Τα θρησκευτικά στη δημόσια εκπαίδευση

Κίνημα των 10: Ριζικές αλλαγές στα σχολεία
της Άννας Φραγκουδάκη
http://www.alfavita.gr/artro.php?id=30698 – ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

__________________________________________________________________
Η σχετική παράγραφος που παραθέτω είναι από ένα ολοκληρωμένο άρθρο της συγγραφέα για την αναδιάρθρωση της δημόσιας εκπαίδευσης. Μέσα από το άρθρο της, διακρίνουμε τη μεταφορά σύγχρονων τάσεων για την εκπαίδευση που έχουν εδώ και περίπου μια δεκαετία εφαρμοστεί στο εξωτερικό.
Αν διαβάσει κανείς όλο το άρθρο (παραθέτω σχετικές ιστογραφίες) θα διακρίνει την αντιγραφή αυτών των τάσεων, αλλά καμμία εφαρμογή στις ιδιαιτερότητες της ελληνικής πραγματικότητας, των ελληνικών συνθηκών.
Η βαθειά ταλιμπανική επιρροή της ελληνικής ορθόδοξης εκκλησίας στην ελληνική κοινωνία γίνεται εμπόδιο για μια πραγματική ανάταση της ελληνικής εκπαίδευσης ακόμη και στην πνευματική διαύγεια μιας προοδευτικής ακαδημαϊκού όπως της παρούσης συγγραφέα. Π.χ. περιορίζεται να γράψει «Tο δικαίωμα στην ορθόδοξη χριστιανική διαπαιδαγώγηση πρέπει να είναι σεβαστό…», αφήνοντας το δικαίωμα σε άλλη θρησκευτική διαπαιδαγώγηση έξω. Έτσι αντί να καθορίζει το πλαίσιο μέσα στο οποίο οι θρησκείες θα γίνονται μέρος της εκπαίδευσης (που μόνον με τις αρχές της λογικής και της ηθικής μπορούν να διδαχτούν) προσπαθεί να δικαιολογήσει τη θέση της για να γίνει πιο εύκολα αποδεκτή από την θρησκευτική οργάνωση της Ελλ/Ορθ. Χρ.Εκ. Αυτό όμως δεν είναι το ζητούμενο για την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση.

Γράφει επίσης «…τη θέση της δογματικής κατήχησης στο σχολείο να πάρει η θρησκειολογία και η ιστορία των θρησκειών…» και «…μπορεί στη θρησκειολογία να περιλάβει και μια επιλογή από αρχές που είναι κοινές σε όλες τις μεγάλες θρησκείες του κόσμου και να τις διδάσκει ως ηθικές αξίες γενικότερα αποδεκτές…». Τίποτα περισσότερο από μια κακοφτιαγμένη συνταγή (είναι η πεποίθησή μου), διότι αν γνωρίζεις ότι το ξύδι δεν πάει στα φασόλια, και συνεχίζεις να το βάζεις γιατί δεν έχεις τη φακή, δεν καλλιτερεύεις το φαγητό σου. Το ίδιο και εδώ, οι αρχές της λογικής αλλά και της ηθικής είναι τα μόνα αποστάγματα της ιστορικής συνέχειας της ανθρώπινης εξέλιξης (και ιδιαίτερα της ελληνικής πολιτισμικής κληρονομιάς, μια και μιλάμε για ελληνικές συνθήκες) που επιβάλλεται να αντικαταστήσουν τα «θρησκευτικά», τη «θρησκειολογία» και τον «ελεήμονα και πανάγαθο Θεό».
Ίσως ακούγομαι πολύ ακραίος, αλλά όταν ο πολιτικός μηχανικός ξέρει ότι χρειάζεται τσιμέντο το θεμέλιο δεν πρόκειται να βλέπει να το κάνουν με πέτρες (ίσως) και να σιγεί.
Γεγονός πάντως είναι ότι ακόμα και αυτή η θέση μιας ακαδημαϊκού βάζει ακόμη ένα πετραδάκι στο σκοπό αυτής της δράσης, για να γίνει το υπουργείο παιδείας ανεξάρτητο από την εκκλησία.
___________________________________________________________________
……..
– Τα θρησκευτικά
Tο δικαίωμα στην ορθόδοξη χριστιανική διαπαιδαγώγηση πρέπει να είναι σεβαστό, όμως η εφαρμογή του δεν είναι έργο του σχολείου. Όπως παντού στον δημοκρατικό τουλάχιστον κόσμο, είναι έργο της Eκκλησίας. H υποχρεωτική από το σχολείο κατήχηση παραβιάζει πολλές αρχές, με πρώτη την ελευθερία της συνείδησης. Eίναι ψηλά και αυξάνονται τα ποσοστά αλλόθρησκων μαθητών και μεγαλώνουν όσων ανήκουν στο ορθόδοξο χριστιανικό δόγμα αλλά πιστεύουν ότι η θρησκεία είναι ιδιωτικό θέμα συνείδησης. Έχει πια έρθει ο καιρός τη θέση της δογματικής κατήχησης στο σχολείο να πάρει η θρησκειολογία και η ιστορία των θρησκειών, επίσης να καταργηθεί η προσευχή και ο οργανωμένος εκκλησιασμός.
Έχει πολλά πλεονεκτήματα να είναι η κατήχηση έργο της Eκκλησίας, αντί σχολικό μάθημα, υποχρεωτικό με την απειλή του κακού βαθμού. Oι μαθητές συμμετέχουν με τη θέλησή τους και όχι υποχρεωτικά, ούτε εξετάζονται κοιτάζοντας με ζήλεια από το παράθυρο τους αλλόθρησκους απαλλαγμένους να παίζουν στην αυλή. Άρα η θρησκευτική διαπαιδαγώγηση γίνεται ενσυνείδητη και πολύ πιο σχετική με τις θρησκευτικές επιταγές.
Τότε το σχολείο μπορεί στη θρησκειολογία να περιλάβει και μια επιλογή από αρχές που είναι κοινές σε όλες τις μεγάλες θρησκείες του κόσμου και να τις διδάσκει ως ηθικές αξίες γενικότερα αποδεκτές. Σύμφωνα με τα ιερά κείμενα όλων των μεγάλων μονοθεϊστικών θρησκειών π.χ. βασικός ηθικός κανόνας είναι η αγάπη και κατανόηση προς τον συνάνθρωπο και ο Θεός περιγράφεται ελεήμων και πανάγαθος.
—————————————————————————————————–
Η Άννα Φραγκουδάκη είναι καθηγήτρια κοινωνιολογίας της εκπαίδευσης στο Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Έζησε στη Γαλλία, 1964-1976, όπου σπούδασε κοινωνιολογία και ειδικεύθηκε στην κοινωνιολογία της παιδείας. Είναι διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Rene Descartes – Paris V (1975, τμήμα επιστημών της εκπαίδευσης) και υφηγήτρια του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων (1978, Φιλοσοφική Σχολή). Οι κύριες δημοσιεύσεις της αφορούν τις κοινωνικές ανισότητες, τις διακρίσεις με βάση το φύλο και την κουλτούρα, την ιστορική διγλωσσία και την κοινωνική της λειτουργία, την ανάλυση των σχολικών βιβλίων, τον εθνοκεντρισμό και το ρατσισμό στην εκπαίδευση.
Δημοσιεύθηκε στο http://www.protagon.gr/ 27/4/2011

Advertisements