγουρα τα αίτια ήταν και κοινωνικοπολιτικά, γιατί η ευρύτερη μεταρρύθμιση που επέβαλλε ο Λέων (γνωστή από το θρησκευτικό της κομμάτι ως «Εικονομαχία») παραγκώνιζε τις βαλκανικές επαρχίες του κράτους και ευνοούσε την ενίσχυση των ανατολικών επαρχιών και τη δημιουργία μεθοριακού εθνικού στρατού (τους περίφημους Ακρίτες) που εκείνη την εποχή επωμίζονταν το βάρος της Αραβικής επίθεσης (δεν είναι τυχαίο ότι αυτοί οι πληθυσμοί, πιο επηρεασμένοι από την εβραϊκή ανεικονική λατρευτική παράδοση, δεν δέχονταν την προσκύνηση των εικόνων).
Ένα ακόμα σημαντικό στοιχείο είναι ο ρόλος της Παπικής έδρας. Τον 8ο αιώνα, το πατριαρχείο Ρώμης ήταν ακόμα ορθόδοξο και είχε υπό τη δικαιοδοσία του όλη την επαρχία του Ιλλυρικού (τις βαλκανικές επαρχίες) και φυσικά και τον ελλαδικό χώρο. Ο Πάπας αντέδρασε εξ αρχής στην εικονομαχική πολιτική του Λέοντα και φαίνεται ότι υποκίνησε την επανάσταση των Ελλαδιτών. Αυτό είχε σαν συνέπεια, το 732 μ.Χ., ο Λέων Γ’ να αποσπάσει τις επαρχίες του Ιλλυρικού, της Σικελίας και της κάτω Ιταλίας από το πατριαρχείο Ρώμης και να τις παραχωρήσει σε εκείνο της Κωνσταντινούπολης (να μια από τις αιτίες για το μετέπειτα σχίσμα των εκκλησιών).

2) Το πρώτο κείμενο αναφέρει ως επικεφαλής της επανάστασης τους Κόρεσο και Συνέστιο.
Ο Θεοφάνης και οι άλλες πηγές αναφέρουν τους Στέφανο, Κοσμά και Αγαλλιανό.
Μάλιστα, στο πρώτο κείμενο, ο Αγαλλιανός παρουσιάζεται ως επικεφαλής του βυζαντινού στόλου που στάλθηκε εναντίον των Ελλαδικών!

3) Ο συντάκτης του πρώτου κειμένου δεν αναφέρει τίποτα για την εκστρατεία των Ελλαδιτών στην ίδια την Κωνσταντινούπολη και τη ναυμαχία που δόθηκε εκεί. Αντιθέτως γράφει για μια ιστορική πανωλεθρία του βυζαντινού στόλου στην Εύβοια και για μια διαφορετική κατάληξη της επανάστασης, με μια μάχη που δόθηκε κοντά στη Λάρισα τον επόμενο χρόνο (728).
Τις πηγές του κειμένου του κ. Ζώπυρου δεν μπορώ να τις κρίνω, γιατί δεν τις έχω ελέγξει.
Πάντως η «βιογραφία του Ιερέα Κόρεσου» μου φαίνεται πολύ περίεργη για να είναι αληθινή. Πολύ αμφιβάλλω αν ήταν καν ιστορικό πρόσωπο.

Ένας άλλος σχολιαστής γράφει:

Για την ώρα θα παραθέσω κάποιες σκέψεις και όχι βιβλιογραφία, αν και από όσο ξέρω και έχω δεί ούτε ο Gibbon αναφέρει κάτι για το περιστατικό, ούτε ο Runciman ούτε και ο Norwich που είναι διακεκριμένοι βυζαντινολόγοι.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα που προκύπτει από την διασταύρωση των πληροφοριών είναι ότι η περίοδος που αναφέρεται το αρχικό κείμενο που παρατέθηκε συμπίπτει με την περίοδο των αναταραχών της εικονομαχίας στην οποία ο Πάπας έπαιξε ενεργό ρόλο με την αντίθεσή του στους εικονομάχους, όπως ήδη προανέφερε και ο Pertinax (σ.σ. ο προηγούμενος σχολιαστής).
Σίγουρα δεν ήταν μόνο οι λόγοι της εικονομαχίας που συντέλεσαν στην αναταραχή στον Ελλαδικό χώρο αλλά τουλάχιστον ουδέποτε εμφανίστηκε ως επίσημη δικαιολογία της επανάστασης, η «Ελληνική-Εθνική» ιδιότητα.
Επιπλέον δεν αναφέρεται πουθενά στα ιστορικά κείμενα εισβολή στον ελλαδικό χώρο από Σικελούς αλλά αντίθετα αναφέρεται επέμβαση του Λέοντα Γ στη Σικελία.

Θα ήθελα επίσης να προσθέσω ότι δυστυχώς ο ένας από τους συγγραφείς που παραθέτει για πηγή ο συγγραφέας του άρθρου και πιο συγκεκριμένα ο V. N. Zlatarski είναι γνωστός παραχαράκτης της ιστορίας που προσπαθεί να παρουσιάσει μια «πρώτο-βουλγαρική» φυλή στην περιοχή της Θράκης από τον 1 μ.Χ. αιώνα και γενικά όλα τα στοιχεία που παραθέτει αν κοιτάξετε δείχνουν «τί κακοί που ήταν οι βυζαντινοί» και ότι οι Έλληνες ήταν από την Θεσσαλία και κάτω (προσέξτε στο κείμενο που αναφέρει ότι επαναστάτησαν οι Έλληνες).
Συγγραφείς όπως ο προηγούμενος ούτε για αστείο δεν έπρεπε να ήταν στις πηγές!!:mad: Δεν θα βγάζουμε μόνοι μας τα μάτια μας!!
Επιπρόσθετα ούτε ονομάζεται ο Άραβας ή οι Άραβες που είναι οι άμεσες πηγές του Ιερέα Κόρεσου που όλως τυχαίως δεν υπάρχει καμία αναφορά σε κανένα άλλο κείμενο. Και δεν είναι δυνατόν στο Βυζάντιο όπου διακωμωδούσαν αυτοκράτορες να μην υπάρχει έστω και μια καταγραφή του γεγονότος!

Τελευταίο αλλά όχι ασήμαντο είναι το μέγεθος των αριθμών που γράφει στο κείμενο! 250.000 στρατός πρέπει να ήταν ο μισός και βάλε στρατός της αυτοκρατορίας!! Ενδεικτικά ο στρατός επί Κομνηνών πρέπει να αριθμούσε 250.000 για να αντιληφθεί ο αναγνώστης το μέγεθος του τακτικού στρατού που υπονοείται εδώ!
Όμως λογικά από τον πληθυσμό της Ελλάδας εκείνη την περίοδο ο τακτικός στρατός της περιοχής αν ενώθηκε με τους επαναστάτες, έπρεπε να αριθμεί στις 75.000. Και όχι ότι θανατώθηκαν 600.000 Έλληνες την στιγμή που όλος πληθυσμός της Ελλάδας εκείνη την εποχή με την Θράκη μαζί ήταν γύρω στο 1.000.000!! Έλεος! να ξέρουμε και τι λέμε! Μια πέτρα να πετάξουν ο καθένας, βουνό θα χτίσουν!

Για τα ονόματα και την καταγωγή των στρατηγών που αναφέρονται δεν θα κάνω πολλά σχόλια πέρα του ότι φαίνονται κατασκευασμένα. Και επιπλέον δημιουργεί τεράστια ερωτηματικά το γιατί να έχει το Βυζάντιο γότθο(?!?!?!) ναύαρχο!! Την στιγμή που οι γότθοι δεν είχαν ιδέα από πλοία και δεν υπήρχε γοτθικό κράτος στον κόσμο! Να μην αναφέρω κάν ότι οι γότθοι ήταν εχθροί του Βυζαντίου, τα ακριβώς προηγούμενα χρόνια και ότι οι βυζαντινοί τους έδωσαν το τελικό χτύπημα…

Τέσπα, να με συγχωρέσουν οι αναγνώστες για την έλλειψη πηγών, όποιος θέλει ας το ψάξει παραπέρα το θέμα…
Όπως είπα και πριν και όπως πολύ σωστά έγραψε και ο Pertinax η κύρια αιτία αναταραχής αναφέρεται ότι ήταν η εικονολατρεία στην Ελλάδα και όχι κάποια άλλη. Προφανώς υπήρχαν και δευτερεύουσες αιτίες αλλά ποτέ δεν εμφανίστηκε ως λάβαρο η εθνική θρησκεία.

και ένας τρίτος σχολιαστής προσθέτει:

Συμφωνώ απολύτως μαζί σου R-b-t3r … (σ.σ. ο προηγούμενος σχολιαστής)

Πέραν αυτού να μην ξεχνάμε και κάτι πολλή σημαντικό προς την ιστορική αλήθεια… Με την λέξη και έννοια Έλλην την εποχή της ανατολικής αυτοκρατορίας εννοούσαν τους παγανιστές.. Όπως και παλαιότερα οι Ιουδαίοι τους έλεγαν Εθνικούς. Ήταν θρησκευτικός όρος και όχι Φυλετικός. Από αυτό και μόνο μου φαίνεται παράλογο το κείμενο αυτό. Όπως και παράλογο είναι διότι οι Έλληνες με φυλετικό ορισμό από τον 6ο και πλέον αιώνα, ιδιαίτερα μετά την περίοδο του Ιουστινιανού άρχισαν να ελέγχουν σταδιακώς όλη την διοίκηση και το κράτος. Ήταν σε θέσεις κλειδιά στην Διοίκηση της αυτοκρατορίας όπως και στον Στρατό ασχέτως του ότι οι μισοί Αυτοκράτορες δεν είχαν Ελληνική καταγωγή ( ούτε και ο Ιουλιανός είχε). Από τον 6ο αιώνα και μετά, οι φυλετικώς Έλληνες καταλάμβαναν σταδιακώς τις θέσεις κλειδιά στην αυτοκρατορία και για αυτό το λόγο από τον 7-8ο αιώνα και μετά βλέπουμε όλο και λιγότερους «μή» Έλληνες αυτοκράτορες στον θρόνο. Αυτό εύκολα διαπιστώνεται…Μόνο τα ονόματα από στρατηγούς και κρατικούς λειτουργούς να κοιτάξουμε βλέπουμε το Ελληνικό στοιχείο να έχει μεγάλο ποσοστό επιρροής. Εξαιτίας των συνεχιζόμενων χαμένων εδαφών της αυτοκρατορίας το Ελληνικό στοιχείο πληθυσμιακά ήταν ολοένα και μεγαλύτερο.
Εάν τυχόν το γεγονός που αναφέρει το κείμενο ήταν σωστό, θα είχε καταρρεύσει η ίδια η αυτοκρατορία αυτομάτως.. Διότι και οι Χριστιανοί Έλληνες θα είχαν αντιδράσει. Σε μια «γενοκτονία» όπως φαίνεται να λέει το κείμενο πώς έγινε, όλο το Ελληνικό στοιχείο θα αντιδρούσε. Ανεξαρτήτως θρησκείας. Οι μισοί και πλέον Έλληνες τον 7ο αιώνα ήταν Ορθόδοξοι…Να μην το ξεχνάμε.. Οι θρησκευτικές σφαγές και ο πόλεμος κατά της παλαιάς θρησκείας (και όχι κατά της Ελληνικής καταγωγής) έγινε την περίοδο μεταξύ 3ου και 6ου αιώνα. Μετά ομαλοποιήθηκαν τα πράγματα…

Δυο λόγια ακόμη για τον Κόρεσο και τον Συνέστιο.

Φαίνεται ότι η μόνη αναφορά σε αυτούς τους δυο ιερείς του Διονύσου, ο ένας από Αρκαδία (έτσι γενικά) και ο άλλος από Αθήνα γίνεται από τον ίδιο τον Κόρεσο στην βιβλιογραφία του που έγραψε ενώ ήταν φυλακισμένος και μετά θανατώθηκε επάνω στην πυρά, ενώ αντίτυπό του διασώθηκε από τους Άραβες.
Λαμβάνοντας υπόψη ότι οι Άραβες την εποχή εκείνη ήταν Μουσουλμάνοι και κατά θρησκεία εικονοκλάστες, μάλλον δεν θα είχαν κανένα συμφέρον να διασώσουν την βιβλιογραφία του Κόρεσου ενός κατά τα ειδωλολατρικά εικονολάτρη.
Εξάλλου από την μυθολογία ο Κόρεσος ήταν επίσης ιερέας του Διονύσου στην Καλυδώνα της Αιτωλίας -https:// books. google.ca /books?id=vIQTAAAAYAAJ&pg=PA25&lpg=PA25&dq= %CE%BA%CE%BF%CF%81%CE%B5%CF%83%CE%BF%CF%82+%CE%BA%CE%B1%CE%BB%
CE%BB%CE%B9%CF%81%CF%81%CF%8C%CE%B7&source=bl&ots=RqNptaZnrK&sig=
vWmMn0VVGVdpHfHlxwxijVfV4HI&hl=en&sa=X&ved=
0ahUKEwie-u_7go7SAhVo1oMKHVGIA6oQ6AEIPDAE#v=onepage&q=
%CE%BA%CE%BF%CF%81%CE%B5%CF%83%CE%BF%CF%82%20%CE%BA%CE%B1%CE
%BB%CE%BB%CE%B9%CF%81%CF%81%CF%8C%CE%B7&f=false

Για το όνομα «Συνέστιος» επισης δεν υπάρχει τίποτα, βρίσκεται όμως υπό μορφή επιθέτου σε πολλά κείμενα, αλλά ως όνομα δύσκολα να εντοπιστεί «https://books.google.ca/books?id=4wdJAQAAMAAJ&pg=PA69&lpg=PA69&dq=
%CE%A3%CF%85%CE%BD%CE%AD%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%BF%CF%82&
source=bl&ots=qh7ZwyK95m&sig=M0Vq-wQOeGSnL9DejeGYNElbT-4&hl=en&sa=X&ved=
0ahUKEwiOz4OPhY7SAhUBxYMKHVzLAG4Q6AEITjAI#v=onepage&q=
%CE%A3%CF%85%CE%BD%CE%AD%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%BF%CF%82&f=false

Το συμπέρασμα βγαίνει από μόνον του… καμιά επανάσταση δεν φαίνεται να έλαβε χώρα για την ανεξαρτησία της Ελλάδας από τους Βυζαντινούς. Μια εξέγερση των εικονολατρών έγινε κατά τον εμφύλιο σπαραγμό των Χριστιανών, που οδήγησε σε ορισμένα κέρδη της παπικής εκκλησίας με μόνιμο χαρακτήρα. Αλλά αυτό δεν είναι το αντικείμενο αυτής της ανάλυσης.
Απλά υπάρχουν πολλοί που αρέσκονται στην παραποίηση ή την απόκρυψη αποδεικτικών στοιχείων.

Ο ξυνέστιος Δίας ας είναι καλά! Αυτοί δεν έχουν συνειδητοποιήσει την πραγματικότητα, όντας φανατικοί,  κάνουν περισσότερο κακό από καλό.

Η Ιστορία των Μειονοτήτων της Κωνσταντινούπολης μέσα από τα Επαγγέλματα

του διεθνολόγου Βύρωνα Ματαράγκα, Ph.D.
Αναδημοσίευση από: flashnews.gr

Προ ημερών έγινε εδώ στην Κωνσταντινούπολη μία ενδιαφέρουσα παρουσίαση βιβλίου.

http://flashnews.gr/post/228017/h-istoria-twn-meionothtwn-ths-kwnstantinoypolhs-mesa-apo-ta-epaggelmata

Το εξώφυλλο του βιβλίου

 

Πρόκειται για το βιβλίο της Ρίτας Εντέρ, νεαράς  δικηγόρου, Αρμένισας της Τουρκίας, με θέμα («Kolay Gelsin» Meslekler ve Mekanlar) τουτέστι μεθερμηνευόμενον (« Καλή ευκολιά» (ι) Επαγγέλματα και Επαγγελματικοί Χώροι) από τις Εκδόσεις İletişim.

Πρόκειται για την συλλογή συνεντεύξεων που πήρε η νεαρά δικηγόρος Αρμένισα της Τουρκίας από καταστηματάρχες παλαιών καταστημάτων της Κωνσταντινούπολης, όπως ο Ηλίας Αβράμογλου, στον οποίο περιήλθε το κατάστημα που ίδρυσε ο παππούς του πριν από εβδομήντα-πέντε (75) χρόνια, ο Τζελαλεττίν Μπενλί, ο οποίος διατηρεί κατάστημα στο Πέρα  εδώ και πενήντα-επτά (57) χρόνια, ο Φεριντούν Ντορτλέρ, ο οποίος διατηρεί κατάστημα στο Πέρα, (ιι) το οποίο λειτουργεί από το 1926, ο Σεβάν Νιζαμιάν, ο οποίος από δέκα-τεσσάρων (14) εργάζεται σε ένα κατάστημα εμπορίας καρφιών στην περιώνυμη Κλειστή Αγορά(Kapalı Çarşı) εδώ στην Κωνσταντινούπολη, ο Αντώνης Παριζιάνος, (ιιι) Φιλόλογος, ο οποίος επί σαράντα (40) χρόνια δίδαξε Ελληνική γλώσσα και λογοτεχνία στα παιδιά της ομογένειας εδώ στην Κωνσταντινούπολη, ο Γιάννης Παπαγεωργίου, ο οποίος κληρονόμησε το συνεργείο αυτοκινήτων στο Παγκάλτη (Pangaltı) (iv) από τον πατέρα του, ο Γιάννης Χούτου, ο οποίος, αφού εργάσθηκε ως βαφέας φιαλών αερίου στην εταιρεία «Αϋγκάζ” ( AYGAZ) , τα τελευταία τριάντα-ένα (31) χρόνια υπηρετεί ως «καντηλανάφτης» στην Εκκλησία του Ταξιάρχη στο Μέγα Ρεύμα (Arnavutköy) (v),  ο Γιάννης Βλαχόπουλος, ο οποίος, σε ηλικία 10 ετών, άρχισε να βοηθάει τον παππού του στις αγροτικές εργασίες του και στη συνέχεια, έγινε τεχνικός εγκαταστάσεων καλοριφέρ, ειδικός στις θερμάστρες, στις υδραυλικές εγκαταστάσεις κτλ, ο Κώτσος (Κώστας) Θεοδωρίδης, ο οποίος εδώ και εξήντα (60) χρόνια εργάζεται ως λογιστής κ.α.

Οι συνεντεύξεις ελήφθησαν από ανθρώπους, οι οποίοι άσκησαν ή εξακολουθούν ακόμα να ασκούν επαγγέλματα όπως του  καπελά, του κορσετζί, του παπλωματά, του στρωματά, του ειδικού στην τοποθέτηση και επιδιόρθωση πολυελαίων και πολυφώτων, του κατασκευαστή και εμπόρου καρφιών, του παλαιοβιβλιοπώλη, του χρυσοχόου, του επιδιορθωτή κονδυλογράφων, του παρασκευαστή και πωλητή τουρσιών, του επιδιορθωτή γραμμοφώνων, του επιδιορθωτή τσαντών, του χρυσοχόου, του επιδιορθωτή ομπρελλών, του φωτογράφου, του ψαρά, του κρεοπώλη, του ράφτη, του κτίστη (οικοδόμου), του κατασκευαστή και πωλητή αμυγδαλωτών, του κουραμπιετζή, του πωλητή γιαουρτιού, του μουσικού κηδειών, του αιτησιογράφου, του βιβλιοδέτη, του συλλέκτη γραμματοσήμων, του επιδιορθωτή γραφομηχανών, του παλαιοπώλη, του πατσατζή, του καντηλανάφτη, του τεχνίτη μολυβδώσεων, του επεξεργαστή φύλλου πίττας κ.α.

Αυτά και άλλα παρόμοια επαγγέλματα, η άσκηση των οποίων προϋπέθετε την γνώση μιάς  «τέχνης» έχουν εξαφανισθεί. Κάποια άλλα επαγγέλματα εξακολουθούν ακόμα να ασκούνται, ενώ κάποια άλλα άλλαξαν μορφή και περιεχόμενο.

Οι καμπάνες των εκκλησιών είναι πλέον ηλεκτρικές. Λειτουργούν με το ηλεκτρικό ρεύμα. Πατάς ένα κουμπί και κτυπάνε! Έτσι, η δουλειά του καντηλανάφτη έχει περιορισθεί.

Ο κορσετζής εξαφανίστηκε διότι, από τις αρχές της δεκαετίας του 1960, οι γυναίκες έπαυσαν πλέον να φοράνε τον κορσέ, που «έσφιγγε» την κοιλιά της γυναίκας και την έδειχνε πιο λεπτή!

Οι επιδιορθωτές κονδυλογράφων, γραμμοφώνων, ομπρελλών και γραφομηχανών έχουν χάσει το αντικείμενο εργασίας τους.

Παρομοίως και οι επιδιορθωτές τσαντών, καθότι, στις ημέρες μας, μετά από την παρέλευση του χρόνου φθοράς της τσάντας, αυτή εγκαταλείπεται στα……..αζήτητα, διότι συχνά η αγορά καινούργιας τσάντας στοιχίζει φθηνότερα από ότι η επιδιόρθωση της παλιάς…………

Ο παπλωματάς και ο στρωματάς περιέπεσαν και αυτοί σε αχρησία, καθότι τα προϊόντα αυτά παράγονται πλέον μαζικά από τις βιοτεχνίες.
Κάποτε, λέει ο Ισάκ Τζαν Κοέν, πολυελαίους είχαν μόνο τα Ανάκτορα (του σουλτάνου). Ο παππούς του έφτιαχνε τους πολυελαίους των Ανακτόρων. Έξω από τα Ανάκτορα δεν υπήρχε δουλειά. Ήταν πολύ σπάνιο κάποιος να αγοράσει ένα πολύφωτο για το σπίτι του!
Γι΄αυτό, εκμυστηρεύεται ο Ισάκ Τζαν Κοέν, δύσκολα βρήκε κοπέλα να παντρευτεί, διότι κανένας Εβραίος δεν του έδινε την κόρη του σκεπτόμενος «πως αυτός θα ζήσει την κόρη μου;  Φτιάχνοντας πολύφωτα»;

Σήμερα η δουλειά του περιορίσθηκε στην επιδιόρθωση παλαιών πολυελαίων.

Ο πωλητής γιαουρτιού, ο γιαουρτσής, ήταν ένας γραφικός επαγγελματίας, ο οποίος έφερε στους ώμους  του ένα ξύλο, από τα άκρα του οποίου εκρέμοντο δύο ταγάρια γεμάτα φρέσκο γιαούρτι. Έμοιαζε με ζυγαριά!

Περιφερόταν στις γειτονιές της Πόλης φωνάζοντας: « Ο γιαουρτσής. Έχω ωραίο φρέσκο γιαούρτι»!

Στην εποχή των Μεγαλοκαταστημάτων (Super Markets) και των Εμπορικών Κέντρων, που να βρει στον ήλιο μοίρα ο καϋμένος ο γιαουρτσής.

Η εξαφάνιση κάποιων επαγγελμάτων, επισημαίνει η συγγραφέας, συνδέεται άμεσα με την πληθυσμιακή μείωση των μειονοτήτων της Τουρκίας και συγκεκριμένα των Ελλήνων, των Αρμενίων και των Εβραίων.

Όπως αναφέρει η συγγραφέας, ο  Ρωμιός, δηλαδή ο Έλληνας της Κωνσταντινούπολης, ήταν μάστορας  «usta» (με την έννοια του δεξιοτέχνη), ο Αρμένης ήταν τεχνίτης  «zanaatçı»  (με την έννοια του κατόχου επαγγέλματος- τέχνης) και ο Εβραίος ήταν (και είναι) έμπορος «tüccar».

Μέσα από τις αφηγήσεις των επαγγελματιών, από τους οποίους πήρε συνέντευξη η συγγραφέας, προκύπτουν ενδιαφέρουσες πληροφορίες για την κοινωνική ζωή των μειονοτικών στην Κωνσταντινούπολη σε άλλες περασμένες- αλλά όχι ξεχασμένες- εποχές.

Τα έτη 1955-1960 το επάγγελμα του κομμωτή ήταν μονοπώλιο των μη-μουσουλμάνων, δηλαδή των μειονοτικών, λέει ο Οσμάν Νταμαρλή, ο οποίος μαθήτευσε στο κομμωτήριο της μητέρας του από ηλικίας 14 ετών. Η δε μητέρα του μαθήτευσε σε δύο Ρωμιούς κομμωτές, τον Κώτσο, δηλαδή τον Κώστα, και τον Νίκο.

Τα χρόνια εκείνα, οι γυναίκες περιποιούντο την κόμμωσή τους προκειμένου ακόμα και να επισκεφτούν μία φίλη τους.

Στα σαλόνια των κομμωτηρίων στο Μόδι (Moda), συνοικία της Χαλκηδώνος (Kadıköy) στην ασιατική πλευρά της  Κωνσταντινούπολης, οι μεσήλικες κυρίες μιλούσαν Οθωμανικά Τουρκικά, δηλαδή χρησιμοποιούσαν λέξεις αραβικές και περσικές, αλλά η συμπεριφορά τους ήταν πλήρως κεμαλική (vi). Αυτό ήταν το αντιπροσωπευτικό πνευματικό επίπεδο των παλαιών κατοίκων του Μοδιού.

Κάποτε, λέει η κυρία Κάτια (υποκοριστικό της Κατερίνας), που είναι  καπελού και διατηρεί, εδώ και 56 χρόνια, κατάστημα καπέλων μέσα στη Στοά Χατζόπουλου επί της λεωφόρου Ανεξαρτησίας,  το Πέρα ήταν ένα «μικρό Παρίσι». Ούτε οι άνδρες, ούτε οι γυναίκες κυκλοφορούσαν δίχως καπέλο.

Το καπέλο ήταν ένα στοιχείο της προσωπικότητας του ατόμου.

Όταν ένας κύριος συναντούσε στον δρόμο μία κυρία, την χαιρετούσε υψώνοντας το καπέλο από το κεφάλι του με το δεξί του χέρι.

Ήταν αδιανόητο να πάει κανείς στην εκκλησία δίχως καπέλο.

Οι άνδρες μπαίνοντας στην εκκλησία, έβγαζαν το καπέλο τους. Οι γυναίκες δεν είχαν αυτή την υποχρέωση.

Τότε τα νυφικά περιείχαν υποχρεωτικά καπέλο. Η νύφη έπρεπε να φορά καπέλο. Τώρα όχι, συμπληρώνει με νόημα η κυρία Κάτια.
Η εικονιζομένη στο εξώφυλλο του βιβλίου ραπτομηχανή ήταν ένα εργαλείο απαραίτητο σε κάθε σπίτι. Ενθυμούμαι ότι η μητέρα μου είχε στο σπίτι μας μία ραπτομηχανή SINGER, όπως και οι θείες μου.

Σήμερα είναι ένα ……..μουσειακό κειμήλιο.

Ακριβώς κατά τούτο παρουσιάζει ενδιαφέρον το βιβλίο της Ρίτας Εντέρ, καθότι, ένεκα της παρελεύσεως  του χρόνου, τα άτομα, τα οποία αποτελούν πηγή πληροφοριών για τις περασμένες εποχές, σιγά-σιγά φεύγουν από τον μάταιο τούτο κόσμο!!!

Με την έρευνά της αυτή, η Ρίτα Εντέρ μας μεταφέρει ενδιαφέρουσες πληροφορίες για εποχές, τις οποίες η ίδια δεν έζησε, καθότι είναι ηλικίας μόλις τριάντα (30) ετών.

Όπως γράφει στον πρόλογο του βιβλίου της ,οφείλει πολλά στις αφηγήσεις του παππού της, της γιαγιάς της και των γονέων της.
Εν κατακλείδι, στον Γαλατά (Karaköy),το λιμάνι της Κωνσταντινούπολης, τα Ισπανικά των Εβραίων (vii),  στο Πέρα τα Ελληνικά, στην Κλειστή Αγορά τα Αρμένικα και τα  Αραμαϊκά (viii) δεν ακούγονται πλέον!

Η Κωνσταντινούπολη, μία μεγαλούπολη των 20 εκατομ. κατοίκων, έχασε την παραδοσιακή πολυγλωσσία της, που ήταν το ουσιωδέστερο στοιχείο της πολιτιστικής κληρονομίας της.

(i) Κατά λέξη σημαίνει «να (σου) έλθουν εύκολα». Πρόκειται για ευχή, την οποία οι Τούρκοι ευρέως χρησιμοποιούν. Την απευθύνουν σε εκείνον, ο οποίος την στιγμή εκείνη κάτι κάνει, ασχολείται με κάτι, έχει μία απασχόληση. Μπορεί να είναι εργόχειρο, καλλιτεχνική δημιουργία, τεχνική εργασία, πνευματική εργασία, χειρονακτική εργασία, οτιδήποτε. 
Στα ελληνικά η αντίστοιχη ευχή είναι «Καλή Δύναμη».

  (ii) Πέρα ή Σταυροδρόμι. Στα τουρκικά Beyoğlu. Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1960 σχεδόν το σύνολο των καταστημάτων στη συνοικία αυτή ανήκαν σε Ρωμιούς (δηλαδή Έλληνες), Αρμένιους και Εβραίους, δηλαδή σε μειονοτικούς. Κάποιες ελληνικές επωνυμίες εξακολουθούν να υφίστανται παρά το γεγονός ότι οι ιδρυτές και κάποτε ιδιοκτήτες των επιχειρήσεων αυτών απεδήμησαν εις Κύριον εδώ και πολύ καιρό. Π.χ. η Στοά Χατζόπουλου, η εταιρεία ορθοπεδικών ΚΗΦΙΔΗ, ο οποίος ήταν φίλος του πατέρα μου, τα ανθοπωλεία ΣΑΠΟΥΝΤΖΑΚΗ (και ο Σαπουντζάκης ήταν φίλος των γονέων μου), τα ζαχαροπλαστεία ΒAYLAN (εξακολουθούν να ανήκουν  σε ομογενή) και  LEBON (οι κατιόντες του ιδιοκτήτη αυτού ζουν στην Αθήνα) κ.α.

(iii)  Σήμερα είναι ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Υποστήριξης Ρωμαίϊκων Κοινοτικών Ιδρυμάτων (ΣΥΡΚΙ). 

(iv)  Συνοικία στην ευρωπαϊκή πλευρά της Κωνσταντινούπολης. Γειτνιάζει με το Σίσλι, το Κούρτουλους (Ταταύλα), και το Φερίκιοϊ (Δώδεκα Απόστολοι). Παλαιότερα εκεί ζούσαν πολλοί Λεβαντίνοι (Χριστιανοί Ρωμαιοκαθολικοί), Αρμένιοι, Έλληνες και Εβραίοι. Σήμερα, στην συνοικία αυτή εξακολουθούν να κατοικούν Αρμένιοι και ελάχιστοι Έλληνες.

 (v) Ιερός Ναός Παμμεγίστων Ταξιαρχών Μεγάλου Ρεύματος. Στην ευρωπαϊκή (δυτική) ακτή του Βοσπόρου.

(vi)  Δηλαδή, εξευρωπαϊσμένη, εκδυτικισμένη, στην γραμμή των όντως καινοτόμων, εκσυγχρονιστικών μεταρρυθμίσεων του Κεμάλ Ατατούρκ.

(vii)  Οι Εβραίοι της Τουρκίας είναι ισπανόφωνοι, καθότι είναι οι απόγονοι των Εβραίων, που απελάθηκαν από την Ισπανία το 1492 με διαταγή της Βασίλισσας Ισαβέλλας της Καθολικής (Isabela la Catόlica) και του Μεγάλου Φερδινάνδου (Ferdinando el Gran).  

 (viii) Aραμαϊκά ομιλούν οι Σύριοι Χριστιανοί (Süryani). Είναι η γλώσσα, στην οποία τελείται η Θεία Λειτουργία τους και οι λοιπές Ιερές Ακολουθίες τους.

Συμ. Σύνταξης: Το άρθρο έχει διαχρονική αξία κατά την άποψη της ιστοσελίδας. Αποτελεί ντοκουμέντο, ακόμη και για αυτούς πο δεν έχουν την δυνατότητα να διαβάσουν το βιβλίο. Στις 1448 λέξεις του, μπορεί ο αναγνώστης να κάνει έναν περίπατο στην οικονομική αναδιάρθρωση της κοινωνίας, με βασικό παράδειγμα την Κωνσταντινούπολη, ενώ είναι δυνατή η προσβάση των μαθητών που ενθαρρυνόμενοι από τους εκπαιδευτές τους, θα ερευνήσουν την δημιουργία επαγγελμάτων μέσα από τις κοινωνικές ανάγκες, σε διάφορες περιόδους της ανθρώπινης ιστορίας, στο διαδίκτυο. Το ύφος της γλώσσας διατηρήθηκε από ελάχιστο σεβασμό προς τον συγγραφέα του.

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ η πρωτεύουσα της Μακεδονίας – 2

1ο ΜΕΡΟΣ

Το 1908 η κακή σοδειά φέρνει μια από τις χειρότερες οικονομικές κρίσεις και πιθανότατα συντελεί στο ξέσπασμα της νεοτουρκικής επανάστασης, που πρώτα εκδηλώνεται στο Μοναστήρι και μετά στη Θεσσαλονίκη (23 Ιουλίου 1908).

Στα 1908 τα 2/3 του πληθυσμού της πόλης μόλις που μπορούν να προμηθευτούν την αναγκαία τροφή για τις οικογένειες τους. Ένα χρόνο αργότερα οι εξαγγελίες ελευθερίας, ισότητας, ανεξιθρησκίας και παροχής Συντάγματος, μετατρέπονται σε μεταπρατικές σχέσεις, κυρίως με το γερμανικό κεφάλαιο. Οι βαλκανικοί πόλεμοι επιφέρουν σημαντικές αλλαγές σε όλη τη βαλκανική χερσόνησο και η Θεσσαλονίκη γίνεται τμήμα του ελληνικού κράτους.

Σε καταγραφή του 1910 τα ξένα σχολεία που λειτουργούν είναι: (1) Το Lycee ιδρυμένο από τη Γαλλική Λαϊκή Αποστολή, (2) Η σχολή των Φρερ ( Ecole des Freres de Saint Vincent de Paul), (3) Παρθεναγωγείο του ιδίου τάγματος (Ecole des Filles Dirigee par des Seurs de Saint Vincent de Paul), (4) Παρθεναγωγείο με νηπιαγωγείο, το γνωστό «Καλαμαρί», (5) Σχολείο και οικοτροφείο του τάγματος των Λαζαριστών, (6) Ιταλική πρακτική και εμπορική σχολή «Ουμβέρτος Α’», με προπαρασκευαστική σχολή τη Βασιλική Σχολή Αρρένων, (7) Ιταλική Βασιλική Σχολή Θηλέων, με επαγγελματικό τμήμα, (8) ιταλικό δημοτικό σχολείο θηλέων με νηπιαγωγείο, (9) ιταλική εσπερινή σχολή ιχνογραφίας, (10) δημοτική σχολή θηλέων της πριγκίπισσας Υολάνδης, της εταιρείας Dante Aligihieri, (11) ιταλική επαγγελματική σχολή θηλέων, (12) Γερμανική Σχολή με τμήμα Ανωτέρας Γερμανικής Σχολής, (13) Αμερικανική Γεωργική Σχολή.

Στα περισσότερα απ’ τα σχολεία αυτά, εκτός από τα παιδιά των ιδρυτικών εθνοτήτων, πήγαιναν και παιδιά των ευπόρων τάξεων, παρακινούμενοι από το νεωτεριστικό πνεύμα της εποχής και την κυριαρχία της δυτικής κουλτούρας και οικονομίας, αλλά και παιδιά μεσαίων στρωμάτων, σε επαγγελματική κατεύθυνση, καθόσον η εξειδίκευση της εργασίας ήταν αναγκαιότητα της εποχής, αφού τα μέσα παραγωγής άλλαζαν και η οικονομία έμπαινε σε βιομηχανική φάση. Έμφαση επίσης δόθηκε και στον θρησκευτικό προσηλυτισμό των παιδιών φτωχών στρωμάτων. (http://web.auth.gr/virtualschool/1.4/Praxis/KotinisThessaloniki.htm)

Το 1912, η εβραϊκή κοινότητα είναι η μεγαλύτερη της πόλης και επηρεάζει την οικονομική λειτουργία και τις κοινωνικές και πολιτικές αλλαγές. Είναι χαρακτηριστικό ότι το φιλελεύθερο πνεύμα των μεταρρυθμίσεων των τελευταίων οθωμανικών χρόνων επέτρεψε στους Θεσσαλονικείς Εβραίους να δημιουργήσουν τη σημαντικότερη οθωμανική Εργατική Σοσιαλιστική Ομοσπονδία, πιο γνωστή από τον τίτλο της,στην ισπανοεβραϊκή γλώσσα, σαν «Φενταρασιόν», το 1909, και να επιβάλουν όπως η πόλη και κυρίως το λιμάνι να παραμένουν κλειστά το Σάββατο. Μετά την απελευθέρωση οι Εβραίοι της πόλης αναγνωρίστηκαν ως ισότιμοι Έλληνες πολίτες. Η υποστήριξη της Ελλάδας για την ίδρυση εβραϊκού κράτους στην Παλαιστίνη, αλλά και η φροντίδα της τοπικής διοίκησης για τα θύματα της πυρκαγιάς του 17, που έπληξε κυρίως τις εβραϊκές συνοικίες, ενίσχυσαν τις καλές σχέσεις (http://web.auth.gr/virtualschool/1.4/Praxis/KotinisThessaloniki.htm)

Στις 18 του Μάρτη 1913 ο βασιλιάς Γεώργιος Α’ δολοφονήθηκε «κατά λάθος», σε ηλικία 68 χρονών, από έναν Βούλγαρο τουρίστα στη Θεσσαλονίκη (
http://glucksburg.heindorffhus.dk/frameGreece.htm
).
Στο βιβλίο του Κώστα Τομανά «Οι Κάτοικοι της παλιάς Θεσσαλονίκης» (Εξάντας, 1992, σελ.141) αναφέρεται ότι ο Αλέξανδρος Σχινάς δολοφόνησε στις 5 Μαρτίου 1913 τον βασιλιά Γεώργιο Α’ (σ.σ.: μάλλον η διαφορά οφείλεται στη σχέση Ιουλιανού και Γρηγοριανού ημερολογίου, η οποία έχει μια διαφορά 13 ημερών- ο αναγνώστης μπορεί να συνάγει τη διαφορά αυτή από το γεγονός ότι 7 Ιανουαρίου του Γρηγοριανού είναι 25 Δεκεμβρίου του Ιουλιανού ημερολογίου). Ο συγγραφέας τον αναφέρει ως «αχαΐρευτο αιώνιο φοιτητή» και κατά την ομολογία της βραχύχρονης αρραβωνιαστικιάς του αλλά και φίλης του συγγραφέα (ο ίδιος, πτυχιούχος Φυσικομαθηματικής του ΑΠΘ, αναφέρει ότι τον επισκεπτόταν στο φροντιστήριό του) δασκάλας Βερενίκης, ήταν… ανισσόροπος. Τον Σχινά αναφέρει και άλλη μια πηγή (
http://www.answers.com/topic/george-i-of-greece), που τον χαρακτηρίζει αναρχικό. Ο Σχινάς, Βολιώτης στην καταγωγή, βασανίστηκε και αυτοκτόνησε ενώ ήταν στα χέρια της Ασφάλειας. (http://www.answers.com/topic/constantine-i-of-greece)

Η δημοσιογραφία, όπως η εκπαίδευση, αποτελεί δείκτη της στροφής προς τη νεωτερικότητα στα τέλη του 19ου αι. και στις αρχές του 20ου. Ως τα 1896 μόνο μια ελληνική, μια ισραηλιτική και το επίσημο οθωμανικό δελτίο κυκλοφορούν στην πόλη. Η «Μακεδονία» του Κ. Βελλίδη ιδρύεται και κυκλοφορεί στα 1911. Το 1912 εκδίδονται 16 εφημερίδες (2 στα γαλλικά, 5 στα ισπανοεβραϊκά, 4 στα ελληνικά, 3 στα τουρκικά, 1 στα βουλγαρικά και 1 στα ρουμανικά) (Μοσκώφ, 1988: 326).

Η κύρωση της συνθήκης του Βουκουρεστίου στις 10-8-1913, που επισφράγισε την οριστική ενσωμάτωση της Θεσσαλονίκης και της Νότιας Μακεδονίας στην Ελλάδα (Βακαλόπουλος, Απ., 1985) αποτελεί την τελευταία σελίδα της ιστορίας της ελληνικής κοινότητας για την περίοδο της Τουρκοκρατίας και την αρχή μιας νέας. (Χάρτες και συμφωνία μπορεί να δει ο αναγνώστης εδώ)

Η πρώτη επίσημη απογραφή ήταν η ελληνική του Απριλίου του 1913 στην οποία καταγράφηκαν 39.956 Έλληνες, 61.439 Εβραίοι, 45.867 μουσουλμάνοι, 6.263 Βούλγαροι και 4.364 λοιπών εθνοτήτων. Σύνολο 157.889 κάτοικοι. Η Θεσσαλονίκη είναι λίγο πριν την απελευθέρωσή της μια «μητρόπολη», το μεγαλύτερο κέντρο της οθωμανικής αυτοκρατορίας στην Ευρώπη, το τρίτο λιμάνι μετά την Κωνσταντινούπολη και τη Σμύρνη. Στη Μακεδονία δεύτερη πόλη έρχεται το Μοναστήρι με 50.000 περίπου άτομα. Ακολουθούν οι Σέρρες, η Δράμα, η Βέροια, η Καβάλα, τα Γιαννιτσά με περίπου 20.000 άτομα. Στη Σερβία το Βελιγράδι μόνο πλησιάζει τις 100.000 κατοίκους και ίσως η Σόφια στη Βουλγαρία. Την ίδια εποχή η Αθήνα μόνη της έχει μόλις 140.000 άτομα. (http://web.auth.gr/virtualschool/1.4/Praxis/KotinisThessaloniki.htm)

Στις αρχές του 20ου οι εργάτες της πόλης ανέρχονται στις 25.000. Από αυτούς οι 12.000 απασχολούνται στη βιομηχανία. Περίπου 3.000 είναι εργάτες της γης, 2.000 εργάτες οικοδομών, και άλλες 2.000 στο λιμάνι (σ.σ.: το 8% των εργατών της πόλης με τακτική εργασία). Περίπου 5.000 με 10.000 άτομα εργάζονται στην πόλη ως οικιακό προσωπικό. Υπερδιπλάσιοι απ’ όλους αυτούς ήταν εκείνοι που καθημερινά πάσχιζαν στους δρόμους της πολύβουης πόλης για το μεροκάματο είτε ως μικροπωλητές είτε ως «χαμάληδες» είτε ως ευκαιριακοί εργάτες σε βιοτεχνίες και κάθε άλλου είδους δουλειά. Σ’ όλες αυτές τις ομάδες ανήκουν χριστιανοί, εβραίοι και μουσουλμάνοι συμπολίτες των κατώτερων στρωμάτων. Πριν προσεγγίσουμε τις εκδηλώσεις της καθημερινότητάς τους ας δούμε μερικά οικονομικά μεγέθη που καθόριζαν την ποιότητα ζωής κάθε κοινότητας.

Ο καλλιεργητής της γης εισπράττει κάτι λιγότερο από το μισό της παραγωγής του, αν είναι κολλήγος και δουλεύει σε μεγαλοτσιφλικάδες (κυρίως Τούρκους) του κάμπου. Αν είναι ελεύθερος καλλιεργητής, δικαιούται μόνο το 65%-70% της παραγωγής του. Το ημερομίσθιο του ανειδίκευτου εργάτη είναι, στα 1820 40-50 παράδες. Ο εργάτης της γης, εισπράττει μόνο 16 – 20 παράδες ημερομίσθιο. Οι 50 παράδες εκείνης της εποχής αντιστοιχούν σε 1,25 χρυσά φράγκα και σε : 4,1 κιλά ψωμί , 4,1 κιλά γάλακτος, 1,5 κιλά κρέας και σε 0,1 ζευγάρια παπούτσια. Μόνο μετά την νεοτουρκική επανάσταση (10-23 Ιουλίου 1908) και τις απεργίες που ακολούθησαν, βελτιώθηκαν τα ημερομίσθια κατά 30-50 παράδες φτάνοντας την ισοτιμία των 2 χρυσών φράγκων και αντιστοιχώντας σε 4,1 κιλά ψωμί, 4,1 κιλά γάλακτος, 1 κιλό κρέας και 0,3 ζευγάρια παπούτσια (Μοσκώφ, 1988: 272). Ορισμένα επαγγέλματα είχαν, με ένα είδος σιωπηρής συμφωνίας, παραχωρηθεί σχεδόν αποκλειστικά , από την μια φυλή στην άλλη. Έτσι τα επαγγέλματα του φούρναρη ή του χτίστη ασκούνταν σχεδόν αποκλειστικά από τους χριστιανούς. Οι Αρβανίτες είχαν στην πλειοψηφία στους ενασχολούμενους με τα γιαουρτζίδικα και τα χαλβατζίδικα όπως λέγονταν τότε τα γαλακτοπωλεία. Στους τελευταίους ανήκαν και οι «περιοδεύοντες» πωλητές χαλβά, γιαουρτιού και σαλεπιού. Οι Αρβανίτες γύριζαν τον χειμώνα από τα χαράματα στις γειτονιές και μοίραζαν σαλέπι σε μεγάλα φλιτζάνια, με μπόλικη κανέλα. Το καλοκαίρι φορτώνονταν στον ώμο κάτι παράξενα στενόμακρα δοχεία φτιαγμένα από χαλκό ή μπρούντζο. Εκεί φύλαγαν λεμονάδα «μπουζ-γιμπή», δηλαδή στα τούρκικα «κρύα σαν πάγος», και τα άδειαζαν στα ποτήρια που τα είχαν περασμένα γύρω από την μέση τους, σε μια τενεκεδένια θήκη.

Οι Εβραίοι πάλι είχαν την αποκλειστικότητα σχεδόν στην εξάσκηση του επαγγέλματος του πραματευτή ή αλλιώς ψιλικατζή, του χαμάλη που κουβαλούσε στην πλάτη του μεγάλα βάρη, του παλιατζή, του βαρκάρη. Ο παλιός εκείνος τύπος του Εβραίου ψιλικατζή ήταν πολύ γραφικός . « Γέροι τις περισσότερες φορές, με αχτένιστες πατριαρχικές γενιάδες, φορούσαν ένα λερό φέσι στο κεφάλι κ’ ήσαν ντυμένοι με αντερί, μία μακριά ποδόσυρτη ρόμπα από αλατζά ή παρδαλό τσίτι.» (Βαφόπουλος, 1985: 23).

«Και ποιος δεν ήξερε, αλήθεια, τον μπάρμπα Γιακό (Ιακώβ), τον Εβραίο ψιλικατζή και ποια νοικοκυρά δεν είχε αγοράσει, μια φορά τουλάχιστον κάτι απ’ αυτόν… το ταμείο, ήταν χαμένο στο βάθος κάποιας από τις φαρδιές τσέπες της ρόμπας του μπάρμπα Γιακό, που χρησίμευαν κι ως αποθήκες προϊόντων… Πάντα μετρούσε ξύκικα. Πως τα κατάφερνε μπροστά στα μάτια σου; Όλοι το ήξεραν και όλοι γκρίνιαζαν. Και εκείνος διαμαρτυρόταν και υπερασπιζόταν την εντιμότητά του με όρκους φοβερούς. Έτσι ήταν ο μπάρμπα Γιακό… έτσι γέρος με την ίδια γενειάδα, την ίδια ρόμπα, την ίδια φωνή, και την ίδια πραμάτεια χάθηκε μια μέρα, μετά από πολλά χρόνια, και κανείς δεν ξανάκουσε τίποτε γι’ αυτόν» (Τσακτσίρας, 1996: 146-147).

Το 1915, η άφιξη στη Θεσσαλονίκη των συμμαχικών δυνάμεων κατά τον 1ο Παγκόσμιο Πόλεμο (που απέβλεπε να καταστήσει τη Θεσσαλονίκη βάση για τις επιθέσεις κατά της φιλο-γερμανικής Βουλγαρίας) ανανέωσε την εμπορική κίνηση της πόλης. Η καθημερινή εικόνα της εμπλουτίστηκε με καινούριες γραφικότητες. Γάλλοι στρατιώτες με γαλάζιες στολές, που τραγουδούσαν στους δρόμους το δημοφιλές εκείνη την εποχή τραγούδι, το «Madelon». Εντύπωση έκαναν στους Θεσσαλονικείς και οι Μαροκινοί Ζουάβοι, καθώς και οι Ανναμίτες με τα λοξά μάτια και τα βαμμένα σκούρα δόντια από το μάσημα κάποιου φυτού της πατρίδας τους. (Βαφόπουλος, 1985). Όλοι αυτοί υπηρετούσαν στο γαλλικό στρατό. Ακόμη μαζί τους ήταν μαύροι Σενεγαλέζοι, του γαλλικού αποικιακού στρατού της Αφρικής. Οι τελευταίοι ήταν ο φόβος και ο τρόμος των μανάδων και των μικρών παιδιών, καθώς τους συνόδευε η φήμη ότι έκλεβαν μικρά παιδιά και τα έτρωγαν κρυφά στους καταυλισμούς τους. Οι Εβραίοι, λόγω της κοινής γλώσσας, έγιναν γρήγορα οργανικό στοιχείο των γαλλικών στρατευμάτων και μισθώνονταν από τις γαλλικές στρατιωτικές υπηρεσίες.

Οι Άγγλοι ήταν το άλλο μεγάλο κομμάτι του συμμαχικού αποσπάσματος στην πόλη. Οι Έλληνες περιέβαλαν τα «ξανθιά παιδιά με ρόδινα μάγουλα πάντοτε ξυρισμένα» με αρκετή συμπάθεια, καθώς « σύμφωνα με μια παλιά παράδοση, ήταν αληθινή γενιά από λόρδους … έπρεπε, σύμφωνα με την ίδια παράδοση να ’ναι όλοι γιοι εκατομμυριούχων λόρδων» (Βαφόπουλος, 1985: 28).

Από τη μεριά των Εγγλέζων διαδεδομένο πολύ ήταν το τραγούδι «Tipperary», που μαζί με το «Madelon» των Γάλλων είχαν μετατραπεί στο σήμα κατατεθέν του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Μαζί με τους Εγγλέζους στρατιώτες υπηρετούσαν κι άποικοι από την Αφρική και την Ασία. Ινδοί και Σκωτσέζοι είχαν προκαλέσει την απορία και το ενδιαφέρον των κατοίκων της πόλης, λόγω του τουρμπάν που φορούσαν στο κεφάλι οι πρώτοι και της κοντής πλισεδωτής φούστας οι δεύτεροι.

Υπολογίζεται ότι το χειμώνα του 1915 – 16 250.000 Αγγλογάλλοι είχαν κατακλύσει τη Θεσσαλονίκη, χώρια τα ρωσικά, σερβικά και ιταλικά στρατεύματα. Η νέα κατάσταση άλλαξε ριζικά τη ζωή της πόλης. Η εμπορικά κίνηση υπερδιπλασιάζεται. Νέα θέατρα, καφέ και καμπαρέ ξεφυτρώνουν παντού. Στους δρόμους της πόλης κυκλοφορούν κυριολεκτικά «όλες οι φυλές του κόσμου». Συχνό ήταν το θέαμα κάποιας συμμαχικής μπάντας, που παρελαύνοντας στους δρόμους ή δίνοντας συναυλίες στην πλατεία Ελευθερίας (το κεντρικότερο και κοσμικότερο σημείο της πόλης), συγκέντρωνε πλήθος κόσμου που παρακολουθούσε.

Για να μπορούν όλοι αυτοί οι άνθρωποι να ικανοποιήσουν τις ανάγκες τους για αλληλογραφία, τυπώθηκαν στη Θεσσαλονίκη και κυκλοφόρησαν πλήθος καρτ – ποστάλ με φωτογραφίες από τη ζωή της πόλης. Απ’ αυτές τις φωτογραφίες σώζονται σήμερα πάρα πολλές και μας παρέχουν πολύτιμες πληροφορίες για τη μορφή και τη ζωή της πόλης εκείνη την εποχή. (http://web.auth.gr/virtualschool/1.4/Praxis/KotinisThessaloniki.htm)

2ο ΜΕΡΟΣ

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει το 1912 ο J. F Fraser στο βιβλίο του …Salonica has its distinctions. Near the quay, where are the big hotels, and boulevards, and the syrup-shipping and the horse tramcars is a touch of Europe… O Risal την ίδιαεποχή έγραφεSalonique devait être grâce à l’internationalisation, une ville semblable à la Carthage antique ou la Venise de Moyenne Age et de temps modernes. Il serait le seuil de tout l’Europe centrale, la Grande escale, entre l’Allemagne et Suez…Pour le voyageur presse qui passe, Salonique est une moderne Babel de races, de langues, de croyances, de coutumes, d’idées, de aspirations…

(http://www.anistor.co.hol.gr/greek/index.htm)

Την 15η Ιουλίου 1914 έναν μήνα μετά την δολοφονία του Αυστριακού πρίγκηπα Αρχιδούκα Φραγκίσκου Φερδινάνδου στο Σεράγεβο της Βοζνίας, η Αυστρουγγαρία κήρυξε τον πόλεμο κατά της Σερβίας. Τέσσερις ημέρες αργότερα, την 19η Ιουλίου 1914 η Γερμανία κήρυξε τον πόλεμο κατά της Ρωσσίας. Ο Α΄ παγκόσμιος πόλεμος είχε ξεσπάσει. Ο Κωνσταντίνος Α’ αρνείται να βοηθήσει τους Σέρβους παρά τη Συμφωνία αλληλοϋποστήριξης, που έχει υπογραφεί ανάμεσα στις δυο χώρες σε περίπτωση επίθεσης της Βουλγαρίας, επικαλούμενος την ουδετερότητα, αλλά κατά βάθος δεν θέλει να έρθει σε ρίξη με τους δεσμούς της βασίλισσας Σοφίας, αδελφής του Γερμανού Αυτοκράτορα Wilhelm II. Ο πρωθυπουργός Ελευθέριος Βενιζέλος παραιτήθηκε δύο φορές στην διάρκεια του 1915 προβάλοντας την απαίτησή να κηρυχθή γενική επιστράτευση και να εισέλθει η Ελλάδα στο πόλεμο πλάϊ στους Συμμάχους και κατά της Βουλγαρίας. Η πρώτη παραίτηση έγινε στις 24 Φεβρουαρίου 1915. Στις 23 Σεπτεμβρίου 1915 αναλαμβάνει πρωθυπουργός ο Αλέξανδρος Ζαϊμης που επιβεβαιώνει δημόσια την πολιτική της ουδετερότητας. Στις 22 Οκτωβρίου η κυβέρνησή χάνει την ψήφο εμπιστοσύνης και παραιτείται. Ο βασιλιάς Κωσταντίνος αναθέτει στον υπηρεσιακό πρωθυπουργό Στέφανο Σκουλούδη να διαλύσει την βουλή και να προκηρύξει εκλογές. Ο Βενιζέλος επι κεφαλής της στρατιωτικής χούντας συναντάται με τον Γάλλο αρχιστράτηγο Μωρίς Σαράϊγ σε στρατόπεδο της Θεσσαλονίκης. Στις 6 Δεκεμβρίου 1915 διεξάγονται εκλογές στην Ελλάδα με αποχή των Βενιζελικών. Το αποτέλεσμα δίνει απόλυτη πλειοψηφία στα αντίπαλα κόμματα που σχηματίζουν κυβέρνηση υπό τον Γεώργιο Θεοτόκη. Ο από βορρά κίνδυνος όμως γίνεται όλο και πιό ορατός καθώς στα τέλη Δεκεμβρίου 1915 οι νικηφόρες Γερμανοβουλγαρικές δυνάμεις προσεγγίζουν τα ελληνικά σύνορα. Η ήττα της Σερβίας από τους Αυστρουγγαρούς και του Βούλγαρους αναγκάζει τον Αγγλογαλλικό στόλο να καταλάβει την Κέρκυρα και μεταφέρει από την Αυλώνα, το Δυράχειο, το Σκαντάρ και άλλα λιμάνια 152.000 Σέρβους στρατιώτες και πρόσφυγες στο λιμάνι Γουβιά της Κέρκυρας μαζί με την εξόριστη Σερβική κυβέρνηση… Η Ελληνική κυβέρνηση Θεοτόκη διαμαρτυρήθηκε γιά την κατάληψη της Κέρκυρας χωρίς κανένα αποτέλεσμα. Η μεταφορά κράτησε 35 ημέρες, άρχισε την 5η Ιανουαρίου και τερματίσθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 1916. Ο Σερβικός στρατός βρισκόταν σε ελεεινή κατάσταση… Στο διάστημα 29 Μαρτίου έως 17 Μαϊου υπό την προστασία του συμμαχικού στόλου τα υπολείματα του Σερβικού στρατού μεταφέρονται ατμοπλοϊκά μέσω Πατρών στην Χαλκιδική όπου αρχίζουν να αναδιοργανώνονται και η εξόριστη Σερβική κυβέρνηση εγκαθίσταται στη θεσσαλονίκη. Με την βοήθεια της Andante ο Σερβικός στρατός αναδιοργανώνεται και μεταφέρεται σε στρατόπεδα της Θεσσαλονίκης. Τον Μάϊο του 1916 ο Βουλγαρικός στρατός εισέρχεται στο ελληνικό έδαφος, εξουδετερώνει αμαχητί το ελληνικό οχυρό Ρούπελ, καταλαμβάνει την Καβάλα και αιχμαλωτίζει το Δ΄ Ελληνικό Σώμα στρατού δυνάμεως 10.000 αντρών που μεταφέρονται σιδηροδρομικά σε στρατόπεδα της Γερμανίας.

http://www.geocities.com/kaymakcalan1916/index.html

Ενώ από το 1875 υπήρχαν 14 συντεχνίες επαγγελματιών, εν τούτοις δεν υπήρχε συντεχνία ξενοδόχων. Η μεγάλη κίνηση που δημιούργησαν τα ξενοδοχεία, είχε σαν αποτέλεσμα. να ανοίξουν θέατρα και κινηματογράφοι που έφερναν θιάσους από όλο τον κόσμο, να δημιουργηθούν πολλά cabarets και cafe chantants, να αφιχθούν μαζικά καλλιτέχνιδες απ’ όλες τις Ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και συνάμα να αυξηθεί κατακόρυφα η πορνεία. Η πορνεία γνώρισε μεγάλη άνθιση στη Θεσσαλονίκη την περίοδο 1914-1917. Αυτή βέβαια ήταν και η αιτία που δημιουργήθηκαν μικρά ξενοδοχεία σε κάθε γωνιά της πόλης. Το 1915 η Θεσσαλονίκη είχε πάνω από 100 ξενοδοχεία και πανδοχεία, αριθμός ρεκόρ για την εποχή. (http://www.anistor.co.hol.gr/greek/index.htm)

Στην Αθήνα είχε δημιουργηθή κορυφαία αντιπαράθεση ως προς την συμμετοχή στον πόλεμο. Ο βασιλιάς Κωσταντίνος που ανέβηκε στον θρόνο τον Μάρτιο του 1913 μετά την δολοφονία του πατέρα του Γεωργίου Α΄ στην Θεσσαλονίκη, επιμένει στην ουδετερότητα της Ελλάδας. Οι κεντρικές αυτοκρατορίες, Γερμανία και Αυστροουγγαρία, διέθεταν πολλά ατού στην Ελλάδα, κυρίως όμως την σύζυγο του Κωσταντίνου βασίλισσα Σοφία, που ήταν αδελφή του αυτοκράτορα της Γερμανίας Γουλιέλμου Β΄ Κάϊζερ. Η Βενιζελική παράταξη τάχθηκε υπέρ της εξόδου στον πόλεμο στο πλευρό της Αγγλογαλλοϊταλικής συμμαχίας γνωστής ως εγκάρδιας συνεννόησης (Andante). Η αντίθεση με τον βασιλιά πήρε μεγάλες διαστάσεις και οδήγησε στην ανταρσία του Βενιζέλου και στο στρατιωτικό πραξικόπημα στην Θεσσαλονίκη που εξερράγη στις 14-17 Αυγούστου 1916, κατά της κυβέρνησης των Αθηνών. Κύριο σύνθημά τους η είσοδος της Ελλάδας στον πόλεμο κατά της Βουλγαρίας. Ενα μήνα αργότερα, στις 13 Σεπτεμβρίου 1916 συγκροτείται στην Θεσσαλονίκη μετά από πολλές ζυμώσεις η στρατιωτική τριανδρία της Εθνικής Αμυνας. Επικεφαλής της νέας κυβέρνησης «Εθνικής Αμυνας» μπαίνει ο Ελευθέριος Βενιζέλος που φθάνει στην Θεσσαλονίκη την 26η Σεπτεμβρίου 1916 αφού πρώτα διαφεύγει από την Κρήτη φοβούμενος την σύλληψη.

Η επαναστατική κυβέρνηση με τις ευλογίες των Αγγλογάλλων του αρχιστράτηγου Σαράϊγ, περιλαμβάνει τον στρατηγό Γ. Δαγκλή, τον ναύαρχο Κουντουριώτη, τον υποστράτηγο Εμμανουήλ Ζυμβραδάκη ως Υπουργό Στρατιωτικών και τον Νικόλαο Πολίτη ως Υπουργό Εξωτερικών. Στη στρατιωτική χούντα συμμετέχει ενεργά και ο λοχαγός Νικόλαος Πλαστήρας μετέπειτα «ήρωας» της αποτυχημένης αντιτουρκικής (Μικρασιατικής) εκστρατείας και πρωθυπουργός της Ελλάδας.

http://www.geocities.com/kaymakcalan1916/index.html

΄Οταν οι σύμμαχοι πρέσβεις θά αναγκάσουν τόν Κωνσταντίνο Α’ σέ παραίτηση (11 Ιουνίου 1917) (http://www.answers.com/topic/constantine-i-of-greece)καί τεθεί επικεφαλής του βασιλείου ο δευτερότοκος γιός του Κωνσταντίνου, ο πρίγκιπας Αλέξανδρος ως Αλέξανδρος Α’, η επαναστατική κυβέρνηση της Θεσσαλονίκης επιστρέφει αμέσως και αφού ορκίζεται ως νόμιμη, προβαίνει στην κήρυξη του πολέμου κατά των Κεντρικών Δυνάμεων. Η Ελλάς εισήλθε στον 1ον Παγκόσμιον Πόλεμο, χωρίς την διεκδίκησιν κάποιου εθνικού θέματος. Με το πέρας του πολέμου ο Ελευθέριος Βενιζέλος θά δώσει ένα υπόμνημα τών ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΕΩΝ, που ήτο η πραγματοποίηση της «Μεγάλης Ιδέας». Τον Μάιο του 1919, ο Βενιζέλος θά επιτύχει νά πάρει την συμμαχική συγκατάθεση για να είναι ο Ελληνικός Στρατός εκείνος πού θά καταλάβει τήν Σμύρνη και την περί αυτήν ενδοχώρα. ΄Ηταν μέτρο προσωρινό. Θά μονιμοποιθεί μέ τίς συνθήκες α) ΝΕΙΓΥ(1919) καί β) τών Σεβρών(1920). http://us.geocities.com/arabatzhs/BIOGRAFY-4.html

Most of the town was destroyed by a single fire on 18 August, 1917, which was accidentally caused by some French soldiers that were camping there. The fire made some 72,000 people homeless out of a population of approximately 271,157 at the time. Venizelos forbade the reconstruction of the town center until a full modern city plan was prepared. This was accomplished a few years later by the French architect and archeologist Ernest Hebrard. The Hebrard plan swept away the Oriental features of Thessaloníki and transformed it to the modern, European style metropolis that it is today. http://www.reference.com/browse/wiki/Thessaloniki
One consequence of the great fire was the fact that nearly half of the city’s Jewish homes and livelihoods were destroyed leading to a massive Jewish emigration. Many went to Palestine, others stepped onto the Orient Express to Paris and still others found their way to America. Their numbers, however, were quickly replaced by a considerable number of refugees from Asia Minor following the population exchange between Greece and Turkey, after the defeat of the Greek forces in Anatolia during the Greco-Turkish War. With these new refugees, the city expanded enormously and was nicknamed «The Refugee Capital» (I Protévoussa ton Prosfígon) and «Mother of the Poor» (Ftohomána). (http://www.ime.gr/chronos/13/en/economy/index.html)
Μετά την πυρκαγιά του 1917, η ελληνική κυβέρνηση μαζί με τα συμμαχικά στρατεύματα, έκτισαν παραπήγματα για να στεγάσουν τους πυροπαθείς καταστηματάρχες, προκειμένου να συνεχιστεί η εμπορική δραστηριότητα. Οι πρώτοι Πόντιοι έρχονται μετά το 1917 από τη Ρωσία. Δεύτερο κύμα έχουμε λίγο πριν από τη Μικρασιατική καταστροφή, το 1921 και τρίτο κύμα το 1939 με την εγκατάλειψη της Ν. Ρωσίας.

Η Μικρασιατική καταστροφή, η μαζική εγκατάσταση 100.000 προσφύγων στην πόλη, ο νόμος του 1924, που καταργεί την αργία του Σαββάτου και επιβάλλει την αργία της Κυριακής, η οικονομική κρίση του 29 επιτείνουν το μεταναστευτικό ρεύμα, που δημιουργήθηκε ήδη από το 1917, τόσο προς τη Δύση, Η.Π.Α. και Γαλλία, όσο και προς την Παλαιστίνη. «Πάντοτε στο λιμάνι της πόλης υπάρχει το πλοίο για την Παλαιστίνη», γράφει ο Ιωσήφ Νεχαμά. Το 1923, μαζί με τους μουσουλμάνους της Μακεδονίας, εγκατέλειψαν την πόλη και 7 – 8.000 εξισλαμισθέντες Εβραίοι Ντονμέν (Donmen).

Η δημογραφική σύνθεση της πόλης αλλάζει πάλι με την εγκατάσταση στην πόλη 100.000 προσφύγων εξαιτίας της Μικρασιατικής Καταστροφής. Αυτό ανατρέπει και τις πολιτικές προτεραιότητες. Οι Εβραίοι παραγκωνίζονται. Επιβαρύνεται ακόμη η εβραϊκή κοινότητα με πρόσθετους φόρους, καθώς οι νέοι πρόσφυγες απαλλάσσονται από τη φορολογία. Πολλοί σημαντικοί Εβραίοι εγκατέλειψαν τότε την πόλη και η κοινότητά τους έμεινε χωρίς καθοδήγηση.

Η μουσουλμανική κοινότητα επιζεί, ως δομικό στοιχείο της πόλης, ως το 1923, που η υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας – Τουρκίας έρχεται να επισφραγίσει το προσφυγικό δράμα, αλλάζοντας τον πληθυσμιακό χάρτη της Θεσσαλονίκης και τη μορφή της ζωντανής πόλης μετά από 500 χρόνια.

Όταν έφυγαν οι μουσουλμάνοι από την πόλη, το 1923, τα σπίτια τους τα κατέλαβαν Έλληνες πρόσφυγες, ενώ οι λίγοι Εβραίοι της συνοικίας συνέχισαν να μένουν στα γύρω στενά και βρώμικα σοκάκια.«…Κατά τη διάρκεια 1923-33 η πλατεία έσφυζε από ζωή. Οι άνθρωποι που έμεναν στα γύρω σπίτια, Σμυρνιοί οι περισσότεροι, τα βράδια, μετά τη δουλειά στη φάμπρικα ή στην οικοδομή, στρώνονταν στα ταβερνάκια κι έπιναν το ρακί τους» (Τομανάς, 1997: 24).

Το 1922 άρχισαν να κάνουν την εμφάνισή τους και τα πρώτα λεωφορεία, ενώ το 1924 άρχισε και η κυκλοφορία των ταξί. Το πρώτο Ι.Χ. αυτοκίνητο κυκλοφόρησε στη Θεσσαλονίκη το 1925 και ήταν μια Μπιούικ του Κόκκινου, ιδιοκτήτη του κόκκινου σπιτιού στην Αγία Σοφία.

Το 1923 έρχεται στη Θεσσαλονίκη ο Γιάννης Πασαλίδης, ιατρός και μενσεβίκος πολιτικός στη Γεωργία κατά την περίοδο 1918-1921, από το Βερολίνο (1921-1923). Στην φτωχομάνα του Θερμαϊκού ίδρυσε το Σοσιαλιστικό Κόμμα Ελλάδας (ΣΚΕ) και εκλέγεται βουλευτής. Τη χρονιά αυτή υπογράφεται η Συμφωνία της Λωζάνης που καθορίζει τη διαμόρφωση των συνόρων μετά τη Μικρασιατική καταστροφή.

Την ίδια περίοδο ο Νίκος Ζαχαριάδης και άλλα στελέχη του ΚΚΕ έμεναν στο ευρύχωρο, φτιαγμένο από πισόχαρτο και λαμαρίνες, σπίτι της οικογένειας Φανερού, μιας προσφυγικής οιογένειας από τα Αλάτσατα της Μικράς Ασίας. Ο μεγάλος γιος της οικογένειας, ο Ξενοφών ήταν καπνεργάτης και δραστήριο μέλος του Σωματείου «Η Πρόοδος». Το 1928 το κόμμα τον στέλνει στη σχολή Κουτβ. Όταν επιστρέφει (1930) διαγράφεται από το ΚΚΕ, υποστηρίζει τις απόψεις του Τρότσκι για τη διαρκή επανάσταση. Στα χρόνια της κατοχής γνωρίστηκε με τον Μ. Αναγνωστάκη, τον Κλ. Κύρου και την παρέα τους, κάνοντας συζητήσεις γύρω από την ποίηση, την τέχνη και τα πολιτικοκοινωνικά προβλήματα. Πέθανε στο δρόμο προς τη Γερμανία, αφού τον προδωσαν οι χαφιέδες της Ειδικής Ασφάλειας στους Γερμανούς, ως μεγάλο στέλεχος του ΚΚΕ.

Το 1924, στο τρίτο έκτακτο συνέδριό του, το ΚΚΕ αποδέχεται τη θέση της Διεθνούς για την εθνική ανεξαρτησία και αυτονομία της Μακεδονίας. Τότε παραιτούνται ο Κορδάτος, ο Πετσόπουλος και άλλα κομματικά στελέχη. Τη λαθεμένη αυτή θέση αποκήρυξε το ΚΚΕ στο τρίτο τακτικό του συνέδριο, το Μάρτη του 1927. (Οι κάτοικοι της παλιάς Θεσσαλονίκης).

«Το ’27 ήμουν Θεσσαλονίκη. Όλοι (οι χαλκουργοί) ήσαν πρόσφυγοι. Γιατί υπήρχαν και Αρμένιοι, οι οποίοι, σκόρπισαν με την καταστροφή…. Αλλά εγώ, για να είμαι ειλικρινής, δεν πρόκανα, όταν πήγα το ’27, όλα τα μαγαζιά στην οδό Κλεισούρας ήταν όλοι πρόσφυγοι (…) καμιά πενηνταριά μαγαζιά.» αφηγείται ο Παν. Καζαντζίδης (Παπαδόπουλος, 1982: 77). Η ημερήσια εργασία ήταν 15 –16 ώρες, ιδιαίτερα για την εποχή αιχμής (ρακοκάζανα, καζάνια για βάψιμο μαλλιών).

Μετά το 1955 αρχίζει η κρίση. Η εισροή του αλουμινίου και η αλλαγή του τρόπου ζωής μαζί με τις νέες πηγές οικιακής ενέργειας βάζουν τέλος στην τεχνική του σφυρήλατου χαλκού.

(http://web.auth.gr/virtualschool/1.4/Praxis/KotinisThessaloniki.htm)

Κατά τη δεκαετία 1920-1930 εκτός από τη Μικρασιατική καταστροφή και τους πρόσφυγες, η θεσσαλονίκη έχει να αντιμετωπίσει τα προβλήματα με τη Βουλγαρία. Δυναμιστικές ενέργειες στη θεσσαλονίκη και αιματηρά επισόδεια στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα οδηγούν στην αναταλλαγή πληθυσμών, το 1924.

Tην προσπάθεια για ίδρυση πανεπιστημίου στη Θεσσαλονίκη είχε ξεκινήσει ο Ελευθέριος Bενιζέλος, σε μία εποχή που η Βόρεια Ελλάδα μόλις είχε απελευθερωθεί και η τόνωση των «Νέων Χωρών», όπως αποκαλούνταν τότε οι νεοαπελευθερωθείσες περιοχές, προέβαλε ως εθνική ανάγκη. Μάλιστα, παράλληλα με το πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης προβλεπόταν και η ίδρυση ενός ακόμη πανεπιστημίου στη Σμύρνη. H Μικρασιατική καταστροφή όμως ανέτρεψε εκείνα τα σχέδια. Αργότερα, το 1924, ο πρωθυπουργός Αλέξανδρος Παπαναστασίου αποφάσισε την ίδρυση του πανεπιστημίου και ξεκίνησε τις διαδικασίες που ευδοκίμησαν το καλοκαίρι του 1925. Ο ιδρυτικός νόμος του πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ν. 3341/14-6-25) ψηφίστηκε στις 5 Ιουνίου 1925 από την τότε συντακτική συνέλευση έπειτα από πολλές και μακρές συζητήσεις και δημοσιεύθηκε στο φύλλο Εφημερίδας της Κυβερνήσεως της 22ας Ιουνίου 1925.

Από τις πρώτες ημέρες της ψήφισής του ο ιδρυτικός νόμος πέρασε από πολλές περιπέτειες και δοκιμασίες, που συνεχίστηκαν αδιάκοπα στα πρώτα χρόνια της εφαρμογής του λόγω της πολιτικής αναταραχής εκείνης της εποχής. Ωστόσο, το πανεπιστήμιο ξεκίνησε να λειτουργεί από το 1926 με πρώτο πρόεδρο τον Γεώργιο Xατζηδάκι και κατόπιν τον Χρίστο Tσούντα.

(http://www.auth.gr/univ/city/history/index_el.html)

Για τη συγκράτηση του διαμετακομιστικού εμπορίου η Ελληνική Κυβέρνηση, με ειδικό Νόμο, το 1914, ιδρύεται Ελευθέρα Ζώνη σε τμήμα του Λιμένα με μορφή εμποροβιομηχανική. Η ανώμαλη κατάσταση που επακολουθεί, εξαιτίας του Παγκοσμίου Πολέμου και των εν συνεχεία ελληνικών περιπετειών στην Ανατολή, αναστέλλει την ουσιαστική ανάπτυξη του θεσμού και έτσι μόλις το 1923 ιδρύεται Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία «Επιτροπεία Ελευθέρας Ζώνης Θεσσαλονίκης», ενώ τα εγκαίνια της Ελευθέρας Ζώνης Θεσσαλονίκης γίνονται στις 18.10.1925.

Την περίοδο αυτή συνομιλίες μεταξύ της Ελλάδας και της Γιουγκοσλαβίας , οδηγούν σε τέσσερις διαδοχικές συμβάσεις (1914, 1923, 1926 και 1929), οι οποίες αφορούν στην ίδρυση Ελευθέρας Γιουγκοσλαβικής Ζώνης στο λιμάνι, το καθεστώς της οποίας έληξε το 1975.

(http://www.thpa.gr/gr/plirofories/istoriko/istoriko.htm)

Μετά τη συμφωνία της Λωζάνης, δίνεται η βαρύτητα στην οικονομική ανάπτυξη της Μακεδονίας και ιδιαίτερα της Θεσσαλονίκης. Η άσχημη οικονομική κατάσταση στην Ευρώπη, η σταθεροποίηση της προλεταριακής επανάστασης στη Ρωσία (1917), η άνοδος του Μουσολίνι στην Ιταλία (1922) η πολιτική επανίδρυσης της αίγλης της Γερμανίας υπό την καθοδήγηση του εθνικοσοσιαλιστικού κόμματος του οποίου ηγείται ο Αδόλφος Χίτλερ, και το κράχ της αμερικάνικης οικονομίας (1929) καθυστερούν την ανάπτυξη της Θεσσαλονίκης και προδιαγράφουν τις επερχόμενες εξελίξεις, με ανεργεία, πολιτικά φασιστκά κόμματα, και οικονομική κρίση. Στην κρίση αυτή, αναπτύσσεται το εργατικό κίνημα στην «πόλη των προσφύγων», ενώ η πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα είναι ρευστή. Ο Κωνσταντίνος εκθρονίζεται τον Ιούνη του 1917, ο γιος του Αλέξανδρος Α’ που τον αντικαθιστά πεθαίνει το 1920 και το Δεκέμβρη του 1920, επιστρέφει ο Κωνσταντίνος που εκθρονίζεται ξανά στις 27 Σεπτεμβρίου 1922, μετά από την Μικρασιατική καταστροφή. Τη θέση του παίρνει ο γιος του Γεώργιος Β’ ο οποίος εκτοπίζεται το 1923 (μετά από ένα αποτυχημένο βασιλικό πραξικόπημα) To 1924 οι Έλληνες αποφασίζουν αβασίλευτη Δημοκρατία. Στην Ελλάδα κατά την περίοδο 1924-1935 έλαβαν χώρα 23 αλλαγές κυβερνήσεων, 1 δικτατορία και 13 πραξικοπήματα.( http://en.wikipedia.org/wiki/George_II_of_Greece)

Ο Βενιζέλος επιστρέφει στην εξουσία το 1928 (είχε φύγει μετά την ήττα των εκλογών του 1920) και κυβερνά μέχρι το 1933. Κατά την πρωθυπουργία του μπαίνουν τα θεμέλια της Τράπεζας της Ελλάδας, του Εθνικού θεάτρου, και κτίζονται 3000 σχολεία, μεταξύ των άλλων κοινωνικών και οικονομικών αλλαγών που εισήγαγε. (http://en.wikipedia.org/wiki/History_of_Modern_Greece)

Το οικονομικό κραχ της Αμερικής, όπως και στην υπόλοιπη Ευρώπη, είναι η κύρια αιτία της δυσαρέσκειας του εκλογικού σώματος το οποίο τον καταψηφίζει, αφού αδυνατεί η κυβέρνηση να ανταποκριθεί στο τεράστιο χρέος της, και τις οικονομικές απαιτήσεις των ΗΠΑ από τις ευρωπαϊκές χώρες που είχαν αμερικάνικες επενδύσεις. (http://www.english.uiuc.edu/maps/depression/about.htm)

Κατά την περίοδο 1924-1930, η αριστερά στη Θεσσαλονίκη αντιμετωπίζει όχι μόνον εσωτερικά προβλήματα αλλά και τα αυταρχικά κυβερνητικά καθεστώτα. Ο ιδρυτής του ΚΚΕ και της Φεντερασιόν, Αβραάμ Μπεναρόγια είναι διεγραμμένος από το 1923 και φαινόμενα «ξενοφοβίας» οδηγούσαν τις κυβερνήσεις σε φασιστικές συμπεριφορές που είχαν τεράστιες επιπτώσεις στις μειονότητες και τους αριστερούς. Στις δύο αυτές κατηγορίες ανήκαν οι Εβραίοι, όπως ο Μπεναρόγια και άλλοι του Εργατικού Κέντρου θεσσαλονίκης. Δυστυχώς για τον Μπεναρόγια η θέση του για μια Ελλάδα, συνομοσπονδία αυτόνομων επαρχιών, που ακολούθησε το ΚΚΕ έδωσε την εικόνα του μειοδότη στο Εθνικό Ζήτημα. Κυνηγήθηκε, εξορίστηκε και υπέστη κάθε είδους δίωξη από ένα κράτος που αρχίζει να εμφανίζει πλέον συστηματικά, την αντισημιτική προπαγάνδα. Μια προπαγάνδα που θα αναδείξει αργότερα το φαινόμενο της 4ης Αυγούστου. (http://en.wikipedia.org/wiki/Avraam_Benaroya)

Σημείωση: Πολλές από τις συνδέσεις δεν είναι άλλο σε λειτουργία, γι αυτό ο αναγνώστης θα έχει δυσκολία να εντοπίσει τις πληροφορίες. Η κατχώρηση και διατήρηση των δεσμών αποτελεί ιστορικό μέρος των πηγών αλλά και δείγμα της αστάθειας αυτών στο διαδίκτυο.

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ η πρωτεύουσα της Μακεδονίας – 1

Ο Νομός Θεσσαλονίκης

Βασικοί συντελεστές οικονομικής ανάπτυξης της περιόδου μέχρι το 1912:

Το 316 / 315 π.Χ. ο βασιλιάς της Μακεδονίας, Κάσσανδρος, δημιουργεί και δίνει στη νέα πόλη το όνομα της γυναίκας του Θεσσαλονίκης, αδελφής του Μεγάλου Αλεξάνδρου (Βακαλόπουλος, 1985). Η σωστή επιλογή της γεωγραφικής θέσης της νέας πόλης (εύκολη σύνδεση της ενδοχώρας με τη θάλασσα, σταυροδρόμι ανατολής – δύσης, επίκαιρη θέση στη βαλκανική χερσόνησο), συντελεί στην γρήγορη εξέλιξη της πόλης. (Ας σημειωθεί ότιτο λιμάνι της Θέρμης των Αρχαϊκών και κλασσικών χρόνων την περίοδο 710-315π.Χ. υπήρξε το πλέον σημαντικό για την ευρύτερη περιοχή, και ο Θουκυδίδης αναφέρει και την παρουσία των Αθηναίων, που μπορεί να ερμηνευτελι ότι η πόλη δεν είχε δημιουργηθεί από τους Αθηναίους αλλά σύμφωνα με τον Ηρόδοτο ίσως από τους Κορινθίους. Σχετικό χάρτη της ευρύτερης περιοχής, της ΜΥΓΔΟΝΙΑΣ, μπορείτε να δείτε αναζητώντας τους χάρτες στις επόμενεες σελίδες της πηγής με την οποία θα συνδεθείτε πατώντας επάνω σε αυτό το κείμενο).

Το 168 π.Χ. η Θεσσαλονίκη υποτάσσεται στους Ρωμαίους και γίνεται πρωτεύουσα του διοικητικού αυτόνομου τμήματος, που περιελάμβανε την περιοχή από τον Αξιό ως το Στρυμόνα ποταμό (Βακαλόπουλος, Απ., 1985). Κατά 148-146 π.Χ. η Μακεδονία ανακηρύσσεται ρωμαϊκή επαρχία, έδρα ρωμαίου στρατηγού, με πρωτεύουσα τη Θεσσαλονίκη.Ο φυσικός δρόμος Αξιού – Μοράβα, που οδηγεί στην Κεντρική Ευρώπη, η κατασκευή της Εγνατίας οδού το 130 π.Χ. και ο σχετικά ευρύχωρος «σκαπτός λιμήν», κατέστησαν τη Θεσσαλονίκη και εμπορικό σταυροδρόμι και επίκαιρη βάση για διοικητικό έλεγχο και για πολεμικές επιχειρήσεις (Βακαλόπουλος, 1985).

(Η Εγνατία Οδός ήταν ένας από τους μεγαλύτερους στρατιωτικούς και εµπορικούς δρόµους του αρχαίου κόσµου. Ο άξονας που συνέδεε τη Ρώµη με τις κτίσεις της στην Ανατολή. Κατασκευάστηκε μεταξύ 146 και 120 π.Χ. από τον ανθύπατο της Μακεδονίας Γναίο Εγνάτιο, πάνω στα ίχνη του πανάρχαιου δρόµου που διέσχιζε τη Μακεδονία και τη Θράκη από τα ανατολικά προς τα δυτικά. Τον δρόµο αυτόν είχαν ακολουθήσει τα στρατεύµατα του Δαρείου και του Ξέρξη στις εκστρατείες των Περσών κατά της Ελλάδος στις αρχές του 5ου π.Χ. αι. Τον ίδιο δρόµο ακολούθησε και ο Αλέξανδρος στην εκστρατεία του από την Ευρώπη προς την Ασία.)

Η βυζαντινή περίοδος αρχίζει το 330 μ.Χ. Η Θεσσαλονίκη την περίοδο αυτή αναπτύσσεται οικονομικά, δημογραφικά, πολεοδομικά και εξελίσσεται στο δεύτερο μεγάλο διοικητικό κέντρο της αυτοκρατορίας.

Το 1224 η πόλη καταλαμβάνεται από τον ηγεμόνα της Ηπείρου Θεόδωρο Δούκα Κομνηνό Άγγελο, επίδοξο αυτοκράτορα, και τελικά το 1246 τόσο η πόλη όσο και η γύρω περιοχή γίνεται τμήμα της Αυτοκρατορίας της Νικαίας. Σε όλο αυτό το διάστημα η Θεσσαλονίκη είναι το επίκεντρο των πολέμων μεταξύ του Δεσποτάτου της Ηπείρου, των Βουλγάρων και της Αυτοκρατορίας της Νικαίας. Την περίοδο αυτή η Θεσσαλονίκη αντικαθιστά την Κωνσταντινούπολη ως καλλιτεχνικό και πολιτισμικό κέντρο. Ταυτόχρονα είναι το μεγάλο εμπορικό κέντρο της περιοχής, αναπτύσσεται η βιοτεχνία και δημιουργούνται οι βάσεις ανάπτυξης μιας μεσαίας τάξης και αυτονόμησης από την κεντρική εξουσία της Κωνσταντινούπολης. (Ο χάρτης παρουσιάζει την διαμόρφψση των συνόρων κατά την περίοδο αυτή).

Με την έναρξη της Τουρκοκρατίας (1430) η Θεσσαλονίκη είναι μια πόλη με ελάχιστους κατοίκους. Όλη τη διάρκεια του 16ου αι. η πόλη της Θεσσαλονίκης εξελίσσεται σε διεθνές εμπορικό κέντρο. Όμως στον 17ο αι. το εμπόριο περιορίστηκε. Το εμπόριο της Ανατολικής Μεσογείου παρακμάζει και οι χερσαίοι δρόμοι γίνονται ανασφαλείς. Η οικονομική δραστηριότητα στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης περιορίζεται κυρίως στην κατασκευή εριούχων υφασμάτων για εσωτερική κυρίως κατανάλωση και στην παραγωγή μπαρουτιού. H κοινότητα, που ιδίως ασχολείται με τις δυο αυτές βιομηχανικές διαδικασίες, είναι η εβραϊκή. Όμως η οικονομική διείσδυση των βιομηχανικά ανεπτυγμένων δυτικών χωρών και κυρίως της Γαλλίας, που απαιτεί και τελικά πετυχαίνει το 1730 την απελευθέρωση της εμπορίας μαλλιού από την υποχρεωτική συγκέντρωσή του προς όφελος των υφαντουργείων της Θεσσαλονίκης, καταστρέφει την ανθηρή αυτή βιομηχανία, επιφέροντας οικονομική κρίση στην πόλη και αλλάζοντας την οικονομία της από παραγωγική σε μεταπρατική.

Από τις αρχές του 18ου αι. επαναρχίζει η οικονομική ανάπτυξη και μεγαλώνει η οικονομική σημασία της Θεσσαλονίκης μέσο των προσπαθειών των Άγγλων, Γάλλων και Αυστριακών να διεισδύσουν στις αγορές της Ανατολικής Μεσογείου και ιδιαίτερα των αστικών κέντρων που διαθέτουν λιμάνι (Κωνσταντινούπολη, Σμύρνη, Θεσσαλονίκη κ.ά.). Οι συνθήκες που υπογράφονται διασφαλίζουν την ανεμπόδιστη εμπορική διακίνηση αγαθών. Η πόλη γίνεται πόλος έλξης για μεγάλο τμήμα του αγροτικού πληθυσμού κυρίως από την ενδοχώρα. Είναι ενδεικτικό ότι η πόλη θα τριπλασιάσει τον πληθυσμό της από το 1820 στο 1907. Η αιτία γίνεται κατανοητή από τη σύγκριση των ημερομισθίων του εργάτη και του αγρότη. Του ανειδίκευτου εργάτη στα 1820 είναι 40 – 50 παράδες, του ειδικευμένου 60 – 70 παράδες, ενώ το αγροτικό μόλις 16 – 20 παράδες. Παρ’ όλα αυτά ο εργάτης, ο βοηθός τεχνίτη, ο λιμενεργάτης και ο υπηρέτης, που μαζί με τις οικογένειές τους αποτελούσαν το 50% του πληθυσμού της πόλης, μόλις και εξασφάλιζαν την αναγκαία σε θερμίδες διατροφή της οικογένειάς τους (3.000 θερμίδες για κάθε άντρα, 2.000 θ. για κάθε γυναίκα και 5.000 θ. για 3 παιδιά).

Η επανάσταση του 1821 στη νότιο Ελλάδα, φέρνει αναβρασμό στις τάξεις της ελληνικής κοινότητας... Το γενικό κύμα φυγής του ελληνικού στοιχείου ανακόπτει προσωρινά τη συμμετοχή του στην οικονομική ανάπτυξη της πόλης, που θα συνεχιστεί σε όλη τη διάρκεια του 19ου αι. και θα εκτοξευθεί στο τελευταίο του τέταρτο. Η οικονομική ανάπτυξη βασίζεται κυρίως στο εμπόριο και στην εισροή κεφαλαίων από τις χώρες της Δυτικής Ευρώπης. Οι χώρες αυτές διεισδύουν ιμπεριαλιστικά στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, που συρρικνώνεται αντιμετωπίζοντας πλείστα προβλήματα. Χαρακτηριστικό είναι το δασμολόγιο που έχουν πετύχει οι Ευρωπαίοι : 3% ενιαίος δασμός για τους Ευρωπαίους, 4% για τους μουσουλμάνους και 5% για τους ραγιάδες υπηκόους. Επίσης γνωρίζουμε πως το 1839 κατοικούσαν στη Θεσσαλονίκη 165 χριστιανικές οικογένειες και 108 ισραηλιτικές με ευρωπαϊκή υπηκοότητα ή «προστασία», οι επονομαζόμενοι βερατλήδες ή μπερατλήδες. Το 1913, από τους 10.000 ξένους υπηκόους της Θεσσαλονίκης, οι Έλληνες αποτελούν το 50%, 5.000 άτομα (Μοσκώφ, Κ., 1988, σ.σ. 268 και 269-70 υποσημείωση). Το εμπόριο όμως απαιτεί δρόμους. Έτσι το 1871 κατασκευάζεται η σιδηροδρομική γραμμή Θεσσαλονίκης – Σκοπίων με αυστριακά κεφάλαια, που διαχειρίζεται η οικογένεια Χιρς. Το 1881 ολοκληρώνεται η σύνδεση με Βελιγράδι και το 1894 η σύνδεση με το Μοναστήρι, με κεφάλαια της DeutscheBank. Το 1896 ολοκληρώνεται η σιδηροδρομική σύνδεση Θεσσαλονίκης – Κωνσταντινούπολης και το 1891 εγκαινιάζεται τι ιππήλατο τραμ, και το 1907 γίνεται ηλεκτροκίνητο.

Το 1836 στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης καταπλέουν πλοία συνολικής χωρητικότητας 25.000 τόνων, ενώ το 1869 243.000 τόνων. Η κίνηση του λιμανιού πολλαπλασιάζεται, ιδίως σε τονάζ ( το 1881,  5.633 πλοία από τα οποία 345 ατμόπλοια,  425.016 τόνοι – το 1889, 8.946 πλοία από τα οποία 1.540 ατμόπλοια και 1.467.517 τόνοι). Το εξωτερικό εμπόριο της Θεσσαλονίκης στα 1900 φτάνει τα 82.000.000 χρ. φράγκα και στα 1911 τα 160.000.000 χρ. Φράγκα (Μοσκώφ, 1988: 260 – 261). Όμως τα οικονομικά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας υπόκεινται από το 1875 (διάταγμα Μουχαρέμ) σε άμεσο ευρωπαϊκό έλεγχο. Η κυρίαρχη τράπεζα στην Αυτοκρατορία, η Οθωμανική Τράπεζα, δημιούργημα γαλλικών και βρετανικών κεφαλαίων, είναι κυρίαρχη και στην αγορά της Θεσσαλονίκης. Το 1888 οι γηγενείς ισραηλίτες Αλατίνι ιδρύουν την Τράπεζα Θεσσαλονίκης με αυστριακά κεφάλαια, κυρίως της LanderBank. Είναι η τράπεζα στήριξης του ισραηλιτικού εμπορίου ως τα 1909 που μεταφέρεται στην Κωνσταντινούπολη. Στα 1899 η Τράπεζα Μυτιλήνης ιδρύει υποκατάστημα στη Θεσσαλονίκη, που μαζί με το υποκατάστημα της Τράπεζας Βιομηχανικής Πίστης (ελληνικών συμφερόντων) θα παίξουν σημαντικό ρόλο συντονιστή των οικονομικών δραστηριοτήτων του ελληνισμού της Μακεδονίας, αλλά και πολιτικό ρόλο στα δύσκολα χρόνια του Μακεδονικού Αγώνα.

Το πρώτο εργοστάσιο στην πόλη ιδρύεται στα 1854 και είναι ένας ατμόμυλος. Στα 1873 ιδρύεται ο μεγάλος ατμόμυλος Αλατίνι, στα 1870 η σαπωνοποιεία Βουδελίκα, στα 1878 η νηματουργία Ησαΐα και τα οινοπνευματοποιεία Μισραχήμ και Σία. Στα 1884 υπάρχουν 10 αλευρόμυλοι, 2 νηματουργεία, 1 οινοπνευματοποιείο, 6 σαπωνοποιεία, 1 κεραμουργείο, 1 καρφοβελονοποιείο, 1 καπνεργοστάσιο (της Ρεζί). Η επεξεργασία καπνού είναι ο κύριος βιομηχανικός κλάδος της πόλης. Απασχολούνται περίπου 10.000 εργάτες, κατά μέσο όρο κάθε χρόνο για ένα εξάμηνο (Μοσκώφ, 1988: 263). Στην απογραφή του 1890 καταγράφονται στην πόλη της Θεσσαλονίκης 13 αλευρόμυλοι, 4 νηματουργεία μεταξιού, 1 βελονοποιείο, 1 οινοπνευματοποιείο, 1 χαρτοποιείο, 1 σιδηρουργία, 1 εργοστάσιο επεξεργασίας καπνού και 3 σαπωνοποιίες. Δηλώνεται σαφώς, στο συνοδευτικό κείμενο της απογραφής, πως η εκβιομηχάνιση προχωρά με αργά βήματα : «… η βιομηχανία διατροφής ασκείται με πολύ παλιές μεθόδους.[…] Δυστυχώς στο βιλαέτι μας ούτε η υφαντουργία έχει ακόμη βιομηχανοποιηθεί». Καταγράφεται επίσης η κρίση των παραγωγικών μονάδων λόγω του ανταγωνισμού των ευρωπαϊκών προϊόντων, «Αν και τα συναφή με την παραγωγή λουτρικών ειδών επαγγέλματα ήταν πολύ ανεπτυγμένα στο βιλαέτι μας, ειδικά στη Θεσσαλονίκη και τη Βέροια, ο ανταγωνισμός των ευρωπαϊκών προϊόντων οδήγησε σταδιακά στην παρακμή και σχεδόν στην καταστροφή του κλάδου. […] Τα κιλίμια και οι κετσέδες της Θεσσαλονίκης ήταν κάποτε πολύ δημοφιλή, τώρα όμως τείνουν να εξαφανιστούν και η παραγωγή περιορίσθηκε σε 5 – 6 αργαλειούς. […] η βυρσοδεψία κάποτε άνθιζε, αλλά στη συνέχεια δεν μπόρεσε να αντισταθεί στον ξένο ανταγωνισμό και έχασε την παλαιότερη σημασία της.» (Χεκίμογλου, Ε. – Danacioglu, 1998: 20).

Το εξωτερικό εμπόριο στις αρχές του 20 ου αι. παραμένει στα χέρια ισραηλιτών.Οι εργάτες στην πόλη είναι περίπου 25.000 και απ’ αυτούς 12.000, σχεδόν το 50%, απασχολούνταν στην βιομηχανία, έστω και εποχιακά (ιδίως στην επεξεργασία του καπνού και μεγάλο ποσοστό είναι γυναίκες και παιδιά) (Μοσκώφ, 1988: 271). Σύμφωνα με την απογραφή του 1890 οι εργάτες τεχνίτες τόσο στον κλάδο της βιομηχανίας όσο και σε επίπεδο βιοτεχνικό είναι 85.000 (2.000 μόνιμοι βιομηχανικοί εργάτες, 7.500 υφαντές και 75.000 άλλοι τεχνίτες). Δεν συμπεριλαμβάνονται οι εποχιακά εργαζόμενοι ιδίως στην επεξεργασία καπνού. Στο κείμενο της απογραφής δηλώνεται πως ο αριθμός αυτός «… αντιπροσωπεύει περίπου ποσοστό 5% του πληθυσμού. Καταλαβαίνουμε έτσι γιατί η βιομηχανία μας είναι σε τόσο χαμηλό επίπεδο, όταν λάβουμε υπόψη ότι το αντίστοιχο ποσοστό είναι πάνω από 30% σε χώρες όπως η Γαλλία, η Αγγλία, η Γερμανία, το Βέλγιο κτλ.» (Χεκίμογλου – Danacioglu, 1998: 20-22).Υπάρχουν επίσης 3.000 αγροτικοί εργάτες, 2.000 εργαζόμενοι στις οικοδομές και 3.000 εργαζόμενοι στο λιμάνι. Σημαντικό μέρος του πληθυσμού είναι και το οικιακό προσωπικό, περισσότερο από 5.000 ίσως και 10.000 άτομα στα 1910 (Μοσκώφ, 1988: 271)

έχουμε μια μονομερή και αντιφατική ανάπτυξη. Από τη μια μεριά αύξηση του πλούτου ορισμένων μεταπρατών, συνδεδεμένων με τις δυτικές οικονομίες, εξευρωπαϊσμού των κτιρίων ακόμη και αυτών των δημόσιων οθωμανικών, δημιουργία ορισμένων βιομηχανικών μονάδων και από την άλλη αύξηση των κατοίκων που υποαπασχολούνται και μετατρέπονται σε ένα ευάλωτο προλεταριάτο και ταυτόχρονα διατήρηση του αγροτικού πρωτογενούς τρόπου οικονομικής ζωής (Χασιώτης, 1985: 168). Έτσι τα βασικά ημερομίσθια του 1820 μένουν σε σταθερές τιμές ανεξέλικτα ως τα 1908. Μόνο μετά τη νεοτουρκική επανάσταση και τις απεργίες ανεβαίνουν από τα 1,25 χρ. φράγκα (5 γρόσια ή 200 παράδες) σε 2 χρ. φράγκα. Στα 1908 τα 2/3 του πληθυσμού της πόλης μόλις καταφέρνει και επισιτίζεται. Το δε μέσο ετήσιο εισόδημα του περίπου 300 χρ. φράγκα παραμένει σταθερό παρά την αύξηση του αντίστοιχου μέσου όρου του ετήσιου εισοδήματος κατά 200% (Μοσκώφ, 1988: 272).

Οι μικροεπαγγελματίες, οι μικροβιοτέχνες και οι τεχνίτες, που αποτελούν το 20% με 25% του πληθυσμού της Θεσσαλονίκης (μαζί με τις οικογένειές τους), δέχονται, ιδιαίτερα μετά το 1880 – 1890, τις πιέσεις των ευρωπαϊκών προϊόντων που κατακλύζουν τις αγορές. Χωρισμένοι σε πατροπαράδοτες συντεχνίες (ισνάφια), που μόνο προστατευτικά μπορούν να λειτουργήσουν, αδυνατούν να ανταπεξέλθουν στη οργανωμένη επίθεση των δυτικοευρωπαϊκών προϊόντων. Μεμονωμένες προσπάθειες, όπως η ίδρυση Λαϊκής Τράπεζας από 30 επαγγελματίες της πόλης με κεφάλαιο 50.000 χρ. φράγκα (Μοσκώφ, 1988: 284) αναδεικνύουν το πρόβλημα μάλλον παρά το λύνουν. Μόνο τα δραματικά γεγονότα του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου θ’ αλλάξουν, εν μέρει, τις οικονομικές σχέσεις.

Όμως η μετέπειτα εξέλιξη του κινήματος των Νεότουρκων, από ένα κίνημα που αγκάλιαζε όλους τους λαούς της αυτοκρατορίας, σε ένα κίνημα απόκτησης τουρκικής ταυτότητας και επιβολής της τουρκικής εθνότητας στις άλλες, σε συνδυασμό με τις μεγαλοϊδεατικές τάσεις των άλλων βαλκανικών κρατών κατέληξαν στις πολεμικές συγκρούσεις, που έμειναν γνωστές ως βαλκανικοί πόλεμοι. Όσον αφορά τη Θεσσαλονίκη , τα ελληνικά στρατεύματα μπαίνουν νικηφόρα στις 26/10/1912 στην πόλη. Όμως οι βουλγαρικές βλέψεις για την πόλη και τη γύρω περιοχή της Κεντρικής και Ανατολικής Μακεδονίας, καθώς και η ύπαρξη βουλγαρικών στρατευμάτων μέσα και γύρω από την πόλη, οδηγούν σε σύγκρουση Ελλάδας και Σερβίας με τη Βουλγαρία. Τελικά η συνθήκη του Βουκουρεστίου (10/8/1913) επισφραγίζει την οριστική ενσωμάτωση της Θεσσαλονίκης στην Ελλάδα.

Αποσπάσματα από την ιστοσελίδα που δεν υπάρχει πλέον… αλλά καταφέραμε να σώσουμε τα κείμενα από την άλλοτε ιστοσελίδα του ιστοχώρου του Δήμου Θεσσαλονίκης web.auth.gr/virtualschool/1.4/Praxis/KotinisThessaloniki.htm

(Συνεχίζεται)

Η ελληνική παροικία του Κεμπέκ & άλλα ιστορικά ντοκουμέντα

Ποια είναι η ελληνική παροικία του Κεμπέκ; Ποιοί ήρθαν, έζησαν, εργάστηκαν, άφησαν την σφραγίδα τους, ξεκάθαρη ή μουτζουρωμένη, και τώρα μεταναστεύουν πίσω στη μάνα Γη;

Η ιστορική ανάλυση αυτής της παροικίας μένει να γίνει από τους ιστορικούς. Στο Μοντρεάλ, στην Ελληνική Κοινότητα Μόντρεαλ και Περιχώρων, στεγάζεται μια ελληνική βιβλιοθήκη. Η βιβλιοθήκη αυτή ανήκει σε ένα σώμα το οποίο δεν έχει καμιά σχέση διοικητικά με την Ελληνική Κοινότητα Μοντρεάλ και Περιχώρων (ΕΚΜ&Π). Υπεύθυνος αυτής της βιβλιοθήκης είναι ο υπεύθυνος δημοσιών σχέσεων της ΕΚΜ&Π, κ. Φ. Κομπορόζος. Η βιβλιοθήκη διατηρεί έναν μεγάλο αριθμό ελληνικών βιβλίων, περιοδικών, και άλλου εντύπου υλικού, κυρίως δωρεών ελλήνων συμπαροίκων. Ένα από τα προβλήματα είναι ότι αυτό το υλικό έχει οργανωθεί σε πολύ μικρό βαθμό. Επίσης, η βιβλιοθήκη ποτέ δεν έκανε ένα άνοιγμα στην παροικία, μια εκδήλωση που να ανταποκρίνεται στα πλαίσια των εργασιών αυτής της βιβλιοθήκης. Το αποτέλεσμα είναι να παραμένει μια άβατη και άγνωστη στην πλατιά παροικία βιβλιοθήκη.

Η ενασχόληση των ιστορικών, πολιτικών επιστημόνων, κοινωνιολόγων ελληνικής καταγωγής με την παροικία είναι ανύπαρκτη ή παραμένει σε κάποια ράφια, είτε αυτά είναι σε κάποια πανεπιστήμια είτε στην προαναφερόμενη βιβλιοθήκη.

Στο κενό αυτό, έρχεται ένα ντοκιμαντέρ της Καναδικής Εθνικής Ταινιοθήκης που κυκλοφορεί στο διαδίκτυο.

Το ντοκιμαντέρ που θα δείτε αποκαλύπτει μια παροικία που δεν διαφέρει σε τίποτα από καμιά άλλη ταξικά διαστρωματωμένη κοινωνία, με όλες τις εξωτερικές επιρροές αλλά και τις εσωτερικές συγκρούσεις μεταξύ των αποκατεστημένων και οικονομικά εύρωστων οικογενειών και της μεγάλης πλειοψηφίας που έρχεται χωρίς μια δραχμή και προσπαθεί με τη βοήθεια συγγενών, συγχωριανών και αγνώστων ελλήνων επιχειρηματιών ή ακόμη και ξένων οργανισμών ή επιχειρήσεων που προσέφεραν θέσεις εργασίας, να βρει δουλειά. Κυρίως όμως η ανεύερεση εργασίας γινόταν εντός των ορίων της παροικίας, γι αυτό και η κοινωνικο-οικονομική δραστηριότητα είχε την έντασή της εντός της παροικίας, δημιουργώντας έτσι τη μορφή ενός γκέτο.

Στο ντοκιμαντέρ θα παρακολουθήσετε στιγμιότυπα από τους αγώνες ενάντια στη δικτατορία (μέσα από τον σύλλογο «Μακρυγιάννης») τον αγώνα των γονέων για να έχουν μια καφετέρια στο σχολείο για να τρώνε τα παιδιά τους και την αντίδραση του διευθυντή. Θα παρακολουθήσετε τον νεαρό ιερέα που σήμερα είναι ο Μητροπολίτης Καναδά Σωτήριος, τη συμπεριφορά των κυριών της Φιλοπτώχου, που εκτελούσαν το κοινωνικό τους έργο σκοτώνοντας την ανία τους, μεταξύ χαρτιού και εξωτερικών ασχολιών. Θα δούμε πως τα όνειρα όσων πίστεψαν ότι θα έρθουν για λίγα χρόνια να δουλέψουν και να επιστρέψουν στην πατρίδα, ισοπεδώθηκαν, αλλά και η επιθυμία των μεταναστών να επιστρέψουν πως γιγάντωσε την Συμπληρωματική Εκπαίδευση (ημερήσια απογευματινά και σαββατιανά σχολεία), που στο ζενίθ της κατέγραφε μέχρι και 10 000 μαθητές και μαθήτριες σε δημοτικά και γυμνάσια.

Το κίνημα της Συμπληρωματικής Εκπαίδευσης έδωσε την ευκαιρία να αναπτυχτεί μια κλίση προς τα διοικητικά των Εκπαιδευτικών Συμβουλίων. Η εξέλιξη αυτή έφερε στη θέση του προέδρου του Δ.Σ. του αγγλόφωνου εκπαιδευτικού συστήματος για μια μεγάλη χρονική περίοδο έλληνα αλλά έδωσε επίσης την ευκαιρία να υπηρετήσουν σε πολλές διοικητικές θέσεις έλληνες, όπως στην θέση του γ. διευθυντή του συστήματος, αλλά και σε θέσεις εκπαιδευτικού προσωπικού. Ο πυρήνας αυτού του κινήματος δεν υπήρξε η Ελληνική Κοινότητα Μοντρεάλ, η οποία ήταν τότε μια κλειστή οργάνωση υπο τον εκκλησιαστικό έλεγχο και των ιερέων (οι οποίοι είχαν δικαίωμα παρακολούθησης και παρέμβασης στις συνεδριάσεις των Δ.Σ.). Ο πυρήνας υπήρξε η ανεξάρτητη «Ομοσπονδία Γονέων και Κηδεμόνων», από την οποία ξεπήδησε η διεκδίκηση των εκπαιδευτικών δικαιωμάτων στα ημερήσια σχολεία του αγγλόφωνου συστήματος. Αν και το λέμε τώρα αγγλόφωνο εκπαιδευτικό σύστημα, στην πραγματικότητα το εκπαιδευτικό σύστημα ήταν υπό την αιγίδα της Προτεσαταντικής Εκκλησίας για τα αγγλικά και της Καθολικής Εκκλησίας για τα γαλλικά. Οι Έλληνες όπως και άλλοι μη καθολικοί μετανάστες, δεν είχαν το δικαίωμα να στέλνουν τα παιδιά τους στα γαλλικά, καθολικά σχολεία, με αποτέλεσμα τα ελληνόπουλα να γίνουν καθ’ολοκληρία αγγλόφωνα. Οι γαλλόφωνοι μετά την «ήρεμη επανάσταση» κατήργησαν τα θρησκευτικά σχολικά συμβούλια και υιοθέτησαν τα γλωσσικά. Έτσι όχι μόνον άνοιξε η γαλλική εκπαίδευση στους μη καθολικούς, αλλά έγινε και υποχρεωτική, με αποτέλεσμα να οδηγήσει την αγγλόφωνη εκπαίδευση σε μαρασμό. Σε αυτά, λοιπόν, τα σχολικά συμβούλια (School Boards) τα οποία επανδρώνονταν με εκλογές, αναμείχτηκαν οι Έλληνες και κατέλαβαν καίριες θέσεις.

Ο Φροίξος Παπαχριστίδης άφησε μετά τον θάνατό του μια ικανή περιουσία στο πανεπιστήμιο McGill για τη διατήρηση της έδρας των νεοελληνικών σπουδών. Η έδρα αυτή συνεχίζει να υπάρχει.

Δυστυχώς με το πέρασμα του χρόνου, η αδυναμία αποτελεσματικής οργάνωσης του σχολικού φορέα της Συμπληρωματικής Εκπαίδευσης, η έλλειψη κατάλληλου εκπαιδευτικού υλικού και εκπαιδευμένων δασκάλων, οδήγησε το σύστημα στον μαρασμό. Αποτέλεσμα ήταν η Ομοσπονδία Γονέων και Κηδεμόνων έφτασε στο σημείο να κλείσει τις πόρτες της μέσα στη δεκαετία του 1995-2005, ενώ αργότερα παρεδόθη το ιδιόκτητό της κτήριο στην Ελληνική Κοινότητα Μοντρεάλ, η οποία το πούλησε για να αντιμετωπίσει τις τρέχουσες οικονομικές της υποχρεώσεις. Σχετικά με το κτήριο μπορείτε να ενημερωθείτε εδώ.

Δυο ακόμη ιστορικά ντοκουμέντα για τον ελληνισμό της β. αμερικής, μπορείτε να δείτε παρακάτω. Τα ντοκουμέντα αυτά αναφέρονται στούς Έλληνες μετανάστες κατά τις αρχές του 20ου αιώνα  και σε τίποτα δεν διαφέρουν οι συμπεριφορές των γηγενών αγγλοσαξώνων αποίκων από τις τρέχουσες συμπεριφορές των οπαδών της Χ.Α.

ΗΠΑ

ΒΡΩΜΟΕΛΛΗΝΕΣ Μέρος 1

ΒΡΩΜΟΕΛΛΗΝΕΣ Μέρος 2

ΒΡΩΜΟΕΛΛΗΝΕΣ Μέρος 3

ΒΡΩΜΟΕΛΛΗΝΕΣ Μέρος 4

ΒΡΩΜΟΕΛΛΗΝΕΣ Μέρος 5

Τορόντο Οντάριο, Καναδάς

http://violentaugust.com/

Με την ευκαιρία του Πασχά δείτε και μια συνταγή ψησίματος αρνιού από την ελληνική παροικία του Βανκούβερ, ια ευγενική προσφορά της εφημερίδας VANCOUVER SUN.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΣΠΙΡΙΝΗ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ

Σημ.: Το άρθρο έχει αναρτηθεί από αρκετές ελληνικές ιστοσελίδες. Το κείμενο είναι το ίδιο, που σημαίνει ότι όλες έχουν κάνει αναδημοσίευση (όπως και ο ΕΛΛΗΝΟΚΑΝΑΔΙΚΟΣ ΔΕΣΜΟΣ) από κοινή πηγή. Κατά την έρευνά μας διαπιστώσαμε ότι η ιστοσελίδα Perierga.gr, το έχει αναρτήσει το Γενάρη του 2011. Όπως αναφέρει, η έγκριση από τον Ελληνικό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΟΦ) αναμενόταν να γίνει μέσα στο 2011. Οι νεότερες ιστοσελίδες αναφέρουν ότι αναμένεται να γίνει μέσα στο 2013. Δυο πιθανές εξηγήσεις μπορούμε εμείς να δώσουμε (1) ότι η έγκριση είχε προβλήματα και καθυστέρησε, με αποτέλεσμα να μην έχει εγκριθεί ακόμη (2) ότι η νεότερη ανάρτηση απλά άλλαξε την ημερομηνία χωρίς να έχει κάνει κάποια επιβεβαίωση, για να φαίνεται το άρθρο επίκαιρο. Η παλαιότερη ανάρτηση που εντοπίσαμε είναι της 20ης Δεκεμβρίου 2010 .

Ελληνική ασπιρίνη με κρητική σφραγίδα πρόκειται να ανατρέψει τα όσα γνωρίζαμε μέχρι σήμερα για την προστασία της υγείας μας από τα κρυολογήματα και την κοινή γρίπη.

Ο καθηγητής Ιατρικής Ηλίας Καστανάς

Ο καθηγητής Ιατρικής Ηλίας Καστανάς

Η ελληνική ασπιρίνη, συσκευασμένη σε κάψουλα, είναι ένα φυσικό προϊόν που αποτελείται αποκλειστικά από τρία είδη κρητικών βοτάνων διαλυμένων σε ελαιόλαδο.

Τη «μαγική»κάψουλα παρασκεύασε η ομάδα των καθηγητών του Πανεπιστημίου Κρήτης και αποτελεί παγκόσμια πατέντα με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. Η ασπιρίνη συνδυάζει την απόλυτη αξιοποίηση των κρητικών βοτάνων με τις αυστηρές προδιαγραφές που θέτει η σύγχρονη φαρμακευτική επιστήμη.

Ο καθηγητής Ιατρικής Χρήστος Λιόνης

Ο καθηγητής Ιατρικής Χρήστος Λιόνης

Εμπνευστές της έρευνας είναι οι καθηγητές Ιατρικής Ηλίας Καστανάς και Χρήστος Λιόνης και ο καθηγητής Βιολογίας Στέργιος Πυρίντσος. Για την παρασκευή του φαρμάκου συνεργάστηκαν, επίσης, η Ενωση Αγροτικού Συνεταιρισμού Ρεθύμνου και η ελληνική φαρμακοβιομηχανία Gallenica.

Ο καθητγητής βιολογίας κ. Στέργιος Πυρίντσος Ph.D.

Ο καθητγητής βιολογίας κ. Στέργιος Πυρίντσος Ph.D.

Οι προοπτικές της ελληνικής ασπιρίνης, από τη στιγμή που θα εγκριθεί από τον ΕΟΦ, αναμένεται να ξεπεράσουν τα σύνορα της χώρας και το φάρμακο να πιστοποιηθεί τόσο από τις ευρωπαϊκές αρχές όσο και από την αμερικανική FDA (Food and Drug Administration).

Τα μαγικά βότανα

Αν και τα συστατικά του είναι εντελώς φυσικά, οι επιστήμονες ισχυρίζονται ότι το νέο σκεύασμα αποτελεί φάρμακο και όχι συμπλήρωμα διατροφής, όπως είχε εσφαλμένα χαρακτηριστεί.

Οι ιδιότητές του, οι οποίες απορρέουν από τα κρητικά βότανα, θεωρούνται ευεργετικές για τον ανθρώπινο οργανισμό.

Και τα τρία«μαγικά» βότανα είναι διαλυμένα σε ελαιόλαδο, οι φαρμακευτικές ιδιότητες του οποίου είναι γνωστές από την αρχαιότητα. Παρ’ όλα αυτά, ο Ηλίας Καστανάς αρνήθηκε να αποκαλύψει τα τρία συστατικά που απαρτίζουν τη συνταγή της κάψουλας.

«Το φάρμακο θα αποτελέσει παγκόσμια πατέντα. Αν αποκαλύπταμε κάποιο από τα τρία βότανα, πολύ φοβάμαι ότι θα είχαμε το φαινόμενο της τηλεοπτικής “φραπελιάς”, όταν όλοι πήγαιναν και κούρευαν τα φύλλα της ελιάς και τα χτυπούσαν στο μίξερ”,συμπληρώνει σκωπτικά ο Ηλίας Καστανάς.

Η έρευνα του πανεπιστήμιου εστίασε στους κατοίκους της νότιας Κρήτης. Πληροφορίες των επιστημόνων που βασίζονταν σε λαϊκές παραδόσεις, μαρτυρούσαν πως το συγκεκριμένο κρητικό αφέψημα χρησιμοποιείτο από παλιά στις ντόπιες κρητικές συνταγές και προστάτευε τους Κρητικούς από τη γρίπη.

Η επιστημονική παρατήρηση ήλθε να επιβεβαιώσει τις λαϊκές παραδόσεις. (Μάλλον ήρθε απλά να βεβαιωθεί πως η παράδοση είχε γερές βάσεις και ήρθε να την εκμεταλευτεί με πατέντες… σημ. τοξότισσας) Η δωδεκάχρονη έρευνα που έγινε από την επιστημονική ομάδα ανέδειξε ότι ο οργανισμός των Κρητικών που κατανάλωναν το κοκτέιλ βοτάνων παρουσίαζε ισχυρή αντίσταση στα κρυολογήματα και στις λοιμώξεις.

Από τη φύση

Σκοπός των επιστημόνων δεν είναι να αντικαταστήσουν την παραδοσιακή ασπιρίνη, αλλά να προωθήσουν στην αγορά ένα φυσικό φάρμακο, το οποίο θα είναι βγαλμένο από την κρητική γη.

«Τα υλικά από τα οποία αποτελείται η κάψουλα δεν παρουσιάζουν, μέχρι στιγμής, επιπτώσεις στην υγεία. Η δοσολογία που θα συστήνεται θα είναι παρόμοια με την κατανάλωση 2 με 3ροφημάτων την ημέρα», δηλώνει ο Ηλίας Καστανάς.

Η τιμή του φαρμάκου, σύμφωνα με τον όρο που έχει βάλει ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Ρεθύμνου, δεν πρόκειται να ξεπερνάει το 1 ευρώ.

Το φάρμακο αναμένεται να πάρει μέσα στο 2013 την έγκριση του ΕΟΦ.

Η αγάπη για τις ευεργετικές ιδιότητες των κρητικών βοτάνων δεν ήταν το μόνο κίνητρο για τους επιστήμονες, ώστε να παρασκευάσουν το φάρμακο.

Το σημαντικότερο κίνητρο για την παρασκευή του φαρμάκου αποτέλεσε η αναπτυξιακή κατεύθυνση που δίνεται στους ελαιοκαλλιεργητές του Αγροτικού Συνεταιρισμού Ρεθύμνου.

Από τη στιγμή που το φάρμακο θα μπει στην παραγωγή, μέρος της σοδειάς τους θα προορίζεται για την παρασκευή της κάψουλας.

«Η πολιτεία δεν μας παρείχε καμία απολύτως βοήθεια για την παρασκευή του φαρμάκου. Τα κονδύλια για την έρευνα και την παραγωγή του τα αντλήσαμε από το Πανεπιστήμιο της Κρήτης, τον Αγροτικό Συνεταιρισμό Ρεθύμνου και τη φαρμακευτική εταιρεία»,τονίζει ο Ηλίας Καστανάς.

Η βιολογική ασπιρίνη της Κρήτης αποτελεί έν από τα πιο λαμπρά επιτεύγματα στον τομέα της φαρμακευτικής επιστήμης, που παρουσίασε το Πανεπιστήμιο Κρήτης.

Το φάρμακο αυτό:
— Προστατεύει από τις λοιμώξεις αναπνευστικού
— Ανακουφίζει από το κρυολόγημα
— Καταπολεμά την κοινή γρίπη
— «Ρίχνει» τον πυρετό
— Έχει αναλγητικές ιδιότητες

ΠΗΓΗ