Η βάσανος της γλώσσας μου και γω θεατής…

«Σύμφωνα με τη θεωρία του Chomsky η γραμματική ορίζεται ως, μεταξύ άλλων, η γνώση των κανόνων μιας γλώσσας που διαθέτει ο φυσικός
ομιλητής της.» (Πηγή).

«Η γνώση των κανόνων μιας γλώσσας που διαθέτει ο φυσικός ομιλητής της»… εν προκειμένω «φυσικός ομιλητής» είναι «Όρος που αναφέρεται σε κάποιο άτομο για το οποίο μια συγκεκριμένη γλώσσα αποτελεί τη μητρική ή τη λεγόμενη πρώτη γλώσσα, δηλαδή τη γλώσσα που κατακτήθηκε με φυσικό τρόπο κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας. Κατά συνέπεια, οι φυσικοί ομιλητές συχνά θεωρούνται καλά ενημερωμένες και αξιόπιστες πηγές γλωσσικών και πολιτισμικών πληροφοριών, επειδή διαθέτουν άμεση γνώση και εμπειρία του πραγματικού πλαισίου στο οποίο χρησιμοποιείται μια συγκεκριμένη γλώσσα. (Πηγή).

Το ζήτημα της ελληνικής γλώσσας επαναφέρεται κάθε φορά που μια θεμελιώδης αλλαγή παρουσιάζεται στα διδακτικά βιβλία. Χωρίς να παραλείπουμε την υποχθόνια επίθεση της κ. Διαμαντοπούλου κατά της ελληνικής παιδείας, τόσο με τις αλλαγές στην ανώτατη παιδεία, όσο και με τις αλλαγές στη μέση εκπαίδευση, παρατηρούμε ότι καταργείται και η γραμματκή του Μανόλη Τριανταφυλλίδη για την Ε’ και Στ’ Δημοτικού.

Η νέα γραμματική είναι και αυτή εισαγόμενη. Από την Αγγλία. Πώς είναι αυτό δυνατόν, θα αναρωτηθεί κάποιος. Πως είναι δυνατόν, ένα ολόκληρο «Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας» να μην μπορεί να φτιάξει μια γραμματική που να είναι στις παιδαγωγικές προδιαγραφές των μαθητών ηλικίας 11-12 ετών, κατόπιν συνεργασίας μετά των παιδαγωγικών τμημάτων των ελληνικών πανεπιστημίων.

Από την Αγγλία! Γιατί; Είναι ποτέ δυνατόν να αναλογιστούμε το Υπουργείο Παιδείας της Γερμανίας να ζητήσει μια γραμματική για τα σχολεία του που να γραφεί από επιστήμονες της Αγγλίας… έστω κι αν αυτοί είναι γερμανικής καταγωγής…. Μα αν είναι τόσο σημαντικοί αυτοί οι συγγραφείς, γιατί δεν προσκλήθηκαν να αναλάβουν την ανάλογη έδρα σε ένα από τα ελληνικά πανεπιστήμια;

«Οι φυσικοί ομιλητές δεν καλούνται να μάθουν τη γλώσσα, την οποία έχουν ήδη κατακτήσει, καλούνται να μάθουν για τη γλώσσα (βελούδης 1996: 104 κ.ε.) δηλαδή κυρίως πώς να χρησιμοποιούν τη γραμματική ορολογία. Η διδακτική αυτή νοοτροπία μεταφέρεται μερικώς και στη διδακτική της ελληνικής ως ξένης». (Πηγή, σ.45)

Αναφέρομαι στα παραπάνω αποσπάσματα για να δώσω έμφαση όχι στην έλλειψη επιστημονικής γνώσης των νέων συγγραφέων της γραμματικής Ε’ και Στ’ ταξης της ελληνικής δημοτικής εκπαίδευσης, αλλά στην εφαρμογή μιας θεωρητικής προσέγγισης που δεν θα έπρεπε να εφαρμοστεί για τη διδασκαλία της γραμματικής στους φυσικούς ομιλητές.

Όλα αυτά για το εγχειρίδιο «Γραμματική της Ε’ και Στ’ Δημοτικού» των Ειρήνης Φιλιππάκη-Warburton, Μιχαήλ Γεωργιαφέντη, Γεωργίου Κοτζόγλου, Μαργαρίτας Λουκά και σύμβουλο του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου την κ. Πηνελόπη Παπαϊωάννου.

Κατ’ αρχήν η συζήτηση άρχισε με αυτό το κείμενο το οποίο θα πρέπει να διαβάσετε, πριν μπείτε στο χορό του κριτικού διαλόγου:
Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΑΝΕΠΑΦΗ! (Πηγή

Με την αναπαραγωγή του άρθρου στο διαδίκτυο, υποχρεώνονται 140 γλωσσολόγοι να απαντήσουν. Προφανώς η απάντηση συντάχτηκε από την ενδιαφερομένη υπεύθυνο της συγγραφικής ομάδας ή ενδιαφερομένους συγγραφείς, και την οποία μπορείτε να διαβάσετε εδώ

Χωρίς αμφιβολία, όταν κάποιος βλέπει 140 γλωσσολόγους να απαντούν στο άρθρο μιας δασκάλας από τη… Ραφήνα, κάτι περίεργο… συμβαίνει. Χαρακτηριστικό πάντως είναι το ύφος των γλωσσολόγων. Αναφέρονται απαξιωτικά στην δασκάλα και ούτε λίγο ούτε πολύ ζητούν έμμεσα την απομάκρυνσή της από την εκπαίδευση. Βέβαια οι ανά τον κόσμο γλωσσολόγοι, ίσως έχουν ξεχάσει ότι κάθε νεοτεριστική εκπαιδευτική προσσέγγιση απαιτεί την ενημέρωση και επιμόρφωση των υποκειμένων που θα εφαρμόσουν το νέο εκπαιδευτικό πρόγραμμα. Φευ… όχι στην Ελλάδα. Στην Ελλάδα ισχύει η αντίληψη του φεουδαλισμού. Οι αρχές του Διαφωτισμού έχουν ξεπεραστεί και απορριφτεί από τους κομπλεξικούς αυτούς 140 γλωσσολόγους. Πιστεύω ακράδαντα ότι πολλοί υπέγραψαν δίνοντας βαρύτητα στο επιστημονικό τμήμα της επιστολής τους και όχι στο αλαζονικό ύφος της. Και γι αυτό το αλαζονικό ύφος υπεύθυνη δεν είναι άλλη από την υπεύθυνη της συγγραφικής ομάδας.

Στο χορό του διαλόγου, φυσικά, εισέρχεται και ένα σώμα ενδιαφερομένων, που από τη γραφή τους κρίνω ότι είναι συντηρητικής ιδεολογικής προέλευσης, υποστηρικτές του πολυτονικού αλλά και εν μέρει διαφωνούν ακόμη και με τον Τριανταφυλλίδη. Αποκτά λοιπόν ενδιαφέρον, το γεγονός ότι εμπλέκονται διάφορα γλωσσικά ρεύματα που προσπαθούν να περάσουν τις πολύ ενδιαφέρουσες απόψεις τους.

Το κέντρο της αντιπαράθεσης είναι, βασικά, το Δεύτερο Μέρος-3η ενότητα του βιβλίου (Γραμματική Ε’ – Στ’ τάξης).

Μια κριτική προσέγγιση γίνεται στο άρθρο «Βρὲ καλῶς τοὺς «γλωσσολόγους»!!!!«. Διαβάζοντας 2-3 φορές το άρθρο, αλλά και τη γραμματική, δεν μπορώ παρά να συμφωνήσω σε μερικά βασικά σημεία:

1. Τη χρήση της λέξης φωνήεν αντί φώνημα 2. Τη χρήση των λατινικών [z], [x]  ενώ οι συγγραφείς αναφέρουν γραπτώς σε υποσημείωσή τους ότι για τα φωνήματα χρησιμοποιούν ελληνικά σύμβολα, έστω κι αν διεθνώς τα σύμβολα είναι διαφορετικά. Οπότε, προς τι η χρήση των λατινικών συμβόλων 3. προς τι αυτή η εκτεταμένη αναφορά στο δημοτικό, στη φωνητική σημειογραφία, εις βάρος των γραφημάτων; 4. τι συμβαίνει με τα «τσ», «τζ» που δεν αναφέρονται, αλλά αναφέρονται στη γραμματική του γυμνασίου, η οποία έχει διαφορετικούς συγγραφείς; 5. Είναι δυνατόν οι μαθητές να μην βρίσκουν συνέχεια στην γραμματική από το δημοτικό στο γυμνάσιο;

Είναι άραγε άξιο προσοχής ότι η συγγραφική ομάδα απαρτίζεται από 3 γλωσσολόγους και μια εκπαιδευτικό, κάτι που δεν μας εξασφαλίζει ότι αυτή η εκπαιδευτικός είναι της δημοτικής εκπαίδευσης και όχι φιλόλογος; Διότι αν είναι φιλόλογος, τότε το σύγγραμμα πρέπει να περάσει από κάποιο εξεταστικό σώμα που γνωρίζει τα περί δημοτικής εκπαίδευσης, και να αποφανθεί το σώμα αυτό.

Μια δεύτερη αξιοσημεωτη κριτική προσέγγιση έρχεται από την  Ερινύα με το άρθρο «Ελληνικής Γλωσσικής Τραγωδίας Συνέχεια«.

Μια κριτική ακόμη άποψη γενικότερης προσέγγισης σε σχέση με τη γλώσσα και τη σημασία του κάθε φωνήεντος στη δημιουργία των ελληνικών λέξεων έρχεται από το «Μόνη ἐναντίον ὅλων…»

Όπως και οι γιατροί και οι φυσικοί κλπ. ερμηνεύουν τη φύση, τον άνθρωπο,κλπ, έτσι και οι γλωσσολόγοι ερμηνεύουν τη γλώσσα. Δεν έχουν δικαίωμα να την φτιάχνουν, να την παρουσιάζουν μεταλλαγμένη. Τότε γίνονται βιαστές της γλώσσας. Για ποιο λόγο η γραμματική του δημοτικού δεν δόθηκε στο ΚΕΓ αλλά στην κ. Φιλιππάκη, μόνον μια απάντηση μπορεί να υπάρχει: η διασύνδεσή της με το πανεπιστήμιο Κρήτης και τις εργασίες για τα βιβλία του απόδημου Ελληνισμού, του ΕΔΙΑΜΜΕ.

«… Είναι φανερό ότι η ελληνική ορθογραφία είναι αρκετά δύσκολη ιδιαίτερα στην απόδοση των συλλαβικών στοιχείων, επειδή ο κάθε ένας από τους πέντε μόνο φθόγγους της προφοράς /i, e, a, o, u/ μπορεί να αποδoθεί με περισσότερα από ένα γραφήματα. Το πέρασμα από τη γραφή στην προφορά είναι εύκολο αλλά από την προφορά στη γραφή δεν υπάρχουν κανόνες που να βασίζονται στη φωνολογία, δηλαδή στο πώς ακούγονται οι φθόγγοι…» (Πηγή) [Γραμματική και παιδεία, Ειρήνη Φιλιππάκη-Warburton, University of Reading.]

Εξάλλου η κ. Φιλιππάκη δεν έχει καμμία σχέση με την διδασκαλία της μητρικής γλώσσας στη δημοτική εκπαίδευση και αυτό τα λέει όλα. Δεν υπάρχει καμμία συνωμοσιολογία. Ο μόνος λόγος είναι η αδόκιμη ανάθεση του έργου στο πρόσωπό της, το οποίο είναι κατάλληλο για τη διδασκαλία της ελληνικής ως δεύτερης ή ξένης σε ενήλικους. (Πηγή). Διδάσκει στο πανεπιστήμιο, στο τμήμα νεοελληνικών σπουδών. Κάθε παράπλευρη ενασχόληση δεν της αποδίδει επιστημονική γνώση, μόνον πρακτική εμπειρία, που δεν μπορεί να την αναβαθμίζει με το διδακτορικό της στη γλωσσολογία και τις κλασσικές σπουδές.

Για άλλη μια φορά οι υπεύθυνοι του υπουργείου απέτυχαν οικτρά, των υποχρεώσεων τους. Οι επιστήμονες στην υπηρεσία των πολιτικών και κομματικών διασυνδέσεων. Απλά, αυτό που λέμε πελατειακό κράτος.
Μέχρι να το ισοπεδώσουμε και να επιτρέψουμε να καταγράφονται οι σωστές περιγραφές των αναγκαίων δεξιοτήτων που εκάστοτε χρειάζονται και να γίνονται αξιοκρατικά οι προσλήψεις, όλοι θα υποφέρουμε. Το εγχειρίδιο της γραμματικής (εδώ κατεβάστε όλη την Ε’ τάξη για να ανοίξετε το επιθυμητό βιβλίο)

«Tὴ γλῶσσα μοῦ ἔδωσαν ἑλληνική·
τὸ σπίτι φτωχικὸ στὶς ἀμμουδιὲς τοῦ Ὁμήρου.
Μονάχη ἔγνοια ἡ γλῶσσα μου στὶς ἀμμουδιὲς τοῦ Ὁμήρου.»
(Ὀδυσσέας Ἐλύτης, «Ἄξιον ἐστί»)

Advertisements

5 thoughts on “Η βάσανος της γλώσσας μου και γω θεατής…

  1. Η επίσημη ανακοίνωση από το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας είναι ένα χαστούκι στη συγγραφική ομάδα, διότι αναφέρει απλά μια τυπική επιβεβαίωση, ότι τα γράμματά μας πραγματικά θα παραμείνουν 24. Αν ως επιστημονικός σύμβουλος του Υπ. Παδείας ήμουν ένθερμος υποστηρικτής του βιβλίου, δεν θα έβγαζα ένα τέτοιο δελτίο.
    http://www.greek-language.gr/greekLang/portal/blog/archive/2012/07/18/4554.html
    Άρα, βγάλτε τα συμπεράσματά σας.

  2. Εδώ είναι η συνέντευξη της κ. Χρυσού και της κ. Φιλιππάκη, στην εφημερίδα ΒΗΜΑ.
    http://www.syllogosdelmouzos.gr/012/ape22.pdf
    Χαρακτηριστικό σημείο είναι ότι η κ. Φιλλιπάκη αναφέρει ότι έχει γράψει τρεις γραμματικές (για παιδιά, προκύπτει από την απάντησή της), πριν από τη γραμματική της Ε’&Στ», κατόπιν αναφέρει ότι η ομάδα στηρίχτηκε στην εκπαιδευτικό κ. Λουκά, η οποία έχει σχέση με τη διδασκαλία της ελληνικής σε παιδιά του ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ (έμφαση δική μου), της Κύπρου, και αλλού (δηλαδή σε άλλον πλανήτη;). «Ήταν η ασφαλιστική μας δικλείδα», μια εκπαιδευτικός που δεν είχε καμιά σχέση με τους φυσικούς ομιλητές για τους οποίους έγραφε την γραμματική. Α, ρε Chomsky, 140 γλωσσολόγοι σε απέρριψαν…
    Η κ. Φιλιππάκη αναφέρει ότι ποτέ δεν έλαβαν αρνητική, γραπτή ή προφορική, αξιολόγηση από τους δασκάλους, αλλά παρακάτω αναφέρει συζητήσεις επί της ουσίας τις οποίες «δεχτήκαμε» καλοπροαίρετα…

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.